Brieven

Brieven

In meer dan twintig jaar werk als levenseindeconsulent heb ik een aantal keren te maken gehad met jonge cliënten zoals Noa, die ondanks hun jonge leeftijd wilden sterven (Waarom werd de dood van een Arnhems meisje wereldnieuws?, 7/6). Let wel: met jonge cliënten én hun familie. Enkele keren volgde er een zelfdoding; ingrijpende gebeurtenissen met blijvende impact op de levens van de nabestaanden. Maar: Noa pleegde géén zelfmoord. Haar keuze te stoppen met eten en drinken is een keuze voor een methode van ‘zelfeuthanasie’: een zelfbezorgde goede dood. In Nederland is zelfdoding al sinds 1886 niet (meer) strafbaar. Daarbij helpen is echter wél strafbaar. Hoewel stoppen met eten en drinken om te komen te overlijden ook een vorm van zelfdoding is, wordt dit door de Nederlandse justitie (door een opvallend gebrek aan logica) niet als zodanig beschouwd. Dat is belangrijk. ‘Geen zelfdoding’ wil namelijk ook zeggen: ‘geen hulp bij zelfdoding’ (die immers strafbaar is). Een positief gevolg hiervan is dat intimi hulp en steun kunnen en mogen verlenen. Dat is belangrijk, voor álle betrokkenen. Ook een arts kan zijn ondersteunende rol spelen, zonder dat deze rol de levensbeëindiging tot een vorm van formele euthanasie maakt. Het standpunt dat de Levenseindekliniek innam door niet te willen helpen is begrijpelijk. Het is dan ook zeer de vraag of de overheid een voor de levensbeëindiging faciliterende rol moet spelen. Niet alles is maakbaar of regelbaar. Tot slot voor alle zekerheid dit: in spreken van een zelfbezorgde ‘goede’ dood (zelfeuthanasie) heeft ‘goed’ betrekking op het proces dat naar het overlijden voert en dat, ondanks het grote verdriet, als ‘goed’ ervaren kan worden. Juist door de zorgvuldigheid van de uitvoering; juist door de betrokkenheid van intimi. Het heeft geen betrekking op het resultaat en wil dus zeker niet zeggen dat het ‘goed’ is dat iemand dood is. Menselijkerwijs gesproken was Noa inderdaad te jong.


is filosoof en schrijver. Hij werkte als consulent voor vragen rond het levenseinde.