Trump flirt met Johnson en Farage

Staatsbezoek aan VK Van harte mengt president Trump zich al voor zijn komst naar Londen in de Britse binnenlandse politiek. De Britten maken zich, net als vorig jaar, op voor een hoogst ongemakkelijk bezoek.

De Mall in Londen bij Buckingham Palace, daags voor het staatsbezoek van de Amerikaanse president Trump.
De Mall in Londen bij Buckingham Palace, daags voor het staatsbezoek van de Amerikaanse president Trump. Foto Adrian Dennis/AFP

Als Donald Trump maandag op Stansted Airport landt, hebben ambtenaren en stafleden een reeks aan voorzorgsmaatregelen getroffen om de scherpste randjes van het ongemakkelijke staatsbezoek aan het Verenigd Koninkrijk weg te nemen.

De Amerikaanse president logeert niet op Buckingham Palace, wegens verbouwingen. Trump ontmoet niet de hertogin van Sussex. Meghan mag wegblijven omdat ze onlangs is bevallen, is de officiële verklaring.

Klopt, deels. Ze heeft zich sinds de geboorte van zoon Archie niet in het openbaar vertoond. Maar als ze in het verleden geen groot criticus van Trump was, had ze wellicht haar zwangerschapsverlof opgeschort voor het bezoek van de Amerikaanse president. Harry en Meghan hebben in het verleden gezegd dat ze een brug willen slaan tussen het VK en de VS. Maar in het verleden noemde Meghan Trump een verdelend figuur en een misogynist, toen ze nog niet was gebonden aan de zwijgzaamheid die hoort bij lidmaatschap van The Firm. Labourleider Jeremy Corbyn laat ook om die reden het staatsbanket schieten.

Nog een aanpassing: koningin Elizabeth en kroonprins Charles heten Trump niet welkom op Horse Guards Parade, waar het publiek bij kan, maar achter de hekken, muren en agenten van Buckingham Palace. Dat is veiliger. En zo hoort Trump niet hoe hij door demonstranten wordt uitgejouwd. Londen verwacht, net als tijdens Trumps werkbezoek vorig jaar, grootschalige protesten.

Zal Trump zich lomp gedragen?

Tijdens de plichtplegingen, banketten en ceremonies die erbij horen, zal de Britse pers er weer op gespitst zijn of Trump het protocol schendt en zich lomp gedraagt. Bij zijn bezoek in 2018 sneed Trump tijdens het inspecteren van een erewacht de koningin de pas af en kwam hij te laat opdagen. Tegelijkertijd zal met argusogen bekeken worden wat voor politieke lading het bezoek krijgt.

De ontmoetingen met premier May zijn ongemakkelijk. Eind van de week treedt zij af als partijleider en blijft zij premier zonder macht. May wist de Brexit niet te regelen en wordt er fel op aangevallen door Nigel Farage, politiek en persoonlijk bevriend met Trump, en Boris Johnson.

Lees ook het commentaar: exit Theresa May lost het probleem niet op, dat kan alleen een nieuw referendum

Trump had in aanloop naar zijn reis naar het VK, waar hij vergezeld wordt door zijn vrouw en alle volwassen kinderen en hun partners, warme woorden voor Farage en Johnson. „Vrienden, die machtige dingen doen in hun land.” Trump liet in het midden of hij Farage of Johnson zal ontmoeten deze week. Misschien, zei hij. Hij noemde Johnson in The Sun een geschikte partijleider. „Ik denk dat Boris het heel goed zou doen.”

Britse politici proberen altijd Amerikaanse presidenten voor hun binnenlandse karretjes te spannen. Nu probeert Farage Trump de wenselijke dingen te laten zeggen. Tot plezier van Farage zei Trump in een gesprek met The Sunday Times dat de Britten er goed aan zouden doen Farage naar Brussel te sturen om nieuwe onderhandelingen te voeren. Ook zei hij dat een ‘No Deal’-scenario het best was, als de EU geen concessies deed.

Vernietigend over May

Trump en Farage zagen elkaar nog in maart, in de marge van de Conservative Political Action Conference, een jaarlijkse ontmoeting van conservatieve denkers, politici en aanhangers. Farage gaf daar een toespraak en trok parallellen tussen de Britse en Amerikaanse politiek. De euroscepticus, voor de vierde keer in vijf jaar te gast op het treffen van Amerikaanse conservatieven, velde een vernietigend oordeel over Mays Brexit-deal. „Het is totale overgave”, zei Farage. Dat krijg je, zo hield hij de zaal voor, als je land wordt geleid door een zwakke leider. „May kan zich op geen enkele wijze meten met jullie leider”, zei Farage.

Farage en Johnson lenen beiden delen van de Trump-strategie, van inspelen op algemene, soms ondefinieerbare gevoelens van onvrede, van zelf vermogend en geprivilegieerd zijn maar wel afgeven op de elite.

Trump zal flirten met de twee politici die hij ziet als zijn apostelen en koketteren met de successen van zijn populisme. Tegelijkertijd zal hij politici en de zakengemeenschap uitleggen dat een eventuele handelsdeal in het voordeel van de VS moet werken. Dit kan betekenen: de afgeschermde Britse zorgmarkt opengooien.

Dit schreven de Britse kranten over het vertrek van Theresa May

En hij zal mogelijk dreigen dat de VS geen inlichtingen met hun transatlantische bondgenoot delen, als de Britten toestaan dat Huawei delen van het 5G-netwerk aanlegt. Trump mag de pracht en praal van het koningshuis fantastisch vinden, uiteindelijk komt hij langs om de machtspolitiek van een supermacht te bedrijven.