Hoe Fleetwood Mac in 1968 in de Weerwolf verzeilde

Eerder dan Pinkpop Fleetwood Mac is dit jaar Pinkpops publiekstrekker en trad daar in 1971 ook al op. Maar in een jeugdhonk in Leersum speelden ze al in 1968, voor Pinkpop bestond!

Fleetwood Mac (1978-1970) met Danny Kirwan (links), Jeremy Spencer, Peter Green, John McVie en Mick Fleetwood.
Fleetwood Mac (1978-1970) met Danny Kirwan (links), Jeremy Spencer, Peter Green, John McVie en Mick Fleetwood. Foto Hollandse Hoogte

Het was een opmerkelijk zinnetje onderaan de promotieposter van de Fleetwood Mac tribute-avond afgelopen zaterdag in Leersum: „Na 50 jaar terug op dezelfde plek waar ze ooit zelf stonden.” Leersum is een dorp met zo’n 7700 inwoners op de Utrechtse Heuvelrug, ingesloten door bos en weiland.

Een fijne plek om te wonen, maar wie op een maandagavond na negen uur nog een drankje wil drinken, kan nergens terecht. Dit was ‘vijftig’, eigenlijk 51 jaar geleden niet veel anders. En toch is het op de Hoflaan in Leersum waar Fleetwood Mac, toen nog met Peter Green en zonder Stevie Nicks en Christine McVie, in 1968 voor het eerst een optreedt op Nederlandse bodem. Op dezelfde plek waar afgelopen zaterdag 150 bezoekers van gemiddeld vijftigplus voorzichtig dansten op de inmiddels wereldberoemde nummers van de band, alleen stond er toen op die plaats nog geen sport- en cultuurcentrum met automatische schuifdeuren en een speels gekleurde gevel.

Lees over wie wanneer in Fleetwood Mac speelde: Al vijftig jaar een knipperlicht

Eind jaren zestig is de Hoflaan een doodlopende toegangsweg naar boerderij Het Hof. De gemeente, die plannen heeft voor een moderne woonwijk, is de eigenaar van de boerderij en besluit in 1967 dat een viertal jonge Leersummers de ruimte tijdelijk mag gebruiken als ‘beatclub’. Niet iedereen in de gemeenteraad is blij met dit besluit. Lokale krant De Vallei bericht over een wethouder die in het weekblad Panorama leest over „vrijend dansen, of dansend vrijen” en dat soort praktijken niet in het dorp wil. Maar burgemeester Tine s’Jacob-des Bouvrie, de tweede vrouwelijke burgemeester van Nederland, geeft de jongens 15.000 gulden om de boerderij op te knappen.

Een optreden van The Rob Hoeke Rhythm & Blues Group in de Weerwolf.

Foto archief Rijk Meerbeek

Ze bouwen een podium, bar en discotheek en noemen de ruimte de Weerwolf, naar het weerwolvenhoofd dat boven de ingang van het achterhuis in de stenen is gemetseld (om de spoken buiten te houden, aldus de krant in een bericht over de opening in oktober 1968).

De Weerwolf trekt meteen honderden bezoekers uit de buurt en het hele land. Bands als de Bintangs, Cuby and the Blizzards, The Rob Hoeke Rhythm & Blues Group en The Golden Earrings spelen er. Het weiland eromheen staat op zaterdagavond vol met fietsen, Puchs en buikschuivers. Op zondagochtend vallen bezoekers die de avond ervoor de laatste bus niet hebben gehaald, uit de hooiberg. Volgens de overlevering kan de Weerwolf in die tijd wedijveren met clubs als Paradiso in Amsterdam.

„Nu weet geen Leersummer van onder de vijftig dat de Weerwolf überhaupt bestond”, zegt Henk Geijtenbeek, toen penningmeester van de beatclub. Geijtenbeek is inmiddels in de zeventig en drinkt een kopje koffie in het café van het cultuurcentrum. In 1971 verhuisde hij naar Drenthe en dit is de eerste keer dat hij het nieuwe gebouw van binnen ziet. Een paar tafeltjes verderop verzamelt de wekelijkse bridgeclub zich. „Het enige dat er nog over is van de Weerwolf, zijn de lindebomen daar.” Geijtenbeek wijst uit het raam. „Die stonden voor het woonhuis.” Nu staan ze bij de ingang van het kinderdagverblijf.

Dag later

Bij die lindebomen parkeren op zaterdag 28 september 1968 rond half negen ’s avonds twee donker gekleurde Ford Transitbusjes waaruit een vijftal langharige Britse muzikanten met snorren stapt. Gitaren in de hand. Sjaaltje om de nek. Kleren die wellicht al een tijdje zijn gedragen. De band, Peter Green and The Fleetwood Mac, heeft op dat moment net de hitlijsten gehaald met hun cover van ‘Need Your Love So Bad’. Een paar maanden later zullen ze hun eerste nummer één hit scoren met Albatross.

De band is eerder die dag in Hoek van Holland van de boot gehaald door Frans Kassenburg. Die meent dat hij de jongens eerst naar Hotel Het Spinnewiel in Den Haag heeft genomen, alvorens naar Leersum te rijden. Dat de band eigenlijk één dag later dan gepland in Nederland aankomt, kan hij zich niet meer herinneren zegt hij aan de telefoon. Kassenburg begeleidt in die tijd tientallen bands voor impresario Paul Acket in Nederland en doet regelmatig de Weerwolf aan.

Rijk Meerbeek, toen manager van de Weerwolf, weet het nog wel. Hij vist een document uit de stapel zwart-witfoto’s en krantenknipsels die hij over zijn eettafel in Leersum heeft uitgeveegd. Een vergunning van de Directeur-Generaal voor de Arbeidsvoorziening voor John McVie, Peter Green, Michael Fleetwood, Jeremy Spencer en Daniel Kirwan voor het optreden in de Weerwolf te Leersum. „Kijk, hier staat het”, zegt Meerbeek. „Vrijdag 27 september 1968. Alleen kreeg ik die dag een telefoontje van Frans: goh Rijk, we staan hier om de jongens op te halen maar ze mogen het schip niet af.” Het officiële verhaal in 1968 is dat de boot wegens een storm de overtocht niet kon maken. Volgens Meerbeek komt het omdat de douane het schip eerst grondig wil uitkammen op zoek naar verdovende middelen.

Het bestuur van de Weerwolf tijdens een optreden van Cuby and the Blizzards.

Foto archief Rijk Meerbeek

Dus moeten Meerbeek en Geijtenbeek in 1968, samen met Weerwolf-voorzitter Jaap Kampen en bestuurslid Rudi Broos, de honderden door de stromende regen naar Leersum afgereisde bezoekers teleurstellen. „Maar mensen waren veel relaxter in die tijd, dat kon je toen gewoon uitleggen”, zegt Meerbeek.

Op zaterdag stroomt de Hoflaan gewoon opnieuw vol. De 600 mensen die weten binnen te komen (eigenlijk was 300 de max), staan volgens Meerbeek met open mond te luisteren. Ook buiten hopen drommen mensen iets van de muziek mee te krijgen. „Het duurde denk ik een uurtje”, zegt Meerbeek. „En daarna gingen ze weer door.”

Die nacht volgt nog een optreden in Den Haag. De volgende dag Schiedam en Tilburg. En ergens tijdens hun verblijf neemt de band een videoclip voor ‘Need Your Love So Bad’ op, in dezelfde kleren waarin ze op het podium in Leersum staan.

Lees ook Pinkpop-tips en herinneringen van de NRC-critici

Brand

Een jaar later, in de nacht van zaterdag 18 oktober, brandt de Weerwolf af. De Vallei bericht over ernstige vermoedens „dat de boerderij is aangestoken”. De beatclub is op dat moment dicht vanwege een fikse belastingaanslag en de gemeenteraad, aangemoedigd door klagende dorpelingen na een te drukbezocht optreden van The Golden Earrings, heeft besloten de boerderij te slopen.

Peter Green verlaat in 1970 na een slechte LSD-trip (zo gaat het verhaal) Fleetwood Mac. De groep kreeg nieuwe leden (onder wie Stevie Nicks) en ontwikkelde zich van ingetogen bluesband tot de wereldberoemde rockband die maandag Pinkpop afsluit.

Fleetwood Mac (1978-1970) met Danny Kirwan (links), Jeremy Spencer, Peter Green, John McVie en Mick Fleetwood. Foto Hollandse Hoogte