Tweede Kamer voert druk op multinationals verder op

De Tweede Kamer roept het kabinet in een motie op een commissie van experts in te stellen die op korte termijn adviseert over „eerlijker” belastingheffing over winsten van multinationals. De oproep heeft de steun van de voltallige coalitie.

Pieter Omtzigt (CDA) die woensdag het initiatief nam voor een motie over eerlijker belastingheffing over winsten van multinationals.
Pieter Omtzigt (CDA) die woensdag het initiatief nam voor een motie over eerlijker belastingheffing over winsten van multinationals. Foto BART MAAT/ANP

Nog geen week na de opzienbarende hoorzitting over de mate waarin multinationals winstbelasting betalen – eerder niet dan wel, zo bleek – voert de Tweede Kamer de druk op grote bedrijven nog maar eens op.

In een woensdag ingediende motie wordt het kabinet opgeroepen om een commissie van deskundigen in te stellen die op korte termijn advies geeft „over maatregelen om de belastingheffing over winsten van multinationals eerlijker te maken”. De motie, die naar alle waarschijnlijkheid volgende week wordt aangenomen, is om meerdere redenen opmerkelijk.

Initiatief van CDA’er Omtzigt

Eén: de dringende oproep komt niet van de linkse oppositie, die al langer ageert tegen vermeende belastingontwijking door grote internationale bedrijven, maar van de voltallige coalitie. Het initiatief voor de motie kwam van CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt; hij kreeg bijval van zijn collega-woordvoerders van VVD, D66 en ChristenUnie.

„Ik was blij verrast”, zegt PvdA’er Henk Nijboer, die in de afgelopen maanden juist de strijd aanvoerde tegen bedrijven als Shell, dat onlangs zelfs heeft erkend dat het door allerlei wettelijke mogelijkheden voor (buitenlandse) aftrekposten in Nederland geen winstbelasting hoeft te betalen. „Dus ja: hulde voor de collega’s van de coalitie.”

De tweede opmerkelijkheid: verantwoordelijk staatssecretaris, Menno Snel (Financiën, D66) omarmde de motie direct. „Dit is een van de hoofdpunten van mijn politieke agenda”, zei hij in reactie op de motie-Omzigt. „Iedereen dient zijn fair share te betalen. En dat is in elk geval niet nul.”

‘Buikpijn’ van deze kwestie

Voor Pieter Omtzigt was de hoorzitting van vorige week inderdaad de aanleiding om snel een dergelijke oproep aan het kabinet te doen, en niet het debat daarover af te wachten dat later dit jaar plaatstvindt. „Je moet het ijzer smeden als het heet is.” Het was niet lastig om zijn coalitiepartners mee te krijgen. Omtzigt wijst erop dat alle partijen, inclusief de VVD vorige week uiterst kritisch tegenover Shell en Philips waren.

Eppo Bruins, coalitiegenoot van de ChristenUnie: „We krijgen er allemaal een beetje buikpijn van dat het kennelijk normaal wordt gevonden dat grote bedrijven minder en minder winstbelasting betalen.”

Volgens Omtzigt past het idee om tot een eerlijk belastingbeleid voor bedrijven te komen in de geest van het regeerakkoord. „Maar soms moet je er een specifiek onderdeel uitlichten om iets sneller in beweging te krijgen.” De motie vraagt inderdaad om enige haast. Over een half jaar zal de commissie al met bruikbare adviezen moeten komen.