Opinie

Vissers, glip niet door de mazen van de wet

Visserij In plaats van te lobbyen voor een uitzonderingspositie moeten vissers investeren in echt duurzaam vissen. Hoog tijd om een eind te maken aan overbevissing, schrijft .

lIllustratie Hajo

De Good Fish Foundation (GFF), uitgever van de Viswijzer, en Our Fish, een Europese ngo, geloven dat de visserij duurzaam is te maken. Ter gelegenheid van World Ocean Day, een door de VN in 1992 in het leven geroepen actiedag, brengen beide organisaties zaterdag in Noordwijk viskenners en -liefhebbers bijeen in Huis ter Duin voor een door sterrenkoks bereid diner waaraan geen enkele bedreigde, illegaal of met een schadelijke methode gevangen vissoort te pas komt. Als wij in de toekomst nog vis uit een rijke zee willen eten, kan het alleen als we de visserij duurzaam maken.

Dat is nodig, want dit jaar nog zijn Nederland en de andere EU-lidstaten volgens het Europese gemeenschappelijk visserijbeleid (GVB) wettelijk verplicht een einde te maken aan overbevissing, ook in de Noordzee. Het is hoog tijd dat Nederland zich daadwerkelijk committeert aan deze wet en niet duikt of met uitzonderingen het probleem vooruitschuift.

Van visser tot natuurbeschermer en van groothandelaar tot beleidsmaker, de gasten in Noordwijk moeten daar zaterdag bij stil staan. Vissers zijn veel in het nieuws met hun zorgen over de toekomst, onder meer door het Europese verbod op de pulsvisserij, maar de toekomst van de Noordzeevis zelf is zeker zo zorgelijk.

Alle lidstaten van de Europese Unie hebben zich gecommitteerd aan een nieuwe wet, waarbij overbevissing in 2015 moest worden gestopt. Uitstellen was alleen mogelijk met een gegronde economische reden en alleen tot uiterlijk 2020. Zo kort op de deadline moeten er nog grote stappen worden gemaakt om te zorgen dat overbevissing definitief gestopt wordt. In het noordoostelijk deel van de Atlantische Oceaan, waar ook Nederlandse vissers actief zijn, is nu 41 procent van de visbestanden overbevist. Ook in de Noordzee gaat het stoppen van overbevissing te langzaam. Acht van de 21 commerciële vissoorten waarnaar wetenschappelijk onderzoek wordt gedaan, worden nog steeds over-geëxploiteerd.

Lees ook: De vissers leven naar Gods regels en die van Europa

Hoewel commerciële soorten als schol en tong dankzij goed beheer relatief duurzaam bevist worden, wordt in de Noordzee een vis als de zeebaars al lange tijd ernstig overbevist. Wetenschappers adviseerden daarom al een paar keer op rij een nulvangst voor die soorten. Ook kabeljauw is sinds vorig jaar niet langer veilig: er werd een vangstreductie van veertig procent geadviseerd. Om volledig duurzame vis op ons bord te garanderen, is selectieve visserij onvermijdelijk, zodat vissers kwetsbare vis ontzien en zich ook daadwerkelijk houden aan lagere quota.

Ongewenste bijvangst

Makkelijker gezegd dan gedaan. Een nieuwe visserijwet betekent niet dat de praktijk op zee meteen verandert. Neem bijvoorbeeld de zogeheten aanlandplicht, de verplichting om ondermaatse vis of andere ‘ongewenste bijvangst’ niet langer terug te gooien in zee, maar ook aan land te brengen. Die wet, sinds januari volledig van kracht, moet de vissers selectiever laten vissen. Dat was nodig: in 2011 gooiden de 300 Nederlandse vissersboten, die merendeels met schadelijk bodemsleepnetten visten, 47 miljoen kilo vis dood of bijna dood weer overboord.

De Nederlandse visserijsector heeft nagelaten investeringen te doen in werkelijk selectieve visserij. Investeringen die verder gaan dan de pulsvisserij. In plaats daarvan heeft de sector succesvol gelobbyd voor uitzonderingen in de wet. Door deze lobby vallen noch de bedreigde zeebaars, noch de schol onder de aanlandplicht. Wat overblijft is een wet die niet langer het aanvankelijke doel dient: een gezonde toekomst van het zeeleven.

Door deze uitzonderingen hebben de Noordzeelanden het probleem van overbevissing voor zich uit geschoven. Daarom roept Our Fish minister Schouten (Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, CU) op om juist nu stappen te nemen waardoor de Europese visserijwet volledig wordt uitgevoerd. Alleen door definitief een einde te maken aan overbevissing kan de vis op ons bord duurzaam worden.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.