Recensie

Recensie Theater

Louis C.K. in Rotterdam: geen zelfreflectie, wél grappen over aftrekken

Recensie De Amerikaanse comedian Louis C.K. trad woensdagavond onverwachts op in Club Haug in Rotterdam. De grote vraag was: wat gaat hij zeggen over zijn seksuele wangedrag?

    • Anouk Kragtwijk

Hij was er echt, de grote comedian Louis C.K. die in 2016 nog de Ziggo Dome vol kreeg. Nu stond hij in Rotterdam in een zaaltje met zo’n honderdvijftig man. De nieuwe comedyclub Club Haug haalde de laatste maanden al wat grote Nederlandse namen binnen als Najib Amhali, Theo Maassen en Patrick Laureij, maar kreeg het door de connecties van clubhouder Marcel Haug voor elkaar om Louis C.K. te boeken.

De Amerikaan Louis C.K, die in opspraak raakte, dook de laatste maanden al vaker op in Europa. De comedian die bekendstond om zijn aftrekgrappen, werd sinds het najaar van 2017 opeens in een adem genoemd met Harvey Weinstein omdat hij had gemasturbeerd in het bijzijn van vrouwen. Die vrouwen beschuldigden hem in 2017 van seksueel wangedrag. C.K. gaf toe, maar vertelde wel dat hij „nooit zijn piemel liet zien zonder het te vragen”. Toch ging hij diep door het stof.

Aftrekgrappen

De vraag in Rotterdam was natuurlijk hoe snel en hoeveel hij over de affaire zou zeggen. Snel. Waar de andere twee comedians die ook optraden nog wat losse grapjes improviseerden om contact te maken met het publiek, ging C.K. er vol in. Eerst grapte hij over de veel kleinere zalen waar hij nu staat, daarna vertelde hij dat hij een slecht jaar had gehad en dat je er dan inderdaad achter komt wie je vrienden zijn. Er volgde in de eerste minuten zelfs een paar aftrekgrappen.

Natuurlijk was de show heel grappig. C.K. kan het publiek als geen ander meenemen in een vreemd perspectief. Als iedereen vervolgens in zijn rare wereld zit, schiet hij een grove grap uit zijn mouw. C.K. blijft het best als hij keihard uithaalt. En hij haalde flink uit. Met Auschwitz, ‘retarded people’, Jezus aan het kruis, een bezoekje aan een Franse begraafplaats en heel veel seksgrappen. Hij doet dat altijd met glimmende pretogen en een nogal vriendelijk gezicht.

Zelfreflectie

Maar de Louis C.K. van twee jaar geleden is niet de Louis C.K. van nu. Bij elke seksgrap vraag je je toch af: is dit waar en hoe ver is deze man dan heen? Vooral omdat hij ook weinig zelfreflectie en emotionele ontwikkeling toonde in Rotterdam. Woensdagavond was zijn enige verklaring voor zijn seksuele wangedrag: je moet vrouwen niet geloven als ze iets zeggen. Zo’n standpunt is nogal ouderwets, hij graaft zichzelf daarmee ook verder in, in de krochten van het seksisme en het is zelfs geen summier antwoord op wat er is gebeurd.

Enkel heel goede grappen maken is niet voldoende voor Louis C.K.

Heeft het publiek niet recht op een uitgebreidere verklaring? Comedy is een persoonlijkheidskunst, C.K. is groot geworden door te vertellen over zijn leven. Het publiek heeft aan die populariteit bijgedragen door daar heel hard om te lachen. Maar nu blijken die grappen deels op de waarheid te zijn gebaseerd. Dan moet je daar ook iets fundamenteels en persoonlijks over zeggen. Ook omdat je materiaal anders nogal vlak blijft en bovendien omdat het anders wijst op een totaal gemis aan zelfreflectie. Grof gezegd: een seksistische psychopaat die harde grappen maakt is nou eenmaal geen sympathiek gezicht.

Tegelijkertijd, dit was een try-out. C.K. nodigde geen pers uit, mobiele telefoons moesten in een speciaal zakje, aantekeningen waren verboden. De Amerikaan is bang dat zijn materiaal uitlekt. Een try-out is immers nooit volledig. Je probeert uit, schuurt, gaat over een grens en doet dat expres om te kijken hoever je kunt gaan. Comedy kan je niet oefenen zonder publiek.

Oftewel: C.K. beoogt niet volledig te zijn. Misschien deed hij dinsdagavond in Brussel een heel persoonlijke sketch en toonde hij berouw. Hopelijk, want enkel heel goede grappen maken is voor hem echt niet meer voldoende.