Recensie

Recensie Theater

Nuchter Twents locatietheater breekt met idylle boerenleven

Recensie In Hanna van Hendrik worstelt boerin Hanna in de jaren zeventig met een kwakkelend boerenbedrijf. Het is geslaagd locatietheater op Vliegveld Twenthe met echte koeien en mooi-nuchtere nummers van Her Majesty.

Scène uit Hanna van Hendrik, met Gerrit Lammers en Jeanne de Koe.
Scène uit Hanna van Hendrik, met Gerrit Lammers en Jeanne de Koe. Foto Ben van Duin
    • Elisabeth Oosterling

„We doen hier niet aan leven,” bijt de dochter haar moeder toe, „alleen aan niet doodgaan.” Hanna’s boerenbedrijf staat op het randje van de afgrond, maar op medeleven van haar dochter hoeft ze niet te rekenen. In het gezin heeft de boerderij altijd op de eerste plaats gestaan: alles werd erin geïnvesteerd. Dus nee, de volgende generatie heeft niet zo’n zin om het familiebedrijf over te nemen.

Theaterproject Hanna van Hendrik, dat speelt op Vliegveld Twenthe, is een initiatief van actrice Johanna ter Steege. Zij wilde, als geboren Twentse, een voorstelling maken over de tijd van haar jeugd. Hoewel dit idee jaren geleden ontstond, past het nu perfect in de trend van locatieproducties in de provincie (denk: Het pauperparadijs, Gas of Maalkop).

Op het voormalige vliegveld doet een hangar dienst als een megafoyer, waar streekgerechten worden geserveerd. Boven lange tafels hangen slingers lampjes en er heerst een schuurfeest-achtige sfeer. Randvoorwaarden kunnen een locatievoorstelling maken of breken: hier zijn ze dik in orde. En dat blijkt de voorstelling zelf ook.

Woordvoerder woedende boeren

Hanna van Hendrik gaat over de nuchtere Hanna (Ter Steege), eigenaar van een Twents melkveebedrijf in 1971. Na de dood van haar man (Huub Stapel) heeft ze zich op het familiebedrijf gestort, maar makkelijk is dat niet. Er moet volop geïnvesteerd worden in dure innovaties, zoals een melktank, terwijl de inkomsten achterblijven. Als de overheid de boeren dan ook nog tot ruilverkaveling wil dwingen, is de maat vol. Er breken rellen uit.

Aangespoord door een collega (Laus Steenbeeke) wordt Hanna woordvoerder van de woedende boeren. Zelf worstelt ze ondertussen met haar kwakkelende bedrijf, rouw en een opstandige dochter. In het script van Bouke Oldenhof zijn deze verhaallijnen uitwerkt tot een vernuftige lappendeken van scènes. De vertelstructuur is niet eenvoudig, omdat Hanna ook nog eens bezoek krijgt van spoken uit het verleden en de toekomst. Toch is de voorstelling, in regie van Liesbeth Coltof (ex-artistiek leider van De Toneelmakerij), prima te volgen. De vaart zit er goed in en er zijn leuke gimmicks, zoals een autootje dat op komt rijden of scheurende motorcrossers.

Verteller Naomi van der Linden (links) en Johanna ter Steege in Hanna van Hendrik.

Foto Ben van Duin

De verteller van het verhaal wordt sprankelend gespeeld door Naomi van der Linden. Zij blijkt uiteindelijk méér dan een buitenstaander. Een interessante wending - al maakt Van der Lindens dubbelrol als haar eigen vader, de twist wat complex.

IJzersterke muziek Her Majesty

Hanna van Hendrik is opgedeeld in drie delen: het eerste speelt zich af op Hanna’s erf. Daar staan echte koeien op stal naast een roodbakstenen boerderij. Er is een hooiberg en een schuurtje waar aan brommers wordt geklust. De actie begint, als een buurvrouw die bij de bank werkt (leuke rol van Magda Nij Bijvank), komt vertellen dat Hanna geen krediet meer krijgt. Er volgen sprongen door de tijd, waarin Hanna onder meer Hendrik ontmoet.

Scène uit Hanna van Hendrik, met o.a. Huub Stapel, Jan Roerink, Laus Steenbeeke, Max Laros, Gerrit Lammers.

Foto Ben van Duin

Het tweede stuk van de voorstelling, in Hanna’s huis, is grimmiger. Werd deel één nog vrolijk afgesloten met een trouwerij; nu stapelen de rekeningen zich op en schrijdt zelfs een rouwstoet voorbij. De boerenopstand escaleert, Hanna’s relatie met haar dochter verslechtert. Deze voorstelling blijft niet hangen in een al te idyllisch beeld van het boerenleven. Ook andere heftige onderwerpen worden aangestipt (soms té terloops), zoals onderduikers in oorlogstijd of de omgang met een gehandicapte zoon.

Bepalend hierin is de ijzersterke muziek van de band Her Majesty, die een prominente plek heeft op de speelvloer. Hun liedteksten zijn poëtisch en toch ook even nuchter als Ter Steege’s Hanna. De nummers worden strak uitgevoerd door Van der Linden en de bandleden, soms bijgestaan door acteurs of een koor. Gecombineerd met de omvangrijke cast levert dit indrukwekkende scènes op, die Hanna van Hendrik tot een zeer geslaagde locatievoorstelling maken.

Huub Stapel in Hanna van Hendrik.

Foto Ben van Duin