Ook in de derde zitting blijft Jos B. zwijgen

Zaak-Nicky Verstappen De verdachte van het misbruiken en doden van de 11-jarige Nicky Verstappen heeft een verklaring opgesteld maar weigert die te openbaren. Tot ergenis van de rechter.

Jos B., verdacht van het doden van Nicky Verstappen (11), blijft zwijgen in de rechtbank.
Jos B., verdacht van het doden van Nicky Verstappen (11), blijft zwijgen in de rechtbank. Foto No limit pictures

Jos B. ziet er gezond uit voor een man die al negen maanden in voorarrest zit, maar dat zou kunnen komen doordat hij van half maart tot eind april in het Pieter Baan Centrum (PBC) opgenomen is geweest. Volgens de forensische onderzoekers daar heeft hij goed meegedaan aan de sportactiviteiten.

Woensdag was in Maastricht de derde pro-formazitting in de zaak tegen B. en weer stond die in het teken van diens weigering om een verklaring af te leggen. Hij wordt verdacht van het seksueel misbruiken en doden van het destijds 11-jarige jongetje Nicky Verstappen in augustus 1998, op de Limburgse Brunssummerheide, nabij het vakantiekamp waar Nicky verbleef. Op Nicky zijn 21 DNA-sporen van Jos B. gevonden, waarvan 18 op Nicky’s pyjama en onderbroek.

Volgens de officier van justitie heeft Jos B. inmiddels wel een verklaring op schrift gesteld. Dat staat, zegt hij, op pagina 34 van het rapport van de onderzoekers van het PBC. Maar Jos B. houdt die verklaring achter. „Wij vragen de verdachte nadrukkelijk”, zegt de officier van justitie, „om die verklaring hier voor de rechtbank kenbaar te maken.”

Lees alles over de zaak-Nicky Verstappen in ons dossier

„We zullen het de heer B. meteen voorleggen”, zegt de voorzitter van de rechtbank. „Meneer B.?”

Jos B.: „Zoals de zaken er nu voor staan, ben ik dat niet van plan.”

De rechter: „Het zou wel handig zijn als u het wel deed.”

Jos B.: „Dat begrijp ik, maar ik heb niet het idee dat het onderzoek eerlijk is.” Hij vindt dat er nader onderzoek moet worden gedaan naar de DNA-sporen op Nicky die níet van hem afkomstig zijn.

De rechter blijft aandringen op een verklaring en kan zijn ergernis nauwelijks bedwingen als Jos B. zegt dat hij zijn „kaarten tegen de borst” wil houden. „Ah, u kiest uw moment.” De verdachte moet begrijpen dat het gevolgen kan hebben voor zijn geloofwaardigheid als hij uiteindelijk wel gaat verklaren.

Zwijgzaam

Volgens het OM was Jos B. tijdens het onderzoek in het PBC ook zwijgzaam. Hij werkte mee, tot de onderzoekers begonnen door te vragen over zijn seksuele voorkeuren. „Zodra het belangrijk wordt gooit hij de rolluiken dicht’’, zegt de officier van justitie tijdens de zitting. Het rapport, waarin een pedofiele stoornis wordt geconstateerd, is daarom voornamelijk gebaseerd op gesprekken met verre familie en observaties van de onderzoekers.

Veel is nog onduidelijk over wat er in augustus 1998 precies is gebeurd, maar volgens het OM zijn er een aantal „cruciale” bewijzen: het DNA en de rapporten van diverse medici over het overlijden van Nicky. De vraag is, zegt de officier van justitie, of die gegevens door juristen goed zullen worden geïnterpreteerd. Daarom moeten er volgens hem statistici bij worden gehaald, die de waarschijnlijkheid van het door het OM geschetste scenario kunnen onderbouwen met de Bayesiaanse methode. Met die methode wordt op basis van ervaring, plausibele veronderstellingen en bekende feiten een kansverdeling opgesteld. Wat is de kans dat het DNA van Jos B. door toeval of door een misdrijf op Nicky Verstappen is terechtgekomen?

In veel rechtszaken speelt DNA een cruciale rol

Wat is de kans dat een kind van 11 zomaar dood neervalt? „Juristen gebruiken vaak termen als aannemelijk en toevallig”, zegt de officier van justitie, „en die hebben een subjectieve lading”. Met een Bayesiaanse analyse kunnen de scenario’s van het OM minder subjectief worden gemaakt. Het OM wil de rechtbank daarmee „denklijnen en hypotheses” bieden.

Flauwekul

De advocaat van Jos B., Gerald Roethof, noemt de methode „de grootste flauwekul die er bestaat”. Hij verwijst naar de zaak-Lucia de B., waarin statistici ook aan kansberekening deden, maar met de verkeerde aanname: dat er moorden waren gepleegd.

De verpleegkundige Lucia de B. werd op grond van statistiek tot levenslang en tbs veroordeeld, maar werd later vrijgesproken.

De rechtbank wijst het verzoek van het OM af: de methode is in strafzaken omstreden. Maar de schouw op de Brunssummerheide, waar het OM tijdens de vorige pro-formazitting om gevraagd heeft, gaat wel door, op 27 augustus. Het OM wil de rechters zelf laten ervaren hoe groot de heide is, en hoe klein de afstand tussen het kamp waar Nicky verbleef en de vindplaats van zijn lichaam. Het OM zou graag een zo volledig mogelijke reconstructie maken van de gebeurtenissen in augustus 1998, maar dat kan alleen als Jos B. voor die tijd gaat verklaren.

Jos B. zegt tegen de rechter dat hij dat niet zal doen. Gaat B, wel mee naar de schouw? B., die aan het begin van de zitting nog zei dat hij er „weinig behoefte” aan had, zegt aan het eind: „Ik zal erbij aanwezig zijn.”