Opinie

Arabische landen zijn altijd verdeeld, dus óók over Iran

De Saoedische koning had beter geen spoedtoppen over Iran kunnen bijeenroepen, denkt Carolien Roelants. Er bleek nogal wat onenigheid.

Arabische toppen zijn berucht verdeeld, en de top die de Saoedische koning Salman met grote spoed had bijeengeroepen om Iran juist verenigd de wacht aan te zeggen, bleek geen uitzondering. Verscheidene Noord-Afrikaanse leiders lieten bijvoorbeeld donderdag verstek gaan in Mekka, de koning van Marokko voorop. Die heeft ruzie met de Saoediërs en de Emirati’s over hun oorlog in Jemen en blokkade van Qatar. De internationaal erkende premier van Libië, Fayez al-Sarraj, was thuisgebleven omdat de Saoediërs en Emirati’s zijn tegenstander generaal Haftar aanmoedigen en bewapenen. Best te begrijpen van Sarraj, hoewel hij natuurlijk ook naar Mekka had kunnen gaan om die Salman mores te leren.

Ja, zult u misschien zeggen, Noord-Afrika is ver weg en hoe verder weg hoe minder last van Iran. Maar er is ook de ruzie met Qatar. En nog vervelender voor koning Salman: de dwarsigheid van de Iraakse president, Barham Salih.

Waarom eigenlijk opeens die Arabische top, plus een top van de Golfstaten, gevolgd door een islamitische top? Het conservatieve Saoedi-Arabië en het revolutionaire Iran staan hoe dan ook fundamenteel onverzoenlijk tegenover elkaar. Maar temidden van Amerikaanse waarschuwingen voor een groeiende Iraanse dreiging én geheimzinnige schade aan vier tankers in de Golf (volgens de VS door Iran) én toenemende aanvallen op Saoedi-Arabië door de Jemenitische Houthi-rebellen (volgens Riad marionetten van Iran) vond koning Salman het tijd om de Arabische en islamitische gelederen te sluiten tegen Iran. Onder zijn leiderschap.

Om de stemming erin te brengen hadden de Saoediërs een expositie van Houthi-drones, raketten en mortiergranaten ingericht op het vliegveld waar de deelnemers aan de toppen in Mekka arriveerden. Maar mogen ze eigenlijk wel klagen over Houthi-aanvallen op hun grondgebied – ik wil maar zeggen: wie bombarderen sinds maart 2015 Houthi-stellingen en burgerdoelen in Jemen?

In de slotverklaringen riepen de leiders de internationale gemeenschap op tot een ferme opstelling jegens Iran en zijn activiteit in de regio die „veiligheid en stabiliteit gevaarlijk bedreigt”. Ze veroordeelden Irans steun aan de Houthi’s in Jemen, voor terroristen in Bahrein, en zijn inmenging in Syrië. En nog veel meer. De bewoordingen vielen mij nogal mee, maar gingen de Iraakse president al te ver, wat niet leuk was voor de Saoediërs, want die hebben de laatste tijd veel geld en tijd gestopt in verbetering van de betrekkingen. Salih zei publiekelijk dat hij bezwaar had tegen de slotverklaring en dat hij niet wilde dat de veiligheid van zijn buurland Iran wordt bedreigd. Ook natuurlijk omdat Iraks eigen veiligheid in zo’n geval wordt bedreigd. Maar geen gesloten gelederen dus, en geen onomstreden Saoedisch leiderschap.

Als u nu nog even de video’s en foto’s van de toppen googelt, ziet u ook de kille manier waarop de Qatarese premier en andere Golfleiders elkaar begroeten. Geen enkele kus! Er was wel gespeculeerd dat de Saoedische uitnodiging aan Qatar, dat sinds 2017 doelwit is van een Saoedisch-Emiraats-Egyptische blokkade, een lichte dooi inluidt. Maar nee, daar zit geen beweging in.

En ik kan u aanraden, als u zin heeft, kijk dan óók even naar de beelden van de vergaderzalen. Die tapijten! Die stoelen! En vooral ook die bloemen. Valt u dan ook niet op, dat leiders altijd worden omlijst met van die stijve bloemstukken? Echt zonde van de bloemen.

Carolien Roelants is Midden-Oostenexpert en scheidt op deze plaats elke week de feiten van de hypes.