De dementor-kus is voor Ankie Broekers-Knol en de liefde voor Shell is bekoeld

De Haagse Stemming Met Ankie Broekers-Knol, Roel Kuiper en Loek van Wely. Ook elke ochtend De Haagse Stemming in je inbox? Schrijf je in!

De loeizware Asiel-portefeuille gaat naar een VVD-verteraan die regelmatig met de eigen partij overhoop ligt. Over het publicatieuitstel van de klimaatcijfers wil Rutte géén sorry zeggen. Zelfs het kabinet laat zich kritisch uit over wanbetalende multinationals. En Forum voor Democratie drijft SGP en ChristenUnie verder uiteen.

ASIELZAAK: Op een vroeg pensioen zat Ankie Broekers-Knol (72) niet te wachten. Ze had graag door willen gaan als voorzitter van de Eerste Kamer, maar daar stak de VVD-partijtop een stokje voor. Nu, in de week dat ze afscheid neemt van de senaat, mag ze met dank aan diezelfde partijtop de meest omineuze vacature van het Binnenhof vervullen: Broekers-Knol wordt de opvolger van Mark Harbers als staatssecretaris van Asiel en Migratie. Den Haag reageerde verrast: met haar strenge leiderschap is ‘ABK’ weliswaar geliefd bij senatoren, maar bepaald niet bij de premier en zijn entourage. Je zou je bijna afvragen: is een post op Justitie en Veiligheid, waar al vier VVD’ers ten val kwamen, vandaag de dag een gunst of een dementor-kus?

Asielzaak II: Rustig rentenieren zit er op Asiel en Migratie niet in voor Broekers-Knol. De IND slaagt er nog steeds niet in de asielprocedures goed af te handelen. De asieldienst blijkt zelfs druk op het eigen personeel te hebben gezet om criminele asielzoekers niet uit te zetten, onthult NRC vandaag. In Brussel is het Europese migratieoverleg ondertussen zo goed als vastgelopen. En in een coalitie vol meningsverschillen, is asiel één van de grootste scheidslijnen. ChristenUnie en D66 zijn stukken milder dan CDA en vooral VVD – zoals het kinderpardondossier liet zien. Broekers-Knol heeft niet te maken met een acute crisis, zoals de vluchtelingeninstroom die Klaas Dijkhoff overzag. Maar tijdens een crisis, memoreren Kamerleden, kun je de boel in elk geval in beweging krijgen.

RUTTES REKENSOM: Iedereen in de Tweede Kamer weet: wegmoffelen is het nieuwe liegen. Genoeg reden om elke schijn van verdoezeling groot uit te meten, Mark Harbers kan erover meepraten. Met die gedachte beet de oppositie zich gisteren vast in Ruttes poging de klimaatcijfers later te publiceren, ná Prinsjesdag. Ruttes verweer: er was nog geen kabinetsstandpunt toen de cijfers klaar waren. Als meedenken al niet mag, wordt het land “onbestuurbaar”, aldus de premier. Dat ministers graag een gunstig moment kiezen om nieuws naar buiten te brengen, is inderdaad niet nieuw. Maar hier was de opdrachtgever niet het kabinet, maar het Klimaatberaad van Ed Nijpels – en die was ontstemd over Ruttes besluit. Voor de Kamer bood dat de nodige munitie om de premier te maat te nemen. “De cover-up is erger dan de misdaad”, concludeerde PvdA-leider Lodewijk Asscher (of waren die woorden toch van iemand anders?).

KABINET 💘/💔 MULTINATIONALS: Is het dan nooit hosanna tussen coalitie en oppositie? Toch wel. Je zag het in het debat over multinationals en hun belastingplicht. Vorige week gaven Shell en Philips tijdens een hoorzitting in de Tweede Kamer toe dat ze al jaren geen cent winstbelasting betalen. Woensdag debatteerde de Kamer verder. Dat leidde tot een opvallende motie die het kabinet opriep werk te maken van een eerlijke belastingheffing op multinationals. Was getekend: Pieter Omtzigt, van coalitiepartij CDA. Hij kreeg direct bijval van regeringspartijen VVD, D66 en ChristenUnie én van staatssecretaris Menno Snel (Financiën, D66). Een teken aan de wand: terwijl de regering het Amerikaanse bedrijfsleven – en Ivanka Trump – paaide op een ondernemerstop in Den Haag, is het hele Binnenhof klaar met de belastingmanoeuvres van het eigen grootbedrijf. De voorgenomen afschaffing van de dividendbelasting lijkt een eeuwigheid geleden.

BOUTROS BOUTROS KOOLMEES: Het belangrijkste cadeau dat Wouter Koolmees (Sociale Zaken, D66) de vakbonden in de pensioenonderhandelingen kon aanbieden, was de vertraagde stijging van de AOW-leeftijd. Kosten: 4 miljard. Uitgerekend in de afgelopen weken leerde zijn ministerie dat er een meevaller voor de staatskas aan zat te komen, meldt het FD. Opbrengsten: 4 miljard. Maar Koolmees moet het niet alleen hebben van financiële toevalstreffers. In Den Haag, zo hoor je, loopt geen betere bewindspersoon rond om het pensioendossier te kraken dan hij. Koolmees schopte het eerder tot de whizzkids van AFEP, de talentenvijver van Financiën waaruit elke partij wel een financieel woordvoerder wil kunnen vissen. Aan zijn onderhandelwerk tijdens de kabinetsformatie dankt hij zijn bijnaam Boutros Boutros Koolmees: de meesteronderhandelaar. Zonde, schrijft Tom-Jan Meeus vandaag, als het plan van die meesteronderhandelaar nu nog onderuit wordt gehaald.

GODSDIENSTTWIST: De tandem ChristenUnie-SGP loopt niet zo soepel meer, en de spaak in het wiel heet Forum voor Democratie. Woensdagochtend plofte de formatiepoging met FVD in Zuid-Holland, op gezag van de ChristenUnie en tegen de zin van de SGP. “Aan ons heeft het niet gelegen”, tweette SGP-voorman Kees van der Staaij, die vorige week nog dankzij Forum behendig een extra Eerste Kamerzetel binnensleepte. Een paar uur later keerde de ChristenUnie zich af van de Europese ECR-fractie, alweer tegen het zere been van de SGP, omdat Forum tot de rangen toetreedt. In de provincie en in Brussel vormen de twee christelijke partijen al jaren een gezamenlijke fractie, maar de samenwerking vertoont scheurtjes. Afgelopen weekend betreurde Roel Kuiper bij zijn vertrek als ChristenUnie-fractievoorzitter in de senaat al hoe beide partijen “uit elkaar groeien” nu de SGP “verrechtst”.

KING LOEK: De twaalf senaatszetels van Forum voor Democratie worden straks gevuld door een olijk stel. De Volkskrant ging langs bij Loek van Wely, schaakgrootmeester en, tot zijn eigen verrassing, FVD-senator. In hem huizen twee zielen, zo zegt hij zelf: de felle King Loek en de bescheiden Ludovicus. Die laatste lijkt misschien de meest voor de hand liggende gedaante in de chambre de réflexion die de Eerste Kamer is. “Maar pas op”, zegt hij zelf. “King Loek heeft altijd één oog open.”

WAT WIJ VOLGEN: Vandaag staat het Verantwoordingsdebat op de agenda van de Tweede Kamer. Eigenlijk had het debat in mei al plaats moeten vinden, maar toen stapte Mark Harbers onverwachts op als staatssecretaris. Reken op discussies over tekorten, onbestede miljoenen, en koopkrachtplaatjes.

QUOTE VAN DE DAG:

“Dat publiek zit nu bij Forum, die trekken volle zalen tot in Tietjerksteradeel.”

PVV-Statenlid René Dercksen, die bij de Eerste Kamerverkiezingen uit protest op Forum voor Democratie stemde, ziet de PVV-achterban naar FVD vertrekken.