Opinie

Terugkijken met weemoed

Frits Abrahams

Enige sportieve weemoed viel moeilijk te onderdrukken tijdens het kijken naar de Champions League-finale tussen Liverpool en Tottenham Hotspur. Intuïtief voelde je hoe je samen met voetbalminnend Nederland onwillekeurig dacht: dit niveau had Ajax goed aangekund, sterker nog, ook tegen de winnaar Liverpool zou Ajax kansen hebben gehad.

Een verleidelijke, maar weinig realistische gedachte, want meteen rees de vraag: waarom kon Liverpool het tegenoffensief van de Spurs zo gemakkelijk neutraliseren en Ajax niet? Ontregelen en verdedigen is ook een kwaliteit.

Toch leverde Ajax dit seizoen een razendknappe prestatie. De kans is klein dat Ajax dit hoge niveau binnen afzienbare tijd nog eens zal halen. Daarvoor is de macht van het kapitaal in de voetbalwereld te groot geworden. Ook daarom is enige weemoed bij de supporter wel op zijn plaats, althans, de supporter van de minder rijke clubs.

Eigenlijk is de supporter de enige in de voetbalwereld die nog zoiets als clubliefde koestert. Daarom wekken die ‘You’ll Never Walk Alone’ zingende supporters van Liverpool ontroering op. Ze zingen dat ze nooit alleen door het donker zullen gaan, dat er altijd hoop zal zijn. Daarbij moet aangetekend worden dat de supporters van Liverpool meer reden voor optimisme hebben dan die van Ajax en vergelijkbare clubs.

Aan de schitterende huldiging van Ajax op het Museumplein zat ook een wrange kant. Terwijl Matthijs de Ligt c.s. op het podium liederen zongen over Ajax dat ‘hun ideaal’ was, waren hun zaakwaarnemers bezig hen naar het buitenland te verkopen. Ajax is helemaal niet het ideaal van Matthijs, Frenkie en Hakim – FC Barcelona is dat, of Real Madrid of een van de Engelse topteams. Ajax wordt kapot gekocht nog voordat het de top heeft kunnen bereiken.

Onlangs werd bekend dat Dillon Hoogewerf, een 16-jarige (!) spits uit de Ajax-jeugd, naar Manchester United vertrekt; Ajax laat weten er alles aan gedaan te hebben om hem te houden. Als het al niet meer lukt de eigen jeugd te behouden, wordt het zo goed als onmogelijk om met de topclubs te wedijveren.

Voor de speler zelf bestaat het risico dat hij bezwijkt onder al die hoge verwachtingen. Zo vindt Louis van Gaal het zelfs van een zes jaar oudere speler als Frenkie de Jong onverstandig om nu al voor FC Barcelona te kiezen. Van Gaal noemt De Jong wel een ‘geweldige speler’, maar dat geldt wat hem betreft ook voor zijn concurrenten Rakitic en Vidal bij FC Barcelona.

De macht van het kapitaal kon niet voorkomen dat het een waardeloze finale werd tussen Liverpool en Tottenham Hotspur; misschien kwam het wel juist door die macht. De angst om te verliezen regeerde. De commerciële belangen zijn zo groot geworden dat de spelers van hun coaches een tactisch harnas krijgen aangemeten dat hun spontaniteit beperkt. Ajax gaf zijn sterren meer vrijheid en maakte ook daarom zoveel indruk.

Benauwend bij het topvoetbal is ook de invloed van de commerciële tv. Ik heb me dit seizoen bij Veronica vooral geërgerd aan de grote reclameblokken in de pauze, waardoor er voor commentaar amper meer ruimte was. Zelfs de sfeerbeelden, meteen na afloop, werden ruw afgebroken voor reclame, ook nadat Ajax spectaculair had gewonnen. Ook toen dacht ik even weemoedig terug, ditmaal aan die goeie ouwe NOS.