Intrekkingen kosten IND’ers te veel tijd

Vreemdelingenbeleid Veroordeelde vreemdelingen behielden hun vergunning na druk van IND op medewerkers.

De Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) heeft de afgelopen jaren druk uitgeoefend op medewerkers om verblijfsvergunningen van veroordeelde criminelen níet in te trekken, omdat dit veel tijd en geld kost. Uiteindelijk bleef het gros van de criminele vreemdelingen in Nederland.

Dat blijkt uit verslagen van geheime crisisbijeenkomsten van het team Intrekkingen met de directie van de IND en andere interne documenten. Het team beslist over de toekomst van vreemdelingen met een verblijfsvergunning die een ernstig misdrijf begaan, liegen over hun identiteit, of Nederland verlieten. Het intrekken van een verblijfsvergunning kost veel tijd omdat de bewijslast bij de IND ligt en taaie procedures met advocaten volgen.

Lees ook: Te weinig tijd, te veel moeite, te veel geld: IND stuurde criminelen niet weg

„We moesten in het verleden veel niet-intrekkingen opvoeren en afsluiten enkel vanwege het geld”, staat in een verslag van zo’n crisisbijeenkomst in 2018. En in een verslag van 2017: „De focus ligt op snelle niet-intrekkingen in plaats van op het daadwerkelijk intrekken van verblijfsvergunningen (dat wil zeggen de bewerkelijke zaken). We vinden dat we te veel bezig zijn met geld genererende acties.” Binnen het team is daarnaast sprake van een slechte sfeer en van wantrouwen in elkaars werk en integriteit.

Het team zou ook moeten functioneren als achtervang voor een ruim toelatingsbeleid in drukke tijden en zou fouten uit periodes „van hoge instroom” moeten repareren, staat in een verslag. Maar daar komt weinig van terecht. Tussen januari 2017 en februari 2019 werden slechts 37 asielvergunningen van criminele vreemdelingen ingetrokken. Dat is 2,4 procent van alle zaken die de politie en het Openbaar Ministerie bij het team aandroegen.

De interne verslagen schetsen een beeld dat haaks staat op de conclusies van de commissie-De Leeuw. Die onderzocht recent meldingen van een klokkenluider bij de IND, onder andere over problemen bij het team Intrekkingen. De Leeuw stelde dat het team procedures „onvoldoende op orde” had, maar ook dat geen sprake was van misstanden. Het lage aantal intrekkingen heeft volgens de commissie te maken met ingewikkelde wetgeving en niet per se met een hoge werkdruk of met sturing door de top van de IND, zoals de klokkenluider aangaf. In een reactie stelt de commissie dat ze schreef dat tijd en werkdruk niet „doorslaggevend” waren.

Uitleg

Meerdere Kamerleden wilden donderdagochtend uitleg van de nieuwe staatssecretaris van Justitie en Veiligheid, Ankie Broekers-Knol (VVD). Kamerlid Bente Beckers (VVD):

“Als mensen naar Nederland komen en crimineel gedrag vertonen, dan moet dat gevolgen hebben. Klaas Dijkhoff heeft als staatssecretaris de mogelijkheid om verblijfsvergunningen in te trekken aangescherpt. Ik vind het onacceptabel als dat in de praktijk niet gebeurt.”

Siebe Fritsma, PVV-Kamerlid en voormalig beslismedewerker bij de IND in Rijswijk:

“Normaal is Nederland al niet in staat om criminele vreemdelingen aan te pakken. Als daar een moedwillig beleid aan ten grondslag ligt is dat echt schokkend.”

Madeleine van Toorenburg (CDA): “De misstanden die nu naar buiten komen, vereisen optreden”. Als tegen misdadigers niet wordt opgetreden en hun status niet wordt ingetrokken, ondermijnt dat volgens haar het draagvlak voor de opvang van mensen die “de veiligheid in Nederland terecht opgezocht hebben.” Ze noemt de bevindingen van NRC zorgwekkend. De nieuwe staatssecretaris kan volgens haar “meteen haar mouwen opstropen en aan de slag”.