Bij Liverpool bloeit assistent Pepijn Lijnders op in de schaduw van Jürgen Klopp

Pepijn Lijnders won zaterdag, als assistent-trainer, met Liverpool de Champions League. Zijn eerste grote triomf in wat te boek staat als een ongewone carrière in het profvoetbal.

Pepijn Lijnders (links in donkerblauw) viert de eindzege van Liverpool in de Champions League.
Pepijn Lijnders (links in donkerblauw) viert de eindzege van Liverpool in de Champions League. Foto EPA/Kiko Huesca

Aan de telefoon had Jürgen Klopp niet duidelijker kunnen zijn toen hij vorig jaar met Pepijn Lijnders belde. Ik wil jou, verklaarde de trainer van Liverpool, en niemand anders.

Meer dan een jaar later, op zaterdagavond 1 juni 2019, zit de voormalige Cios-student uit het Limburgse Broekhuizen naast de beroemde Duitse trainer in de dug-out van het Wanda Metropolitano Stadion. Had hij vorig seizoen nog kopzorgen als trainer van NEC, nu lonkt een grote triomf in Madrid, waar de mannen aan de zijlijn beseffen dat hun strijdplan heeft gewerkt, al hielp het dat een speler van Tottenham binnen dertig seconden een strafschop veroorzaakte met een ongelukkige handsbal. Op geluk valt immers niet te trainen.

Dat geldt wel voor veel andere spelsituaties. En dat is precies de rol die de 36-jarige Lijnders bij Liverpool vervult sinds hij voorjaar 2018 terugkeerde bij de club. Net ontslagen in Nijmegen wentelde hij zich graag weer in de genegenheid die ze op Anfield Road voor hem voelen. Let wel: de club belde hem, niet andersom.

„Pep Lijnders, ik kan een boek over hem schrijven”, zei hoofdtrainer Klopp onlangs in de Liverpool Echo. „Een boek over hoe groot zijn invloed wel niet is. Wat een geweldige assistent hij is.”

Heeft de Liverpool-trainer een plan, dan bedenkt Lijnders de trainingsvormen waarmee de spelers de tactiek zich eigen kunnen maken. Hij is, kortom, de schakel tussen de totstandkoming en de uitvoering van het masterplan dat een van de grootste clubs van Engeland dit seizoen bijna twee prijzen heeft opgeleverd. Net geen kampioen in de Premier League. Wel de beste in de Champions League, voor de zesde keer in de clubhistorie. Alleen Real Madrid (13 keer) en AC Milan (7) wonnen het belangrijkste Europese clubtoernooi vaker.

Lees ook: Wedloop om kapitaal ligt op de loer in de Premier League

Stagiair bij PSV

Als prijzen ook toekomen aan assistenten, is het Lijnders’ eerste triomf in wat te boek staat als een ongewone carrière in het profvoetbal. Zonder op noemenswaardig niveau te hebben gevoetbald, ging hij na de middelbare school naar het Cios, waarna een stage bij PSV dermate goed verliep dat de club hem aanstelde als jeugdtrainer. Na vijf jaar liet hij alles in Nederland achter om acht jaar te werken bij de academie van FC Porto. Liverpool plukte hem vervolgens in Portugal weg – van jeugd- en veldtrainer werkte hij zich daar op tot de rechterhand van Jürgen Klopp.

Vrienden zijn ze inmiddels ook. Vaak spelen ze samen padel, een sport die het midden houdt tussen tennis en squash. Eén tegen één in plaats van het gebruikelijke twee tegen twee. Kan Klopp meer zweten.

Dat de 51-jarige Duitser hem zo waardeert, is het zoveelste bewijs dat autodidacten de marge van het voetbal kunnen ontstijgen. Terwijl sommige oud-voetballers als trainer moeite hebben om handelingen die voor hen altijd vanzelfsprekend zijn geweest, uit te leggen aan minder begaafde spelers, schopte Lijnders het met behulp van boeken, data en zijn eigen spelinzicht tot de binnenwereld van een club in de Premier League, de rijkste voetbalcompetitie ter wereld.

Maar is de ideale assistent ook een geschikte hoofdtrainer? Eindverantwoordelijk zijn is aanlokkelijk. Maar het is niet iedereen gegeven.

Voorbeelden genoeg van trainers die zweren bij het assistentschap. Zo was Tonny Bruins Slot de haast onzichtbare tacticus naast Johan Cruijff als trainer bij Ajax en Barcelona, en later voor Ronald Koeman. Assistent zijn betekent minder geld en minder prestige, maar ook: geen persconferenties, geen geroddel over jou in talkshows, geen verantwoordelijkheid voor falende aankopen.

Voor Jan Wouters waren dat fijne werkomstandigheden na zijn hoofdtrainerschap bij Ajax. Zijn memorabele periode liep rond de eeuwwisseling in Amsterdam uit op een lijdensweg die ook nog eens tot in de kleedkamer werd vastgelegd in de documentaire ‘Daar hoorden ze engelen zingen’. Het was als karaktermoord zonder dat iemand er wat aan kon doen. De weifelende trainer Wouters werd later een ‘eeuwig assistent’, net als Martin Haar dat was bij AZ.

Ook Haar rook even aan een hoofdrol, bij het Oostenrijkse Bad Bleiberg, maar na een jaar keerde hij terug bij AZ om mannen als Willem van Hanegem, Co Adriaanse, Koeman en Louis van Gaal te dienen. Hij coachte nog een tijdje Jong AZ en ging na zijn pensioen in 2018 aan de slag bij een eersteklasser in Driehuis waar hij wél hoofdtrainer wenste te zijn.

Soms blijken assistenten geknipt voor het hoofdtrainerschap. De Portugese sportwetenschapper José Mourinho was achtereenvolgens tolk en assistent van Van Gaal bij Barcelona voordat hij via Benfica en União Leiria wereldroem verwierf als succesvol trainer van clubs als Porto, Internazionale en Chelsea.

Het verschil met Pepijn Lijnders: Mourinho is graag een showman op de voorgrond, Lijnders is een man die gedijt in de luwte.

Weggezet als laptoptrainer

Twee jaar geleden besloot Lijnders het toch te proberen als trainer van NEC. Zijn vader was ziek, waardoor het extra goed uitkwam dat hij weer eens in Nederland zou werken. Maar zo fier als NEC hem binnenhaalde, zo makkelijk werd de trainer buiten de deur gezet toen promotie naar de eredivisie uit zicht begon te raken.

Het deed Lijnders’ reputatie geen goed. In het conservatieve voetbal werd hij weggezet als een laptoptrainer, ofwel iemand die niet met de poten in de modder heeft gestaan. Zelf heeft hij zich nooit in dat beeld herkend. In het Algemeen Dagblad verwees hij naar een citaat van Albert Einstein. „Die zei: ‘Het is makkelijker om een atoom te splitsen dan om af te rekenen met een vooroordeel’. Ik ben juist iemand van de praktijk.”

Zijn rol bij Liverpool behelst het opstellen van een trainingsschema dat het best past bij de ideeën die er bij Klopp en hemzelf zijn opgeborreld. Hoe speelt de tegenstander? Hoe gaat Liverpool de bal veroveren? Het zijn puzzels en hersenkrakers die op zijn bureau werden geschoven nadat Klopp vorig jaar afscheid had moeten nemen van zijn vaste rechterhand en zielsverwant Zelkjo Buvac. Zijn andere vaste sparringspartner, Peter Krawietz, bleef wel bij Liverpool.

Lijnders wordt gekoesterd in de voetbalgekke stad aan de Mersey, al blijft hij een onbekende Nederlander in vergelijking met de Nederlanders die op het veld voor succes zorgen. Virgil van Dijk en Georginio Wijnaldum bekroonden zaterdag, met de 2-0 zege op Tottenham Hotspur, een uitstekend seizoen met de grootste prijs in hun carrière. In Liverpool zullen de Oranje-internationals voor altijd helden zijn.

Lijnders is dat voor een select groepje fijnproevers die dagelijks met hem op het veld staan. Vraag het aan Jürgen Klopp.