Laatste overlevende kamp Sobibor overleden

Semion Rosenfeld (96) hoorde bij een groep die wist te ontsnappen uit het kamp, tijdens grootste opstand ooit in een concentratiekamp.

Een gedenksteen voor vernietigingskamp Sobibor, waaruit Rosenfeld eigenhandig wist te ontsnappen.
Een gedenksteen voor vernietigingskamp Sobibor, waaruit Rosenfeld eigenhandig wist te ontsnappen. Foto Przemek Wierzchowski/EPA

Met het overlijden van Semion Rosenfeld (96) zijn er geen overlevenden meer van nazi-vernietigingskamp Sobibor. Dat heeft het Israëlische Joods Agentschap maandag bekendgemaakt. Rosenfeld overleed zondag in een verzorgingstehuis in zijn woonplaats Tel Aviv.

„Rosenfeld was een ware held, die zijn verhaal van generatie op generatie overdroeg”, aldus directeur Isaac Herzog van het Agentschap. De in Oekraïne geboren Rosenfeld vocht tijdens de Tweede Wereldoorlog aan de zijde van het Rode Leger tegen de nazi’s, toen hij gevangen werd genomen en in kamp Sobibor werd geplaatst.

Rosenfeld was een van de gevangenen die in oktober 1943 wisten te ontsnappen uit het kamp in het door Duitsland bezette Polen. Meer dan de helft van die groep werd opnieuw gevangen genomen en vermoord, maar Rosenfeld wist te ontkomen en sloot zich opnieuw aan bij het Rode Leger. De ontsnapping, de grootste opstand ooit in een concentratiekamp, is in 1987 verfilmd. De Nederlandse acteur Rutger Hauer had een rol in Escape from Sobibor.

Tussen 1942 en 1943 kwamen zo’n 250.000 Europese Joden om het leven in Sobibor. Voornamelijk Oost-Europeanen, maar ook 34.000 Nederlanders. Volgens herdenkingscentrum Yad Vashem in Jeruzalem hebben niet meer dan vijftig mensen Sobibor overleefd. Vlak voor het einde van de oorlog is het kamp in zijn geheel vernietigd door de Duitsers, om zo sporen en bewijzen van wat zich daar heeft afgespeeld uit te wissen. Na de oorlog keerde Rosenfeld terug naar Oekraïne, toen de Sovjet-Unie. In 1990 emigreerde hij naar Israël.