Nederland paait de VS in tijdperk-Trump met ondernemersgeest

Global Entrepreneurship Summit Het grote jaarlijkse Amerikaanse evenement voor ondernemers vond in Den Haag plaats. Het ging óók over het gevoelige thema klimaat.

Minister Sigrid Kaag, Ivanka Trump en VS-ambassadeur Pete Hoekstra bij het World Forum voor GES2019.
Minister Sigrid Kaag, Ivanka Trump en VS-ambassadeur Pete Hoekstra bij het World Forum voor GES2019. Foto Robin Utrecht / ANP

Het was een trofee voor de Nederlandse diplomatie, vorig jaar: te midden van grote spanningen met de Verenigde Staten over handel haalde het kabinet een prestigieuze Amerikaanse ondernemersconferentie naar Nederland. Tijdens zijn bezoek aan Washington kreeg premier Mark Rutte (VVD) de zegen van president Donald Trump om de Global Entrepreneurship Summit (GES) in juni 2019 in Den Haag te organiseren. De afgelopen twee dagen trok de GES zo’n 2.000 deelnemers uit de VS, Nederland en elders naar een vol, van een overdaad aan catering voorzien Haags congrescentrum. Als de strak georganiseerde GES iets laat zien, dan is het hoe Nederland de relatie met de Amerikanen op peil wil houden in het politiek heel lastige tijdperk-Donald Trump.

Behalve over handel heeft Nederland diepe meningsverschillen met de grote bondgenoot over klimaatverandering, mensenrechten en de Brexit, om een paar dingen te noemen. Het antwoord van kabinet-Rutte III: we zoeken het in wat ons nog wél bindt, en in wat Trump en zijn mensen begrijpen. En dat is geld verdienen, dat is ondernemerschap.

De grens tussen buitenlandse politiek en zakendoen was al heel fluïde toen Rutte vorig jaar vijf topmanagers van Nederlandse concerns meenam naar het Witte Huis. Ook bij de GES gingen diplomatie en handel een bijna volmaakte fusie aan. Rutte ontving de Amerikaanse buitenlandminister Mike Pompeo, koningin Máxima opende de conferentie, Nederland zette zijn sterke economische sectoren op de kaart, start-ups hielden pitches en lonkten naar Amerikaanse investeerders en Ivanka Trump sloot af in een panel over vrouwelijk ondernemerschap.

Lees ook: De ‘innovatietop’ maalt niet om de nieuwe handelsoorlog

Branding van Nederland, het etaleren van kennis en kunde”, zo vatte minister van Buitenlandse Handel Sigrid Kaag (D66) het geheel samen.

Nederland, gedeeld gastheer met de VS, betaalde de kosten van de conferentie (15 miljoen euro), de Amerikanen betaalden de reiskosten van deelnemers van buiten Nederland. Met die bijdrage kreeg Nederland ook een stem in de inhoud van de conferentie – maar moest soms spitsroeden lopen. ‘Klimaatverandering’ – een taboewoord in het Witte Huis - werd als woord gemeden. Rutte en Kaag gebruikten liever de minder controversiële term „duurzaamheid”. Toch werd het klimaat opvallend vaak bediscussieerd – als kans voor ondernemers. Dat gebeurde bijvoorbeeld in een deelsessie over water. „Klimaatverandering maakt het gebrek aan water veel erger”, zei Gunnar Larsen van het Texelse bedrijf Saline-Farming, gespecialiseerd in landbouw op zilte grond, Meerdere, vooral Nederlandse bedrijven presenteerden methoden om in te spelen op de opwarming van de aarde. Ze hoopten daarbij ook op geld van aanwezige (Amerikaanse) investeerders. Wout Hoff van het bedrijf Groasis uit Steenbergen schat „tussen de 5 en 50 miljoen” nodig te hebben voor de bouw van „gigafabrieken” voor zijn waterbesparende boomplantmethode voor droge gebieden.

Duurzaam verdienen

Zo ziet het kabinet het graag. De duurzaamheidsdoelen van de Verenigde Naties (waaronder de aanpak van klimaatverandering) vormen een „verdienmodel, een winstmodel”, zei Kaag. Dat is de taal die de Amerikanen uiteindelijk wel begrijpen. De Amerikaanse ambassadeur in Nederland, Pete Hoekstra, zei in de wandelgangen tegen NRC: „Wij geloven in ondernemerschap met een doel, of dat nou water, voedsel of gezondheid is.” Dat ondernemers het op dit Amerikaans-Nederlandse evenement over klimaatverandering hadden, vindt hij geen probleem. „We erkennen dat de meningen hierover verschillen en we controleren niet wat mensen zeggen. Dat zou niet passen bij de Verenigde Staten.”

Over een ander controversieel punt - de handelspolitiek van Trump – had niemand het. Er waren genoeg spannende, minder controversiële thema’s om te bespreken. Kunstmatige intelligentie, blockchain, het stimuleren van vrouwelijk ondernemerschap. Over dat laatste kreeg Ivanka Trump uitgebreid het woord: „50 miljoen vrouwen” in ontwikkelingslanden krijgen steun via een programma van de Amerikaanse regering, zei ze. Ze kondigde, geheel in de geest van de GES, een partnerschap aan tussen het Witte Huis en het bedrijfsleven: creditcardbedrijf MasterCard, dat graag meegroeit met de ondernemende vrouwen. Trump: „investeren in vrouwen is business”.