Nederland speelt in de Nations League om prestige en geld

Nations League Nederland speelt donderdagavond tegen Engeland in de halve finale van de Nations League. Wat staat er precies op het spel?

Op 25 juni 1988 won Ronald Koeman als speler met het Nederlands elftal de enige hoofdprijs in de vaderlandse voetbalhistorie. 31 jaar na de Europese titel is hij, nu als bondscoach, dichtbij een tweede toernooizege met Oranje. Maar de Amsterdamse grachten zullen maandag niet oranje kleuren als de Nations League wordt gewonnen.

Dat heeft alles te maken met de status van de Nations League, die is bedoeld als veredeld oefenformat, om vriendschappelijke interlands aantrekkelijker te maken. Maar het landentoernooi zit zo ingewikkeld in elkaar dat satirische tv-programma’s er direct de draak mee staken. Waar kijken we naar als Nederland donderdagavond in het Portugese Guimarães de halve finale tegen Engeland speelt, en zondag tegen Portugal of Zwitserland om de hoofdprijs dan wel de derde plaats?

Het doel van de UEFA met de Nations League was om vriendschappelijke interlands op te waarderen. Dit soort duels waren tot en met het WK 2018 niet meer dan vulling van de internationale kalender. Bondscoaches konden zich veroorloven in de rust hun halve elftal te wisselen, er stond toch niets op het spel.

Door oefenwedstrijden in een tweejaarlijks toernooiformat te gieten, hebben die potjes aan belang gewonnen. „Ik dacht vorig jaar ook weleens wat voor een toernooi de Nations League gaat worden”, zei Koeman dinsdagavond tijdens de laatste persconferentie voor de wedstrijd tegen Engeland. „Maar we spelen echt ergens om.”

Vier plaatsen voor het EK

Hoe is de UEFA erin geslaagd om oefenvoetbal aantrekkelijk te maken? Door vier plaatsen voor het EK 2020 aan de Nations League te koppelen, naast de twintig via de gebruikelijke kwalificaties. Maar ook door een eenvoudige ingreep: het aantal wissels is in de Nations League beperkt tot drie, waar in oefeninterlands zes reservespelers mogen worden ingebracht. Bovendien werden de 55 bij de UEFA aangesloten landen aan de hand van hun positie op de wereldranglijst ingedeeld in vier divisies, wat zorgde voor duels tussen op papier gelijkwaardige ploegen. De sterkste twaalf – inclusief Nederland – speelden in divisie A, kleine voetballanden als Andorra en Liechtenstein in divisie D.

Foto Koen van Weel/ANP

En zo had Oranje in najaar 2018 ineens serieuze oefeninterlands tegen de twee laatste wereldkampioenen: Frankrijk en Duitsland. Na twee gemiste eindrondes een uitgelezen kans voor de internationals om te werken aan eerherstel. De eerste wedstrijd, uit bij Frankrijk, ging verloren (1-2), maar daarna zette Oranje in de Arena de Duitsers opzij (3-0) en wervelde het in de Kuip langs de Fransen (2-0). Het gelijkspel in en tegen Duitsland (2-2) leverde groepswinst op.

Belangrijker was dat die eerste plaats Nederland een vangnet bezorgde voor EK-deelname. Mocht Oranje directe plaatsing mislopen, dan is het in maart 2020 verzekerd van deelname aan de play-offs om een EK-ticket.

Ronaldo schiet Portugal met hattrick naar de finale van de Nations League

72 centimeter hoge trofee

Maar waar speelt Nederland deze week dan om, tijdens de Final Four in Portugal, met de andere groepswinnaars van de hoogste divisies? Om prestige en een 72 centimeter hoge zilveren trofee van 7,5 kilo, maar vooral om geld. Het prijzengeld van de Nations League bedraagt in totaal zo’n 110 miljoen euro. Hiervan wordt 16,5 miljoen verdeeld onder de vier beste landen, die al 4,5 miljoen euro verdienden met de groepswinst. Voor de winnaar ligt zondag in Porto nog eens 6 miljoen klaar, de verliezer van de troostfinale kan altijd nog rekenen op 2,5 miljoen. Ter vergelijking: winst bij het WK vrouwen is goed voor 3,5 miljoen euro.

Koeman ziet de halve finale tegen Engeland als „een geweldig podium om te laten zien dat we als Nederlands elftal op de goede weg zijn”. Meer dan een podium is het ook niet, want winst van de Nations League levert geen deelname op aan het Europees kampioenschap. De wedstrijden in Portugal zorgen zelfs voor een onderbreking van de route naar het EK.

Terwijl de rest van Europa het voetbalseizoen deze dagen afsluit met kwalificatiewedstrijden en een stap dichter bij het EK kan komen, speelt Nederland om prestige en geld. Begin september staat er sportief pas echt weer iets op het spel. Dan wachten de volgende tegenstanders in de EK-kwalificatiepoule: Duitsland en Estland. Maar daar is Koeman nog niet mee bezig. „Nu we zo dichtbij zijn, willen we het toernooi ook winnen.”