SPD-leider Andrea Nahles verlaat Duitse politiek

De sociaaldemocratische SPD, op landelijk niveau een coalitiegenoot van bondskanselier Merkel, verloor zwaar bij de Europese verkiezingen.

Nahles vorige week op een bijeenkomst in Berlijn.
Nahles vorige week op een bijeenkomst in Berlijn. Foto Tobias Schwarz/AFP

De leider en fractievoorzitter van de Duitse politieke partij SPD Andrea Nahles legt haar functie neer. Dat heeft ze zondag bekendgemaakt, een week nadat de sociaaldemocraten flink verlies leden bij de Europese verkiezingen. De SPD moest toezien hoe de Groenen de tweede partij van Duitsland werden, achter de CDU maar vóór de SPD. Het vertrek van Nahles zet de federale regering van bondskanselier Angela Merkel, waar de SPD onderdeel van is, onder druk.

De sociaaldemocraten kregen zondag 15,8 procent van de stemmen, het slechtste resultaat ooit bij een landelijke verkiezing. De druk op Nahles werd daarna enorm opgevoerd, waarbij meerdere prominenten zich hardop afvroegen of ze wel de juiste leider was voor de SPD.

De ooit trotse volkspartij SPD werd zondag ruim voorbij gestreefd door de Groenen,nu de tweede partij van het land.

‘Niet zonder gevolgen’

Oud-partijleider Sigmar Gabriel riep Nahles in het openbaar op om haar verantwoordelijkheid te nemen, en ook secretaris-generaal Lars Klingbeil was kritisch over haar: „Dit kan niet zonder gevolgen blijven”, zei hij. Nahles was ruim een jaar fractievoorzitter. In april volgde ze Olaf Scholz op, een tussenpaus na het vertrek van Martin Schulz in februari. Wie nu de plaats van Nahles in zal nemen is nog niet duidelijk.

Nieuwe verkiezingen

Komend najaar zijn er verkiezingen in de drie belangrijke deelstaten Brandenburg, Saksen en Thüringen. Door de partij nu te verlaten, schrijft Nahles in haar persverklaring, wil ze haar opvolger de kans bieden de SPD daar zo goed mogelijk voor klaar te stomen.

De vraag is echter of de SPD niet voor die tijd al met de coalitie breekt. Deelname aan een regering met Merkel was bij velen in de partij geen populaire stap. Nahles had zich er op haar beurt juist erg hard voor gemaakt. Nu zij wegvalt, is de vraag of tegenstanders van de regering hun bezwaren niet alsnog doordrukken.

In dat geval zijn nieuwe landelijke verkiezingen een aannemelijk gevolg. Dat zou een voortijdig einde van het bondskanselierschap van Merkel betekenen. Zij is sowieso aan haar laatste termijn bezig, maar zei in oktober vorig jaar die nog af te willen maken.

Lees ook dit profiel van vorig jaar over Andrea Nahles: SPD-leider die kan uitdelen en incasseren.