Rutte zegt sorry en Özdil en de Eerste Kamer nemen eigenzinnig afscheid

De Haagse Stemming Met Henk Nijboer, Stientje van Veldhoven en Paul Cliteur. Ook elke ochtend De Haagse Stemming in je inbox? Schrijf je in!

Met nederige excuses hoopt het kabinet weer in de gratie van de Groningers te komen. De premier, de minister en de sociale partners zijn eruit, maar nu moeten de vakbondsleden hun oordeel nog vellen over het pensioenakkoord. En Zihni Özdil en de Eerste Kamer zwaaien op geheel eigen wijze af.

SORRY, BEDANKT: In het Groningendebat legde Mark Rutte meer pathos aan de dag dan we tot nu toe van hem zagen. Het gasbevingendossier noemde de premier dinsdag tegenover de Tweede Kamer een “ramp in slowmotion”. Hij bood namens het kabinet tot drie keer toe zijn excuses aan: er was lang te weinig aandacht voor de veiligheid, het schadeherstel was “volstrekt onderschat” en de compensatie gaat te traag. Tussen de premier en de Groningers is de liefde al langer bekoeld, maar de Kamer nam zijn driedubbele sorry serieus. Jammer alleen, vond de oppositie, dat Rutte en Wiebes (Klimaat, VVD) tijdens het debat helemaal geen tastbare maatregelen in petto hadden. “Ongelooflijk”, aldus Henk Nijboer (PvdA). “Groningers weten totaal niet waar ze aan toe zijn.” De concreetste toezegging van Wiebes: hij gaat onderzoeken wat “een wereld van 12 miljard kuub betekent”.

UITSTELGEDRAG: Lang heeft Rutte niet om de nasmaak van het Groningendebat weg te spoelen, want vanavond staat hij opnieuw voor een kritische Kamer. Dit keer moet hij zich verantwoorden over zijn beslissing om de doorrekening van het Klimaatakkoord over Prinsjesdag heen te tillen. De cijfers waren klaar, maar Rutte stelde de publicatie drie weken uit. Volgens de premier is er “niks geks” gebeurd, hij had zich alleen nog niet kunnen inlezen in de materie. Maar de oppositie ziet iets anders: een bewuste poging om de gevoelige klimaatrekensom achter te houden.

DE LANGE ADEM: Jaren voorbereiding, maanden koffiedik kijken en urenlang overleg gingen eraan vooraf, maar het is zover: er ligt een pensioenakkoord. Een concept-pensioenakkoord, want de vakbonden willen eerst de zegen van hun achterban voordat ze hun handtekening zetten (en die is niet vanzelfsprekend). Koolmees heeft zijn belangrijkste buit binnen. De pensioenen gaan straks sneller omhoog en omlaag met de stand van de economie én jongeren sparen voortaan alleen voor hun eigen pensioen: hun premies gaan niet langer naar het potje voor ouderen. In ruil gaat de AOW-leeftijd voorlopig op de rem.

BESTE KHADIJA: “Beste Khadija”, begint de brief. “Ik zal maar meteen met de deur in huis vallen: ik heb slecht nieuws. Ik vertrek uit de Tweede Kamer.” Je hoefde geen fotografisch geheugen te hebben om in de afscheidsbrief van Zihni Özdil aan de Kamer de inhoud te herkennen van de e-mail die Jesse Klaver alle Groen-Linksleden stuurde over zijn gedwongen vertrek en van de mediastrijd die volgde. De beschuldigingen van alcoholmisbruik, de kadaverdiscipline van de fractie, het balen over de gang van zaken: in de brief kwam alles nog eens langs. Net als Hanke Bruins-Slot (CDA), die het bij een milder afscheidswoord hield, is Özdil nu officieel Kamerlid-af. Vandaag ziet de Kamer trouwens opnieuw twee leden vertrekken, maar dit keer met minder bombast: Malik Azmani (VVD) gaat naar Brussel, Martin van Rooijen (50Plus) naar de Eerste Kamer.

AFZWAAIERS: Diezelfde Eerste Kamer nam ook op eigen wijze afscheid: 44 van de 75 senatoren houden het voor gezien. De champagne vloeide, maar niet voordat de senaat afrekende met een asbestverbod van staatssecretaris Van Veldhoven (Milieu, D66) en met een wet van minister Ollongren (Binnenlandse Zaken, D66) die wethouders moest toestaan in een andere gemeente te blijven wonen. Zo sneuvelden in de laatste maand liefst vijf kabinetsvoorstellen op de valreep – allemaal sinds de VVD senator Anne-Wil Duthler wegstuurde en de coalitie haar meerderheid verloor. Volgende week treedt de nieuwe Eerste Kamer aan, met nog minder zetels voor de regeringspartijen.

GA ER EENS GOED VOOR ZITTEN: Op die toekomst nam Forum voor Democratie gisteren alvast een voorschot. Doorgaans hekelt FVD de banencarrousel van politieke partijen, maar het voorzitterschap van de Eerste Kamer komt “in principe” aan Forum als grootste fractie toe, zegt de partij zelf. Het zijn toch echt de senatoren zelf die op 25 juni een voorzitter mogen kiezen. Of zij kiezen voor FVD-kandiaat Toine Beukering, een Scheveningse oud-generaal, is nog maar de vraag. De meest kansrijke kandidaten zitten vooralsnog bij VVD, CDA en D66. Over het eigen fractievoorzitterschap heeft Forum wel alles te zeggen. Paul Cliteur stoot Henk Otten definitief van de troon en gaat de FVD-senatoren leiden.

QUOTE VAN DE DAG:

“Er is iets grondig misgegaan. En dat vind ik ontzettend spijtig. Als Kamerlid kwam ik in de knoop. Tussen fractiediscipline en de Grondwet die ‘zonder last’ voorschrijft.”

Zihni Özdil strooit met stille hints in zijn afscheidsbrief aan de Tweede Kamer.