Recensie

Recensie Film

Zevende X-Men fantasieloos en vol soap-achtige pathos

Dark Phoenix, het zevende en laatste deel van de X-Men, voelt als een routineuze aflevering in een uitgewoonde serie.

Doane Gregory
    • Coen van Zwol

X-Men? Waarom niet X-Women? Vrouwen halen toch altijd de kastanjes uit het vuur? ‘Shape shifter’ Raven (Jennifer Lawrence) komt in Dark Phoenix, het zevende en laatste deel van de X-Men, in opstand tegen Dr. Charles Xavier (James McAvoy). Deze kale telepaat leert mutanten hun krachten te controleren tot nut van het algemeen. Als mensenredders maken de ‘ X-Men’ zich populair, men noemt ze zelfs al ‘superhelden’. Maar gaat het Dr. Xavier om verzoening of om eigen eer en glorie?

X-Men speelt zich af in een parallel Marvel-universum waar de mens de mutant wantrouwt en vervolgt. Hoofdrolspelers zijn ‘frenemies’ Dr. Xavier en Magneto (Michael Fassbender). Een duo als Martin Luther King en Malcolm X: Dr. Xavier zoekt het compromis, metaalbuiger Magneto groeide op in Auschwitz en neigt tot robuust optreden tegen discriminatie. Ditmaal oogt Magneto als leider van een hipstercommune evenwel sympathieker dan control freak Dr. Xavier, al komen diens zonden ook niet echt uit de verf.

Lees ook: De superheld als inspiratiebron voor de wetenschap

Na de eerste drie delen van X-Men werden alle helden tussentijds verjongd: X-Men: First Class (2011) speelde in het verleden, tijdens de Cubacrisis. Die tijdlijn is nu in de jaren negentig beland, waar men de plot van X-Men: The Last Stand (2006) nog eens dunnetjes overdoet. Ook nu draait het om de machtige mutant Jean Grey, eerder vertolkt door Famke Janssen, nu door Sophie Turner (Sansa Stark uit Game of Thrones). Jean Grey is een gekneusde ziel die als achtjarige per ongeluk haar eigen moeder doodde. Als een kosmische oerkracht – denk aan lichtgevend zeewier – in Grey vaart, dreigt levensgevaarlijk controleverlies, zeker als ze traumatische herinneringen herontdekt die Dr. Xavier diep in haar brein begroef. Een andere complicatie: genocidale aliens onder leiding van Jessica Chastain begeren haar kosmische zeewier.

Stof tot menig verwikkeling, overpeinzing en gevecht uiteraard. X-Men kende chaotische en oervervelende delen: Apocalypse was in 2016 de nadir. Dit voelt eerder als een routineuze aflevering in een uitgewoonde serie. Jean Greys zielenworsteling wordt fantasieloos afgewikkeld, de soap-achtige pathos is helemaal X-Men. Tijd voor een nieuwe generatie. In 2020 treden de New Mutants aan, en die gooien het getuige de trailer meer op horror. Voor deze lichting is Dark Phoenix een afscheid ‘not with a bang but a whimper’.