Blok vraagt Maleisië om opheldering over MH17-uitspraken premier

Premier Mahathir Mohammad betwijfelt de onafhankelijkheid van het JIT-onderzoek naar het neerhalen van vlucht MH17. Blok wil weten waarom.

Premier Mahathir Mohamad tijdens een persconferentie, eerder deze maand.
Premier Mahathir Mohamad tijdens een persconferentie, eerder deze maand. Foto Mohd Rasfan/AFP

Minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken (VVD) heeft de Maleisische premier Mahathir Mohammad om opheldering gevraagd om diens uitspraken over MH17, bevestigt het ministerie vrijdag na berichtgeving van ANP. Mahathir zei donderdag volgens het Maleisische persbureau Bernama dat niet zeker is of Rusland de raket gelanceerd heeft waarmee de Boeing werd neergehaald. Hij acht het zelfs onaannemelijk, omdat professionele Russische militairen geweten zouden hebben dat het om een passagiersvliegtuig ging.

„Je moet hard bewijs hebben om aan te tonen dat [de raket] is gelanceerd door de Russen; het zouden de rebellen in Oekraïne geweest kunnen zijn, het zou de Oekraïense regering geweest kunnen zijn, want die hebben dezelfde raket”, zei de premier volgens Bernama. Hij wierp ook vragen op over de manier waarop het onderzoek wordt uitgevoerd, en waarom Maleisië geen toegang kreeg tot informatie uit de zwarte doos.

Politiek

In het onderzoek speelt volgens de premier politiek een te grote rol. De onderzoekers zouden niet gericht zijn op het achterhalen van de toedracht van de ramp, maar vooral pogen „de Russen de schuld in de schoenen te schuiven”, zei Mahathir. „Dit is geen onderzoek van de neutrale soort.”

Het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken zegt in een verklaring kennisgenomen te hebben van de uitspraken van de Maleisische premier. Het land heeft zich echter „altijd, zowel bilateraal als in het kader van het JIT” volledig achter de bevindingen van de onderzoekers geschaard, aldus het ministerie. In maart zou het land nog zijn steun aan het JIT-onderzoek hebben uitgesproken.

Onderzoek

Het JIT is een samenwerking tussen Nederland, Australië en België, en ook Maleisië en Oekraïne. In mei vorig jaar presenteerden de onderzoekers een reconstructie van de lancering van de raket waarmee vlucht MH17 werd neergehaald. Als onderbouwing werden onder meer foto’s en filmpjes van sociale media, en satellietbeelden vertoond waarop de reis van de raketinstallatie te volgen is. Daaruit bleek dat de raket afkomstig was van de 53ste Brigade uit Koersk, onderdeel van de Russische krijgsmacht.

Australië en Nederland hebben aangekondigd Rusland verantwoordelijk te houden voor het neerhalen van het passagiersvliegtuig, waarbij 298 doden vielen. Daarbij heeft Maleisië zich niet aangesloten. Er loopt ook nog een strafrechtelijk onderzoek tegen degenen die de raket daadwerkelijk hebben gelanceerd.

Forum voor Democratie-leider Thierry Baudet verkondigde vorige week in het tv-debat met premier Rutte ook zijn twijfels over het JIT-onderzoek. Baudet staat sceptisch tegenover de conclusie van het JIT dat Rusland achter het neerhalen van MH17 zit, omdat Oekraïne deel uitmaakt van het onderzoeksteam.