Recensie

Recensie Theater

Krankzinnige trip door de waarheid van Von Däniken

Na een psychedelische busreis brengt het publiek van ‘Een land van nooit’ een bezoek aan wonderlijk landgoed, allemaal in de geest van de Zwitserse auteur Erich von Däniken.

Vier acteurs begeleiden Merijn de Jong in de rol van Erich von Däniken, die gelooft dat de mensheid geschapen is door aliens. Op de achtergrond, 'Nederlands Kremlin'.
Vier acteurs begeleiden Merijn de Jong in de rol van Erich von Däniken, die gelooft dat de mensheid geschapen is door aliens. Op de achtergrond, 'Nederlands Kremlin'. Foto Moon Saris
    • Elisabeth Oosterling

Een oude bus rijdt schommelend Alkmaar uit, terwijl de inzittenden worden klaargestoomd voor wat komen gaat. Via koptelefoons vraagt een man hen om de ogen te sluiten en zich open te stellen.

Een ‘fantastische werkelijkheid’, dat predikt de stem aan het begin van de voorstelling Het land van nooit. Hij stelt hij zich voor als de Zwitserse auteur Erich von Däniken, en vertelt in een intrigerend hoorspel hoe de mensheid ooit geschapen is door buitenaardse wezens.

Dat klinkt als klinkklare onzin, maar Van Däniken wist zo’n vijftig jaar geleden toch de interesse te wekken van een groot publiek. Zijn bestseller Waren de goden kosmonauten verscheen ook in Nederlandse vertaling. Aliens zouden kennis hebben gedeeld met vroege beschavingen, betoogt Van Däniken. Hoe hadden de Egyptenaren anders zulke imposante piramides kunnen bouwen?

Indringend

Theatermaker Anne Roos Rosa de Carvalho liet zich inspireren door deze zelfverklaarde wetenschapper. Het land van nooit is een psychedelische trip door zijn (gedachte)wereld. Als de bus stopt bij ‘Nederlands Kremlin’, betreedt het publiek een klein landgoed vol wonderlijke bouwwerken. Vier acteurs, die ook de busreis begeleidden, gaan hen voor. Tussen de fantasierijke beelden en gebouwen spelen zij een introductie op de komst van de grote man zelf. De klankinstallaties van Fedde ten Berge creëren een onheilspellend geluidsdecor: plastic ballen suizen over het gras, metalen platen trillen en beuken.

Dan komt Van Däniken op. Merijn de Jong speelt hem indringend: charmant en met de juiste dosis waanzin in zijn ogen. Hij deelt theorieën, maar ook zijn worsteling met de gevestigde orde. Journalisten en wetenschappers moeten het ontgelden; alleen hij kent de échte waarheid. Zijn betoog rammelt aan alle kanten, maar intrigeert toch. Daar raakt de voorstelling aan wat Van Däniken het meest interessant maakt: niet zijn krankzinnige gedachtegoed, maar het gemak waarmee mensen daarvoor vallen – hoe angstaanjagend dat eigenlijk is.