Kabinet overweegt extra taks op huizen voor investering infrastructuur

Het kabinet onderzoekt allerlei alternatieve manieren om aan de miljarden te komen die nodig zijn voor investeringen. Het bestaande infrastructuurfonds is mogelijk niet toereikend.

Werk aan het spoor bij Leiden Centraal.
Werk aan het spoor bij Leiden Centraal. Foto Koen van Weel/ANP

Het kabinet denkt na over alternatieve manieren om investeringen in infrastructuur en het openbaar vervoer te betalen. Een van de opties is een extra belasting voor huizenbezitters en bedrijven die daarvan profiteren, blijkt uit stukken van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat waar FD dinsdag over schrijft. Het ministerie zegt over alternatieve vormen van financiering na te denken, omdat het nu vaak „lastig” is om het benodigde geld te vinden.

Jaarlijks wordt ongeveer zes miljard euro gestoken in aanleg en onderhoud van de Nederlandse infrastructuur. Dat geld komt nu nog goeddeels uit het Infrastructuurfonds, dat voor dit jaar 7,4 miljard euro budget heeft. Twee miljard euro van dat budget is uitgetrokken voor het spoor. Omdat tussen 2030 en 2040 drie tot vijftien miljard euro extra nodig is, en de vraag is of er voldoende geld uit het fonds te halen is, ging het ministerie op zoek naar alternatieven.

Lees ook: Extra geld voor openbaar vervoer is hard nodig, maar waar vind je dat?

Heffingen

In oktober publiceerden consultants van Rebel op verzoek van het ministerie een verkenning naar de mogelijkheden. Daarbij is gekeken hoe de „baathebbers” van investeringen kunnen meebetalen aan het OV-systeem. Onderzocht is hoeveel partijen als de overheid, OV-gebruikers en -vervoerders en gebruikers van het wegennet zouden kunnen bijdragen. Maar ook naar bezitters en ontwikkelaars van vastgoed is gekeken, omdat ook zij van betere bereikbaarheid profiteren.

Een van de meest lucratieve suggesties die Rebel onderzocht, is een heffing op de bouw van nieuwe woningen. Uitgaande van de bouw van 560.000 nieuwe huizen kan een extra heffing van 5.000 euro per woning 2,8 miljard euro opleveren om in infrastructuur te investeren, becijferden de consultants. Ruim 1 miljard euro zou dan in het openbaar vervoer gestoken worden.

Verhoging van de belasting op bestaande panden is ook onderzocht. Een bereikbaarheidsheffing en een opslag van de onroerendezaakbelastingen zouden 3 miljard euro kunnen opbrengen, waarvan 1,2 miljard voor het OV. Aan de vraag welke maatregelen op „maatschappelijk en politiek draagvlak” kunnen rekenen, hebben deskundigen zich in dit onderzoek niet gewaagd.

Informeel overleg steden en Rijk

Al sinds september overlegt het kabinet ‘informeel’ met de vier grote steden over grote infrastructuurprojecten. Zo zou in Amsterdam de Noord/Zuidlijn doorgetrokken kunnen worden naar Schiphol, is nagedacht over een ondergrondse metro in Utrecht en zou in Rotterdam een nieuwe brug over de Maas gebouwd kunnen worden. Wie dat gaat betalen is nog de grote vraag.

Naast mogelijke belastingverhogingen wordt ook overwogen om private investeerders, zoals pensioenfondsen, mee te laten betalen. Duidelijk is wel dat het Rijk en de vier grote gemeenten de kosten niet alleen kunnen opbrengen.