Jan Raes vertrekt als directeur Concertgebouworkest

Affaire Gatti Jan Raes stopt eind december dit jaar als algemeen directeur van het Koninklijk Concertgebouworkest. Onlangs kwam er nieuwe kritiek op zijn handelen in de #MeToo-affaire rond KCO-dirigent Gatti.

Jan Raes, algemeen directeur van het Koninklijk Concertgebouworkest in Amsterdam.
Jan Raes, algemeen directeur van het Koninklijk Concertgebouworkest in Amsterdam. Foto Roger Cremers

Jan Raes (1959) directeur van het Koninklijk Concertgebouworkest, legt zijn functie neer in december 2019. Dat is vrijdagmiddag eerst aan de musici bekendgemaakt, het officiële bericht volgde kort daarop. Zijn vertrek komt kort nadat drie gezichtsbepalende oud-musici uit het orkest vorige week een brief publiceerden in NRC waarin ze op Raes’ vertrek aanstuurden vanwege „de niet-transparante en vaak tegenstrijdige houding van de directie van het KCO” in de affaire rondom het ontslag van oud chef-dirigent Daniele Gatti. Raes had nog te veel uit te leggen over Gatti’s onheldere ontslag om diens goed opvolging te kunnen regelen, aldus de oud KCO-musici.

Het orkest beëindigde de relatie met Gatti op 2 augustus 2018 nadat de dirigent een week eerder in The Washington Post was beschuldigd van grensoverschrijdend seksueel gedrag. In reactie daarop kwam ook een nog steeds niet nader bekend gemaakt aantal vrouwelijke personeelsleden van het Concertgebouworkest naar voren met ervaringen. Gatti bleef ontkennen. Het conflict mondde in april jongstleden uit in een nog altijd informatie-arm persbericht. Daarin meldden orkest en Gatti „verheugd” te zijn „dat het ongenoegen tussen beide partijen na uitvoerig overleg” was opgelost. In het persbericht ontbrak elke verwijzing naar de oorzaak van het voortijdige afscheid van Gatti.

‘Vers gezicht’

Raes onthield zich in de eerste vijf maanden na Gatti’s ontslag van commentaar, en kwam pas in januari van dit jaar naar voren met enkele interviews, waarin de grond onder het beëindigen van de relatie met Gatti nog steeds niet concreet werd gemaakt.

Het Koninklijk Concertgebouworkest (KCO) is inmiddels bezig met de opvolging van Gatti, „een nieuwe fase, waarvoor het orkest gebaat is bij een vers gezicht”, aldus Raes. Over het ontslag van Gatti staat niets in het persbericht.

Voor het vinden van een opvolger van Gatti lijkt het vertrek van Raes geen grote gevolgen te hebben. Vooral omdat die zoektocht nog in de beginfase verkeert. Maar omdat ook artistiek directeur Joel Ethan Fried in 2020 met pensioen gaat, is nu wel al duidelijk dat het Concertgebouworkest het nieuwe decennium in zal gaan met een totaal vernieuwde leiding.

Jan Raes begon als directeur in 2008 en realiseerde in die periode voor het orkest belangrijke projecten, zoals de wereldtournee in 2013, een tournee langs alle 28 EU-lidstaten en de opening van het RCO House met oefenruimtes voor orkestleden, begin dit jaar.