Reclame publieke omroep aan banden

Publieke Omroep Het kabinet wil de reclame op de publieke omroep beperken: geen spotjes tot acht uur ’s avonds en niets meer online.

Rutger Castricum van PowNed op de seizoenspresentatie van de publieke omroep. Zijn omroep dreigde te verdwijnen omdat ze de ledendrempel niet zou halen, maar nu het kabinet de drempel verlaagt, gaat ze toch weer leden werven.
Rutger Castricum van PowNed op de seizoenspresentatie van de publieke omroep. Zijn omroep dreigde te verdwijnen omdat ze de ledendrempel niet zou halen, maar nu het kabinet de drempel verlaagt, gaat ze toch weer leden werven. Foto JEROEN JUMELET/ANP

De regering wil dat de publieke omroep (NPO) voor acht uur ’s avonds geen reclame meer uitzendt. De NPO moet ook stoppen met reclame rond de activiteiten op internet. Minister Slob (Media, CU) zal deze en andere plannen uiteenzetten in zijn mediabrief die hij naar verwachting eind volgende week naar de Tweede Kamer stuurt.

Dat bevestigen bronnen in Den Haag na berichtgeving hierover van RTL Nieuws. Andere bronnen stellen echter dat Slob vasthoudt aan zijn oorspronkelijke plan om aan de Tweede Kamer meerdere scenario’s over tv-reclame te presenteren. Dit zou dan slechts één van die scenario’s zijn. Slob heeft langer over zijn brief gedaan dan verwacht, wat erop duidt dat de coalitiepartijen het niet eens konden worden. Het reclameplan (niet afschaffen, maar beperken) is een van de compromissen.

Nu Slob de ledendrempel verlaagt, gaat PowNed toch weer leden werven om te overleven

De oude wens om reclame op de publiek omroep te beperken of af te schaffen, kwam vorig jaar weer boven nadat bleek dat de reclame-inkomsten sterk terugliepen. De omroep zou minder afhankelijk moeten worden van reclame, was het idee. Dat zou ook prettiger zijn voor de kijkers. Buitendien vindt regeringspartij VVD dat reclame op de publieke omroep commerciële mediabedrijven hindert.

Aderlating voor de omroep

Het plan betekent opnieuw een forse financiële aderlating voor de publieke omroep. De omroep werd voor de terugval in reclame dit jaar al 20 miljoen euro gekort. Volgend jaar komt daar al een korting van 42 miljoen bovenop. Door de nieuwe maatregel zou er een extra 60 miljoen vanaf gaan, die eenmalig zou worden gecompenseerd met 40 miljoen. Het jaarbudget zou dan uitkomen op 720 miljoen euro (nu 780 miljoen).

Frank Volmer, directeur van Ster, noemde het vorige week in een toelichting op de jaarcijfers „zorgelijk” dat Den Haag reclame voor acht uur zou willen verbieden. Die maatregel heeft volgens Volmer grote gevolgen voor het geld dat hij verdient voor de publieke omroep – vorig jaar 166 miljoen euro. Ster verwacht een groter verlies dan de coalitie heeft beraamd: 70 tot 80 miljoen euro minder inkomsten. Als de publieke omroep geen reclame meer mag maken op websites en in apps kost dat nog eens minstens 4 miljoen euro.

De NPO laat weten dat het plan ten koste zal gaan van „goede en geliefde” tv-programma’s: „Als de berichten in de media kloppen, betekent dit opnieuw een forse bezuiniging voor de publieke omroep.” De NPO noemt de maatregel in strijd met het regeerakkoord, waarin wordt gepleit voor een sterke publieke omroep. „Maar vooralsnog heeft de minister de plannen nog niet bevestigd en wachten we dus nog even af waar hij mee gaat komen.”

Dalende ledenaantallen

In de brief kondigt Slob naar verwachting ook aan dat hij het vereiste minimum ledenaantal voor omroepen omlaag brengt van 150.000 naar 50.000 leden. Dit om de omroepen tegemoet te komen die met een dalend aantal leden kampen. Dat is goed nieuws voor de aspirant-omroepen WNL, Human en PowNed die dreigden de drempel eind dit jaar niet te halen. De eerste twee zouden dit nu wel kunnen halen. Bert Huisjes van WNL zegt verheugd dat dit plan de pluriformiteit van de publieke omroep verstevigt.

Jongerennet NPO3 wordt verbouwd tot regiozender

Dominique Weesie van PowNed laat weten toch weer een wervingscampagne te beginnen, om de verlaagde drempel alsnog te halen: „Maar zeer tegen mijn zin.” Weesie vindt de eis om leden te werven duur en ouderwets en pleit voor een andere manier om het draagvlak van een omroep te meten. „Doodzonde om hiervoor onze oorlogskas van zeven ton door de wc te spoelen.”

NPO3 voor de regio

Het slecht bekeken jongerennet NPO3 moet op termijn worden omgebouwd tot een zender waarop de regionale omroepen hun programma’s kunnen uitzenden. De kinderprogrammering (Zappelin, Zapp) zou wel behouden blijven.

De financiering van de omroepen wordt voorts gewijzigd in het voordeel van de kleine omroepen (MAX, EO, VPRO) en ten koste van de grote fusieomroepen (AVROTROS, BNNVARA, KRO-NCRV). Verder moeten de zogenaamde taakomroepen NOS en NTR een bestuurlijke fusie aangaan.