Opinie

Saoedi-Arabië en de Emiraten, de sponsors van de autocratie

Na de moordpartij op de opstand in Soedan ging Carolien Roelants na waar elders Saoedi-Arabië en de Emiraten hun 'stabiliteit’ brengen. Overal dus.

Dwars

Dit is de week waarin Darfur naar Khartoum kwam, las ik vorige week in de Financial Times. Bedoeld werd natuurlijk dat de beruchte Janjaweed militie op Soedanese pro-democratie betogers werd losgelaten. Maar in feite was het meer de week waarin Saoedi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten naar Soedan kwamen. Ook Egypte, maar de twee Golfstaten zijn de financiers van de poging tot moord op de Soedanese opstand. Sisi wordt zelf door hen betaald.

Hun rol in Soedan werd al in deze krant besproken, maar zullen we even de Saoedisch-Emiraatse bemoeienis elders nalopen? Dat is dus bijna overal in de Arabische wereld. Waar het nog niet zover is, dan komt het nog wel, verzeker ik u. Autoritaire stabiliteit is het doel en streven; democratie betekent chaos. Op steun van het Westen hoeven de slachtoffers doorgaans niet te rekenen.

2011 Bahrein, Saoedische troepen en Emiraatse politie helpen de sunnitische koning van het Golfstaatje de opstand van de gemarginaliseerde shi’itische meerderheid naar huis te slaan. De repressie blijft genadeloos.

2013 Egypte, de coup tegen de Moslimbroederschap, die via verkiezingen na de val van Mubarak aan de macht was gekomen. Oliedollars hielpen en houden legerleider Sisi aan de macht. De conservatieve Golfmonarchieën haten en vrezen de Broederschap omdat die uitdrukkelijk via verkiezingen bij haar ideale islamitische staat wil aankomen.

Maart 2015, samen met kroonprins Mohammed bin Zayed van Abu Dhabi lanceert de vers benoemde Saoedische minister van Defensie Mohammed bin Salman (bekend als MbZ en MbS) de verwoestende oorlog tegen de Houthi-rebellen die in Jemen de macht hadden gegrepen. Shi’itische rebellen! Bekenden van Iran! Wat geeft het dat heel Jemen kapot gaat, hun eigen marionettenregering moet terug aan de macht.

Juni 2017, de blokkade van Qatar door het ‘Anti-terreurkwartet’: Saoedi-Arabië, Emiraten, Bahrein en Egypte. Aanleiding alweer: connecties met Iran en de Broederschap. En Turkije, dat ook in dit terreurrijtje hoort. De blokkeerders hebben over het hoofd gezien dat Qatar meer dan schatrijk is, en dus niet zwicht.

November 2017, MbS, inmiddels de Saoedische kroonprins, gijzelt de Libanese premier Hariri om hem te dwingen Irans bondgenoot Hezbollah te ontmantelen. Mislukt: het Westen, dat explosie van Libanon vreest, komt hier wel tussenbeide.

Een Soedanese betoger protesteert tegen het harde optreden van militairen tegen demonstranten die democratie eisen Foto Ashraf Shazly/AFP

Vanaf 2018 steunen de Emiraten en Egypte de Libische generaal Haftar, autocraat-in-spe, in zijn veroveringstocht. In 2019 voegt Saoedi-Arabië zich bij hen.

Februari 2019, de Algerijnse legerchef en de facto sterke man generaal Gaid Salah, bezoekt de Emiraten. Terwijl de Algerijnen massaal voor een burgerbestuur demonstreren, juichen de Emiraatse media het leger toe als waarborg van stabiliteit. Er zijn ook berichten van financiële hulp. Hoe loopt dit af?

Juni 2019, Soedanees bezoek aan Saoedi-Arabië. Vervolg: bekend.

Nog wat varia. De recalcitrante koning van Jordanië – eigen koers ten aanzien van de Palestijnse kwestie – wordt bij de les gehouden door wanneer nodig financiële hulp af te knijpen. Er zijn berichten over Saoedische dollars voor pro-ancien-regime-partijen in Tunesië.

En wat zit er in het vat voor Oman en Koeweit, die onder andere ten aanzien van Iran vaak niet de Saoedisch-Emiraatse koers volgen? Sultan Qaboos van Oman is 79 en ziek, emir Sabah al-Sabah van Koeweit wordt over een week 90. Is het na hun dood klaar met de eigenzinnigheid?

Carolien Roelants is Midden-Oostenexpert en scheidt op deze plaats elke week de feiten van de hypes.