„You were driving on the fietspad”

Snorfietsen In Amsterdam worden snorscooters sinds deze week beboet als ze niet op de rijbaan rijden. Ze moeten bovendien een helm op.

Een handhaver in Amsterdam spreekt in Amsterdam met een snorfietsbestuurder. Na een ‘wenperiode’ is de stad afgelopen week begonnen met boetes.
Een handhaver in Amsterdam spreekt in Amsterdam met een snorfietsbestuurder. Na een ‘wenperiode’ is de stad afgelopen week begonnen met boetes. Foto Niels Blekemolen

Hij heeft toch een helm op? De Engelssprekende scooterrijder die zojuist staande is gehouden op een stuk fietspad tussen de Nieuwmarkt en het Centraal Station in Amsterdam, is zich van geen kwaad bewust. „You were driving on the fietspad, and you have to go on the street”, zegt handhaver Cliff onverstoorbaar.

„Ja, maar mijn scooter is helemaal niet opgevoerd. Je gaat me toch geen boete geven?”

„Jawel, je krijgt een boete.”

Als de scooterrijder grommend vertrokken is, een proces-verbaal en 95 euro boete op zak, schudt Cliff zijn hoofd. „Dat verhaal van die helm, dat is gewoon een excuus om onder de boete uit te komen. Dat de regels veranderd zijn, is overal aangekondigd.”

Sinds deze week kunnen snorfietsers in Amsterdam een boete krijgen als ze op het fietspad rijden. Twee maanden geleden werden ze binnen de ring A10 naar de rijbaan verbannen, mét helm. Na een ‘wenperiode’ met verkeersregelaars is de gemeente nu begonnen met handhaven van de nieuwe regels, die meer rust en veiligheid moeten brengen op de overvolle fietspaden in de hoofdstad.

Met hun gedrag (plakken, toeteren, onbesuisde inhaalmanoeuvres) hebben de snorfietsen zich de afgelopen jaren ontwikkeld tot ergernis en gevaar nummer één op de Amsterdamse fietspaden. Het overgrote deel van de snorfietsen is opgevoerd tot boven de snelheidslimiet van 25 kilometer per uur, zo blijkt uit onderzoek.

Amsterdam is de eerste gemeente in Nederland die met zo’n rigoureuze maatregel komt. De resultaten worden daarom nauwgezet gevolgd in andere grote steden, Utrecht voorop. Als de maatregel een succes is, willen zij zo snel mogelijk het Amsterdamse voorbeeld volgen.

Na een week handhaven is „de eerste indruk dat veruit de meeste snorfietsers zich aan de regels houden”, zo meldde de gemeente vrijdag. Of dat werkelijk zo is, valt moeilijk te zeggen. Er zijn 219 boetes uitgedeeld in de eerste vier dagen. Dat is inderdaad niet veel, maar het kan ook komen door gebrek aan capaciteit: er zijn slechts twaalf extra handhavers beschikbaar voor het bekeuren van ongehoorzame snorfietsers. Vanaf volgende week worden dat er meer dan zes keer zoveel, zegt de gemeente.

Het lijkt er ook op dat met name jongeren hun scooters „eventjes laten staan om te kijken of de handhaving wel doorzet”, zegt Reinder Rustema van actiegroep Geef het Fietspad Terug!

Wat op vrijdagochtend bij de Nieuwmarkt wel opvalt, is dat vrijwel alle snorfietsers inmiddels een helm dragen – ook als ze clandestien op het fietspad rijden. „Ik had hem vanaf de eerste dag”, probeert een scooteraar nog, in een poging een bekeuring te ontlopen. „Ok, geef die boete dan maar”, zegt hij als hij inziet dat protesteren geen zin heeft.

Cijfers van de RAI Vereniging, de belangenclub voor gemotoriseerd vervoer, laten nog iets anders zien. Sinds de invoering van het Amsterdamse fietspadverbod is de verkoop van het aantal snorfietsen (blauw kenteken, geen helm) flink afgenomen, terwijl het aantal verkochte bromfietsen (geel kenteken, helmplicht, maximaal 45 km per uur) juist omhoogschoot – in de maand mei zelfs met 67,7 procent. Met name in Amsterdam is de verkoop van scooters in het afgelopen jaar zeker met tweederde gedaald, zo blijkt uit de cijfers. Met helm en op de rijbaan lijkt de snorfiets zijn aantrekkingskracht te hebben verloren – ook omdat berijders zich onveilig voelen tussen de auto’s.

Je kunt ook je huidige snorfiets laten omzetten naar een brommer. Op zich is dat eenvoudig: een snorfiets is niets anders dan een bromfiets met een snelheidsbeperkende chip, die er zo uit kan. Maar je moet ook je kentekenplaatje laten omzetten van blauw naar geel, waarvoor Amsterdammers nu nog helemaal naar Lelystad moeten – en honderden euro’s betalen. Daar gaat verandering in komen: vanaf volgende maand biedt de Rijksdienst voor het Wegverkeer (RDW) de ‘omkeuring’ ook aan in de gemeente Amsterdam, voor een veel lager bedrag.

Op de Nieuwmarkt is Jascha Hardemans snorfiets zojuist op de rollerbank gezet. Het ding kan bijna twee keer zo hard als de toegestane 25 kilometer per uur. Parkeren en te voet verder naar haar werk dus. „Het is een oud beestje”, zegt Hardeman, „maar behalve m’n fiets heb ik geen ander vervoermiddel. Toch maar eens kijken hoeveel zo’n omzetting kost.”