Voortborduren op andermans liedje

Luisteren Hoe luister je naar een popliedje? Deze keer: tekst lenen.

Foto Rebecca Cabage / AP

Ook John Lennon schudde het niet zomaar uit z’n mouw. In de zomer van 1969 zat hij wat te pielen met het idee voor een Beatles-liedje toen hij besloot een bestaand nummer, You Can’t Catch Me van Chuck Berry, te gebruiken als beginnetje. Zo kwam hij tot Come Together. Eén stukje tekst (here come ol’ flat-top…) nam hij bijna letterlijk over.

Kunstuitingen horen elkaar te inspireren. En zolang het geen rechtszaak oplevert, zoals bij Come Together, is het vooral leuk. Zoals in John Allyn Smith Sails van Okkervil River, dat op tweederde ontluikt in een verrukkelijk potje voortborduren op Sloop John B, het folkliedje dat we vooral kennen van de Beach Boys.

Een mooi recent voorbeeld is The Ballad of the Costa Concordia van Car Seat Headrest. Een kneiter van een rocksong, 11 minuten schoon aan de haak, waarin de vergeefse pogingen van een man om zijn hoofd boven water te houden worden vergeleken met het Italiaanse cruiseschip dat in 2012 zonk na stommiteiten van de kapitein. En dan, zomaar, na vierenhalve minuut: een stukje tekst uit White Flag van Dido, met zulke subtiele wijzigingen dat de betekenis bijna ongemerkt zwartgalliger wordt.

Janelle Monáe zette vorig jaar de Aerosmith-song Pink naar haar hand. Ze behield de tekststructuur, waarbij zinnen steeds met die kleur beginnen en dan suggestief naar seks en het vrouwelijk lichaam verwijzen. Maar ze zorgde voor een bij de tijdgeest passende perspectiefwisseling: in Pink (1997) hoorden we de verlekkerde blik van een man, in Pynk (2018) viert de vrouw zichzelf.