Recensie

Recensie Muziek

Compromisloos perfectionisme van Zimerman is een traktatie

Concerten van de Poolse meesterpianist Krystian Zimerman zijn een zeldzaamheid. Zijn recital in de serie Meesterpianisten zette door de architecturale aanpak en eigenzinnige tempokeuzen vooral je hersens in werking.

Pianist Krystian Zimerman.
Pianist Krystian Zimerman. Foto Kasskara/DG

Een van de slijtvaste bekoringen van de serie Meesterpianisten is de extreme variëteit aan interpretaties die je er hoort. Elke pianist is immers zijn of haar eigen orkest – met het instrument als wild card. En zelfs die joker houden sommige pianisten strak in de hand.

Neem de Pool Krystian Zimerman (62), wereldberoemd sinds hij 44 jaar geleden het Chopin Concours won. Zimerman omarmt het gegeven dat de vleugel de basis is van alles, en reist per definitie met zijn eigen Steinway-piano. De onderdelen daarvan stelt hij onvermoeibaar perfectionistisch af, al zorgde een luchtdrukverandering door een plotselinge regenbui boven het Concertgebouw zondagavond voor een vervorming van het (helder ingestelde) klankideaal. Zimerman, die zich een week lang had afgezonderd in Groningen om zich voor te bereiden op zijn eenmalige Amsterdamse recital, verontschuldigde zich deemoedig. De afgeladen Grote Zaal zoemde instemmend: zulk compromisloos perfectionisme heeft iets wonderlijks en ontwapenends.

Een traktatie

Recitals van Zimerman zijn zeldzame traktaties, net als zijn cd’s: die brengt hij alleen uit als hij tot in de finesses tevreden is over zijn interpretatie van een stuk. Over feilloze techniek hoef je het bij Zimerman niet te hebben. Interessanter is de ideeënrijke strengheid die zijn muzikale opvattingen typeert. Wie houdt van een Brahms-stijl die mijmert en meandert, moet niet bij Zimerman zijn. Zijn lezing van Brahms Derde sonate was cerebraal en architecturaal, schilderde soms nat in nat een motief in een weerbarstig cluster. De grote vorm bepaalde de koers, motieven lichtten op als lichtjes aan de horizon.

Ook Zimermans uitvoering van de Scherzi van Chopin was vol hoekige stevigheid, extremiteit en daadkracht. Het was grandioos gespeeld, vaak duizelingwekkend in de gekozen tempo's en daaruit evenzeer flitsend verlopende sfeerverkleuringen. Maar het was ook vol betekenisvolle dialogen en lyrische momenten die aan de hermetische doortimmerdheid van het geheel een extra bekoring ontleenden.