Doorbreken in de muziek kun je leren

Muziek Doorbreken bij een groot publiek is voor Nederlandse muzikanten een grote uitdaging. Ambitieuze musici komen naar de jaarlijkse Muzikantendag om de kans op bekendheid in binnen- en buitenland te vergroten.

De Muzikantendag in de Melkweg in Amsterdam, waar musici netwerken en azen op een doorbraak.
De Muzikantendag in de Melkweg in Amsterdam, waar musici netwerken en azen op een doorbraak. Foto Niels Blekemolen

Zangeres Caro Emerald is eigenlijk bij toeval beroemd geworden, vertelt ze in het Amsterdamse cultuurpodium de Melkweg. „Ik werd benaderd om een demo in te zingen voor twee producers, maar uiteindelijk hebben ze mij voor het hele album gevraagd. Die plaat heeft destijds wekenlang op nummer 1 gestaan.” Haar publiek van vandaag bestaat uit jonge Nederlandse muzikanten, die ongetwijfeld allemaal wel eens hebben gedroomd van zo’n succesverhaal.

Caro Emerald is gastspreker tijdens de Muzikantendag. Het evenement van muziekrechtenorganisatie Buma trekt jaarlijks Nederlandse musici uit alle denkbare genres. Om te netwerken en cursussen te volgen over het vak, maar vooral om een stapje dichterbij een succesvolle muziekcarrière te komen. Het netwerken begint al in de lange rij voor de Melkweg. Twee jongens in leren jassen wisselen gegevens uit en luisteren elkaars muziek via hun telefoon.

Musici kunnen vandaag op afspraak een demo, een nog niet uitgebrachte eigen muziekopname, laten horen aan platenlabels en programmeurs van poppodia en radiozenders. Tijdens dit zogeheten demospreekuur krijgen de muzikanten kritiek en tips en worden er soms al gegevens uitgewisseld. Ruby van den Brink van Twist Agency, het boekingskantoor van onder andere Typhoon en Kenny B, heeft vandaag het werk van twaalf beginnende artiesten aangehoord.

Van den Brink: „Van alle mensen die ik tijdens het demospreekuur tegenover me heb gehad, waren er twee met wie ik nog eens een kopje koffie wil drinken. Ik was onder de indruk van een meisje dat Nederlandstalige muziek maakt. Ze werkt samen met een dj, maar het klinkt als pop. Ik ben voor mijn werk geïnteresseerd in acts die niet onder één genre vallen.”

De belangrijkste tip van Van den Brink voor beginnende artiesten sluit aan op haar vakgebied. „Zorg dat je live stevig in je schoenen staat. Jouw demo kan nog zo strak geproduceerd zijn, maar daar heb ik als boeker niets aan, zolang je het niet op het podium kunt waarmaken. Als ik iets goeds hoor, ga ik altijd eerst live kijken of het de moeite waard en herkenbaar genoeg is.”

Wel of geen label?

Naast het demospreekuur kunnen bezoekers ook korte colleges bezoeken, met daarin tips over hoe je je zaken beter kunt regelen en je bereik kunt vergroten. Er zijn lessen over het gebruik van sociale media en het sluiten van een platendeal, maar het college dat de meeste mensen trekt, staat in het teken van de hoofdvraag van vandaag: Hoe breek je door in 2020?

De hoofdzaal van filmhuis Cinecenter, tegenover de Melkweg, is afgeladen vol. Bezoekers die later in de zaal arriveren, moeten in het gangpad zitten. De notitieboekjes liggen op schoot. Een ander panel van experts buigt zich over de vraag. Ze komen niet veel verder dan het geven van wat praktisch advies.

Je moet geluk hebben, zeker, maar geluk kun je afdwingen

Erwin Vogel, Top Notch

Een meisje uit het publiek vraagt wanneer in het jaar je het beste je muziek kunt uitbrengen. „Wanneer je het uitbrengt is niet eens zo belangrijk”, antwoordt panellid Erwin Vogel, plugger voor onder andere hiphoplabel Top Notch. „Je moet het aan je begin van je carrière altijd stapsgewijs doen. Nooit een heel album, maar meerdere EP’s of singles. Dan heb je steeds weer iets nieuws te melden aan boekers en poppodia.”

Foto Niels Blekemolen

Op een andere vraag uit de zaal over de invloed van een label op een doorbraak, antwoordt Vogel: „Tegenwoordig draait het alleen nog om Spotify en YouTube. Daar heb je zelf toegang toe. Een label kan wel beter je marketing regelen, maar daar heb je pas iets aan wanneer je echt succesvol bent.”

Zijn advies voor mensen die het willen maken als muzikant? „Je moet niet wachten tot een platenlabel je benadert”, adviseert hij. „Hoe meer je zelf kunt doen, hoe beter. Wees geduldig. Je moet geluk hebben, zeker, maar geluk kun je afdwingen.”

Het beruchte demopanel

Het college is voorbij. De dag eindigt even later met een berucht vast onderdeel. Het gaat om het live demopanel, een publieke vleeskeuring van ingezonden muziek. Een deel van de ingestuurde demo’s wordt willekeurig geselecteerd en op het podium van de grote zaal van de Melkweg beluisterd door een delegatie van muziekprogrammeurs, componisten en pluggers.

Voor hiphop is er een eigen panel, met daarin onder andere dj en producer The Flexican. De mate waarin de aanwezigen in de ruimte meebewegen met de muziek, bepaalt grotendeels hoe overtuigend een demo is. Niet alle besproken artiesten krijgen positieve feedback. Een jonge rapper vertelt zichtbaar nerveus over zijn aangedragen nummer. De muziek valt onder het genre grime, een hiphopstroming uit het Verenigd Koninkrijk, gekenmerkt door de staccato en boze stijl van rappen.

„Moeilijk”, vindt boeker Van den Brink, ook lid van het panel. „Het is goed dat je je eigen sound hebt, maar grime is al een tijdje niet meer populair.” Het panel is het over één ding eens: wacht als rapper niet te lang met het uitbrengen van muziek, want de hiphopmarkt is enorm trendgevoelig. Voor je het weet, is je track niet meer relevant.

Een impressie van de Muzikantendag in de Melkweg.

Alle andere genres worden besproken door een negenkoppig panel. Hier zijn de leden een stuk kritischer. Presentator en muziekjournalist Jasper van Vugt maakt duidelijk dat het menens is. Wanneer een maker van een getrokken demo niet aanwezig is, trapt hij het cd’tje op de grond stuk.

De experts op het podium beoordelen elke demo door bordjes in de vorm van emoticons omhoog te houden. Ze variëren van een smiley met dollartekens in de ogen, tot de bekende lachende drol. Het panel is zelden enthousiast. „Hier kan ik niets mee” is een veelvoorkomend commentaar. Demo’s van elektronische muziek krijgen vaker positieve kritiek dan die met rock- of singer-songwritermuziek.

„Ik vind het niet zo’n mooie stem”, zegt Jurriën Haverlag, muzieksamensteller bij 3FM over een andere demo, van een soulzangeres. Hij houdt bordje met de drol omhoog. „Nee, jouw stem is mooi!” klinkt er uit het publiek, gevolgd door groot applaus.