Opinie

Wonen in armoede

Een aantal flats op Rotterdam Zuid is zwaar verwaarloosd, en de woningcorporatie en de gemeente wijzen naar elkaar. Voor de bewoners is de situatie inmiddels onhoudbaar, zegt Mieke Zagt.

Illustratie Roland Blokhuizen
Illustratie Roland Blokhuizen

Aan de Pliniusstraat en de Vergiliusstraat in Lombardijen op Rotterdam Zuid staan twee flatgebouwen waar het slecht toeven is. Zodra je de portiek binnenkomt, zie je troebel water in de kelder staan. De deuren zijn vergrendeld als oplossing voor de wateroverlast. De leuningen op de galerij zijn verrot en de splinters steken uit het hout. Op de daken liggen elektriciteitsdraden en er staan plassen, een broedplaats voor muggen. De deur van een meterkast staat open en het schilderwerk bladdert. Bij binnenkomst in een van de huizen trekt de tocht. Het is december en het is koud. Er wordt gekookt en er is geen goede ventilatie, daarom staat de buitendeur open. In de slaapkamers groeit schimmel in de kozijnen en de douche heeft een gat in de muur.

Keer op keer worden de klachten „behandeld”. De eigenaar van de woningen, de Rotterdamse woningcorporatie Havensteder, is talloze malen langs geweest om de problemen te bespreken. Jolanda Rijnbergen, manager van Havensteder, vertelt dat de buitenschil aangepakt wordt, waaronder het schilderen van de buitenkant en het aanbrengen van mechanische ventilatie.

De manager belooft me op de hoogte te houden, maar niet voor de kerst, zegt ze.

Kerst verstrijkt, Oud en Nieuw verstrijkt, de winter is voorbij en de lente breekt aan en ik hoor niets. Ook de bewoners weten nog steeds niet wanneer de renovatie van hun huizen plaats vindt.

In 2016 ontwikkelde de gemeente Rotterdam een woonvisie. De huidige woningvoorraad is niet afgestemd op de toekomst en moet worden aangepast. Doel is om de goedkope voorraad terug te brengen en om de stad aantrekkelijker te maken voor middeninkomens. Hierdoor vermindert het aanbod sociale huurwoningen structureel. De corporaties brengen de visie ten uitvoer.

De focus richt zich op wijken rondom het centrum en de Kop van Zuid. Deze buurten zijn populair, zelfs bij Amsterdammers. Door de belangstelling stijgen de huizenprijzen. Daardoor stijgt ook de waarde van de woningvoorraad waarmee de financiële positie van de woningbouwverenigingen sterker wordt.

Inmiddels zijn op verschillende plekken in de stad de huren opgezegd en huizen gesloopt. Een groot deel van deel van de bewoners moet verkassen naar een andere gemeente of een buitenwijk van de stad, omdat er onvoldoende sociale huurwoningen voor terugkomen.

Havensteder staat al jaren onder gemeentelijk toezicht. In de prestatieafspraken van 2017 staat dat er eerst verdiend moet worden en daarna uitgegeven. Er blijkt niet genoeg geld om alle noodzakelijke plannen uit te voeren. Nationale wetgeving stelt dat het verhuren van huizen aan mensen met een laag inkomen de maatschappelijke kerntaak van de woningbouwverenigingen is en niet eventuele commerciële activiteiten. Dat is dus duidelijk.

Maar wie is er verantwoordelijke voor de uitvoering van de maatschappelijke taak en wie is er verantwoordelijk voor het toezicht? Ambtenaren verwijzen naar de onafhankelijkheid van de corporaties en Havensteder wijst op een gebrek aan geld van de gemeente.

Eind mei vraag ik Havensteder opnieuw naar de plannen. Rijnbergen reageert: „Het is inderdaad alweer even geleden dat wij voor het laatst contact gehad hebben…. In het kort komt het erop neer dat de resultaten van alle onderzoeken op dit moment bij ons bekend zijn en dat gebleken is dat de totale omvang van de onderhoudsbehoefte groter is dan het budget wat hiervoor gereserveerd is voor dit jaar. Dit kost helaas tijd en dit proces loopt op dit moment nog. We kunnen dus nog niet vertellen wat we gaan doen en wanneer we iets gaan doen.”

De flats staan al vanaf 2009 op de lijst om gesloopt te worden. Veel huurders in deze huizenblokken zijn kwetsbaar en hebben schulden. Ze zijn de misère goed beu. Het is voor hen niet gemakkelijk een betaalbare woning te vinden en de meeste woningbouwverenigingen weigeren mensen met een huurschuld. Daardoor kunnen ze geen kant op.

Op 5 juni 2019 sloten het Rijk, de provincie en de gemeenten in de zuidelijke Randstad een woondeal om de leefbaarheid in zwakke wijken te verbeteren. Hopelijk biedt dit kansen.

Tot die tijd moeten de bewoners nog even doorbijten en maar afwachten totdat Havensteder haar maatschappelijke taak ook voor hen uitvoert.

Rotterdamse Armoedebestrijdings Beweging