Recensie

Recensie Film

Bordkartonnen personages en uitleggerige gesprekken

Biopic De schrijver van The Lord of the Rings-trilogie heeft nu zijn eigen biopic. ‘Tolkien’ voelt geregeld gekunsteld en expliciet aan.

Nicholas Hoult als Tolkien in de loopgraven van WOI.
Nicholas Hoult als Tolkien in de loopgraven van WOI.

Terwijl ze wegrijden van weelderige, groene velden, zegt de moeder van de jonge J.R.R. Tolkien dat hij het landschap in zijn hart moet sluiten. „En het zal er altijd zijn.” Niet veel eerder zagen we haar zoon zorgeloos in de idyllische natuur van het Britse Sarehole spelen, maar het vaderloze gezin verhuist op advies van een bevriende geestelijke richting het grauwe Birmingham. In biopic Tolkien wordt zeer expliciet benadrukt uit welke vroege herinneringen de auteur van The Lord of the Rings-trilogie zijn inspiratie haalde. Zoals Sarehole waarop Tolkien het woongebied van de Hobbits inspireerde.

De film bestaat vooral uit momenten uit Tolkiens puberteit waarin de jonge wees - zijn moeder sterft in Birmingham - verliefd wordt op zijn latere echtgenote en een ‘fellowship’ vormt met jongens op zijn elitaire school. Samen vormen ze een groepje mini-intellectuelen die elkaar tijdens theekransjes stimuleren bij het schrijven, dichten en musiceren. Verder zijn er spectaculaire beelden uit de loopgraven van WOI, waarin een koortsige Tolkien als twintiger ligt te ijlen. Terwijl rondom hem de ene na de andere jongeman sneuvelt als kanonnenvlees, ziet de latere auteur een slagveld met vuurspuwende draken en zwarte schimmen die wat weghebben van Ringgeesten.

Het resultaat is een film die geregeld gekunsteld en expliciet aanvoelt; dat is minder problematisch op momenten waarin wordt ingezoomd op de liefde van Tolkien voor taal en auteurs als Geoffrey Chaucer, maar jammer genoeg gebeurt het ook tijdens interactie met de mensen om hem heen. Personen in Tolkiens leven lijken van bordkarton, gesprekken zijn vaak uitleggerig en sentimenteel. Dat de auteur vanaf het einde van zijn pubertijd gespeeld wordt door een wat houterige Nicholas Hoult die in het echt al tegen de dertig loopt, helpt de geloofwaardigheid niet.