Buste verzamelaar Koenigs voor museum Boijmans van niet-procederende erven

Schenking Kleindochter Christine Koenigs wil via de rechter kunst van de Koenigs-collectie terug, kleinzoon Floris schenkt Boijmans nu een buste van opa als waardering voor het museum.

De bronzen buste die de Duitse beeldhouwer Ludwig Cauer in 1930 maakte van kunstverzamelaar Franz Koenigs.
De bronzen buste die de Duitse beeldhouwer Ludwig Cauer in 1930 maakte van kunstverzamelaar Franz Koenigs. Foto Museum Boijmans van Beuningen

Museum Boijmans Van Beuningen in Rotterdam heeft een bronzen buste van de verzamelaar Franz Koenigs (1881-1941) cadeau gekregen. Het is een geschenk van kleinzoon Floris Koenigs.

De schenking is pikant omdat diverse andere erven Koenigs al 22 jaar rechtszaken voeren tegen het museum en de Gemeente Rotterdam, omdat ze menen de rechtmatige eigenaar te zijn van kunstwerken die het museum via Franz Koenigs in bezit kreeg.

Floris Koenigs doet de door de Duitse beeldhouwer Ludwig Cauer in 1930 gemaakte buste cadeau, als blijk van waardering voor de goede wijze waarop het museum altijd voor de collectie heeft gezorgd. Hij zegt de schenking mede te doen namens andere erven die de jarenlange claims tegen het museum niet ondersteunden. „Het zou goed zijn om een streep te zetten onder die rechtszaken”, zegt Koenigs. „De argumenten voor de eigendomsclaims zijn op.”

Zes van de in totaal veertien erfgerechtigde (achter)kleinkinderen procederen al decennialang tegen Boijmans, de gemeente Rotterdam en ook de Nederlandse Staat. Christine Koenigs, een zuster van schenker Floris Koenigs, voert namens deze eisers altijd het woord.

Van Beuningen: zaken met Hitler

De claimanten eisen delen van de kunstverzameling op die de Haarlemse zakenman Franz Koenigs (1881-1941) in 1935 in bruikleen gaf aan Museum Boijmans. Toen Koenigs in april 1940 zijn collectie in betaling gaf aan zijn schuldeisende bank, verkocht de bank de collectie direct daarna aan havenmagnaat D.G. van Beuningen. Deze verkocht een deel stilletjes aan de zaakgelastigde van Adolf Hitler en schonk het grootste deel vervolgens aan de museumstichting.

Alle eigendomclaims onder leiding van Christine Koenigs zijn afgewezen. Begin maart dit jaar werd de laatste claim ook in hoger beroep afgewezen door het gerechtshof in Den Haag. Het einde van de rechtsgang is echter nog niet in zicht, want de claimanten kondigden aan cassatie in te stellen.

In 2016 schonk de jongste zoon van de verzamelaar, mr. W.O. Koenigs, de voormalig voorzitter van de Vereniging Rembrandt, al een geschilderd portret van zijn vader.