Opinie

De banvloek op Woody Allen

Peter de Bruijn De huidige morele afkeuring jegens Woody Allen heeft veel, zo niet alles te maken met een poging om verdere reputatieschade te voorkomen. Maar het wordt ongeloofwaardig als zo’n pragmatische carrière-keuze wordt opgetuigd tot een principiële stellingname, vindt Peter de Bruijn.

Peter de Bruijn

Woody Allen gaat zijn volgende film draaien in Spanje, zo werd vorige week bekend. In de Verenigde Staten komt hij door de ophef rond #MeToo niet meer aan de bak. Allen had een deal met internetbedrijf Amazon, dat zijn volgende vier films zou financieren. Een van die films is voltooid en had vorig jaar in de bioscoop moeten komen: A Rainy Day in New York. Maar Amazon wil die film niet meer uitbrengen, gaf de rechten terug aan de regisseur en weigert verder het contract met hem te honoreren. Allen stapte daarna naar de rechter met een schadeclaim van 68 miljoen dollar.

Amazon vreest reputatieschade door zich te blijven associëren met Woody Allen. Het bedrijf beroept zich erop dat Allen inmiddels een ‘paria-status’ heeft in Amerikaanse filmindustrie. Dat is geen woord te veel gezegd. Maar de vraag is of Allen daar eenzijdig verantwoordelijk voor kan worden gehouden. Zijn advocaten stellen dat er niets nieuws over hem bekend is geworden sinds begin jaren negentig. Toen beschuldigde zijn dochter Dylan Farrow hem van seksueel misbruik. De zaak is destijds onderzocht door Justitie, die besloot Allen niet te vervolgen. Amazon wist dus precies met wie het bedrijf in zee ging.

Woody Allen is plotseling ‘giftig’, maar is hij daar eenzijdig verantwoordelijk voor?

Wat is er in de tussentijd veranderd? Dat is uitsluitend de omslag in publieke opinie in de nasleep van de Weinstein-zaak. Woody Allen is ‘giftig’. Niet alleen Amazon, ook acteurs buitelden over elkaar heen om afstand te nemen van hem en de films die ze in het verleden met hem hebben gemaakt. Greta Gerwig en Ellen Page verklaarden ‘spijt’ te hebben van hun werk voor Allen. De opkomende ster Timothée Chalamet liet weten zijn gage voor A Rainy Day in New York aan een goed doel te schenken. Colin Firth meldde in de toekomst nooit meer met Allen te zullen werken.

Maar waar komen die plotseling doorbrekende morele bezwaren ineens vandaan? De beschuldigingen jegens Allen zijn immers oud en waren voor dezelfde acteurs voorheen gèèn onoverkomelijk bezwaar. De huidige morele afkeuring heeft veel, zo niet alles te maken met een poging om verdere reputatieschade door guilt by association te voorkomen. Dat is niet onverstandig. Je kunt geen carrière maken in Hollywood zonder een flinke dosis opportunisme. Maar het wordt ongeloofwaardig als zo’n pragmatische carrière-keuze wordt opgetuigd tot een principiële stellingname.

Daarmee vergeleken neemt de Spaanse acteur Javier Bardem die met Allen Vicky Christina Barcelona (2008) maakte, een zuiverder positie in. ,,Toen ik Vicky Christina Barcelona deed waren de beschuldigingen al tien jaar zeer bekend en twee staten in de VS kwamen tot de conclusie dat hij niet schuldig was’’, verklaarde hij vorig jaar. ,,Als de juridische situatie ooit verandert, verander ik van gedachten. Maar voorlopig ben ik het niet eens met de publieke lynchpartij die hij ondergaat.’’ Om niet mee te gaan met de huidige ‘trial by media’ rond Woody Allen vergt burgermoed. Maar Bardem is Europees en een gevestigde wereldster. Hij kan zich een paar principes permitteren.