Nederlandse IS-kinderen gerepatrieerd

Terugkeerbeleid Twee kinderen van de overleden Syriëganger Karenia J. uit Zwolle zijn terug in Nederland.

Een jongen trekt een kar in een vluchtelingenkamp in Syrië
Een jongen trekt een kar in een vluchtelingenkamp in Syrië Foto Ali Hashisho

Voor het eerst zijn twee kinderen van een Nederlandse Syriëganger naar Nederland teruggehaald. Het gaat om de weeskinderen van de 31-jarige Karenia J. uit Zwolle, die begin dit jaar in een Syrisch kamp overleed door ziekte. Haar Belgische man, Jamal El Koua, was al eerder gesneuveld.

De twee kinderen van twee en vier jaar oud werden met een Frans militair vliegtuig van Erbil in Noord-Irak naar de militaire luchthaven Villacoublay nabij Parijs gevlogen, waar zij overgedragen werden aan de Nederlandse autoriteiten. In het vliegtuig zaten ook tien Franse weeskinderen en twee Franse kinderen van wie de moeder in Syrië is achtergebleven. De vader is in Irak ter dood veroordeeld.

In een brief aan de Tweede Kamer melden ministers Stef Blok (Buitenlandse Zaken, VVD) en Ferdinand Grapperhaus (Justitie en Veiligheid, CDA) dat het om een Franse operatie gaat. „Het kabinet is Frankrijk hiervoor zeer erkentelijk.” De ministers benadrukken dat dit een uitzonderlijk geval is. „Het betreft twee jonge Nederlandse weeskinderen, die onder erbarmelijke omstandigheden en zonder enige vorm van ouderlijk gezag verbleven in een kamp in Syrië en voor wie geen lokaal gezag aanwezig was om de zorg op zich te nemen. In contact tussen Frankrijk en Nederland deed de mogelijkheid zich voor om deze twee weeskinderen naar Nederland over te brengen.”

Lees ook: Aantal Nederlandse Syriëgangers in kampen meer dan verdubbeld

Opmerkelijk is dat de overdracht van de kinderen niet aan de Iraakse grens is gebeurd maar in Ain Issa, diep in Koerdisch gebied in Syrië, en dat daarbij volgens de Koerden een hoge Nederlandse functionaris aanwezig was.

In een video die door de Syrisch-Koerdische media is verspreid, is te zien dat Jan Willem Beaujean, directeur consulaire zaken van het ministerie van Buitenlandse Zaken, zich voorstelt aan Abdulkarim Omar, de verantwoordelijke voor buitenlandse betrekkingen van de Syrisch-Koerdische autoriteiten. Hij zegt trots te zijn dat hij deel uitmaakt van de Franse terugkeermissie en dat er Nederlandse kinderen in de groep zijn. Vrijdag had minister Grapperhaus na de ministerraad nog gezegd geen functionarissen naar Noordoost-Syrië te sturen, omdat het gebied te gevaarlijk is. Buitenlandse Zaken wil niet reageren op de aanwezigheid van Beaujean in Ain Issa.

Nederland voert al jaren geen actief terughaalbeleid. Nederlanders die willen terugkeren moeten zich melden bij een Nederlands consulaat in de regio. In de praktijk is dat onmogelijk omdat de mannen in de gevangenis zitten en de vrouwen en kinderen in gesloten kampen.

Andere landen wel actief

Andere landen zijn wel begonnen met het repatriëren van vooral vrouwen en kinderen. Noorwegen heeft vorige week nog vijf weeskinderen van Noorse IS-strijders opgehaald. Oezbekistan heeft eind vorige maand 148 vrouwen en kinderen opgehaald. Kazachstan haalde begin mei 156 kinderen en 75 volwassen op uit Syrië.

Ook Frankrijk heeft in totaal al zo’n honderd kinderen laten terugkeren. De Verenigde Staten hebben vorige week twee vrouwen en zes kinderen gerepatrieerd. Ook Rusland en Duitsland hebben vrouwen en kinderen opgehaald.

Andere landen zijn stugger. Het Verenigd Koninkrijk weigert vrouwen en kinderen van IS terug te nemen. België besloot in 2017 dat kinderen jonger dan tien mogen terugkeren. Maar zoals Nederland doet België geen inspanningen om dat mogelijk te maken.

De twee Nederlandse kinderen die maandag terugkeerden hebben ook de Belgische nationaliteit. De familie van hun vader in Maaseik is bereid om de kinderen op te vangen.