Flinke toename van drugsgebruik in het Rotterdamse centrum

Drugs De binnenstad van Rotterdam verloedert nu er weer openlijk harddrugs worden gebruikt. Een succesvolle opvangregeling stopte in 2014.

Bij de Pauluskerk worden verslaafden opgevangen.
Bij de Pauluskerk worden verslaafden opgevangen. Foto Marco de Swart/ANP

Het centrum van Rotterdam verloedert door een toename van drugsdealers en hard-drugsgebruikers. Ze zitten bijvoorbeeld rond de Witte de Withstraat, Museumpark en de Nieuwe Binnenweg in portieken van appartementsgebouwen en perkjes te gebruiken. Ook zwerven er verwarde ouderen. Dat zeggen leden van de gebiedscommissie Centrum. „In de hal van een pand aan de Karel Doormanstraat was pas geleden een verslaafde geslopen die daar had zitten basen”, zegt Danny Dos Santos (Leefbaar Rotterdam). „Ik zag zilverfolie liggen, de geur van ammoniak van het roken van zijn drugs hing er nog. Het leek wel of ik terug was in het Rotterdam van vroeger. Toen hingen er ook overal junks rond.”

In de Pauluskerk bij het station komen dak- en thuislozen, onder wie verslaafden. Woordvoerder Ester Segers van de Pauluskerk zegt dat zij meer gebruikers van alcohol en hard drugs uit Oost- en Zuid-Europese landen zien. „Ook zien we verslaafden die heroïne spuiten. Dat hebben we lang niet gezien.”

In de Nieuwe Tuin, een perkje met wilde planten en betonnen banken naast het Nieuwe Instituut in Museumpark zitten geregeld gebruikers cocaïne te roken die ter plekke ‘out’ gaan. Op klaarlichte dag, als er hordes toeristen rondwandelen.

De politie fietst er regelmatig langs om te checken of de plek veilig is. Als agenten verslaafden zien gebruiken, sturen ze die weg. Eén surveillerende wijkagent zei dat het een probleemplek is en dat ze daar soms injectienaalden weghalen.

De woordvoerder van de politie wil niet bevestigen dat er sprake is van een toename van handel en gebruik van hard drugs in het centrum omdat ze geen cijfers heeft. Ze zegt dat de politie de problemen herkent en inzet op repressie. Volgens woordvoerder Taco de Neef van het Nieuwe Instituut is er regelmatig overleg met de politie over de drugsoverlast. Er staat een camera gericht op het betonnen zitje en ze hebben overwogen om het zitje weg te halen, dat op hun terrein staat. „Maar dat hebben we niet gedaan vanuit onze filosofie dat er voor iedereen in deze stad plek moet zijn. Maar als die onveilig wordt voor anderen, en ze overtreden de wet, ligt daar de grens.”

Volgens gebiedscommissielid Hennie van Schaik (Leefbaar Rotterdam) klagen bewoners van de Museumstraat en de Hobokenstraat over dealers en gebruikers in hun portieken. „Dealers reageren agressief als bewoners ze wegsturen. Ze gaan alleen weg als de politie langsloopt. Zodra die weg is, komen ze terug.”

Rondje rijden

De kleurig verlichte zuilengang achter het Nieuwe Instituut tegenover de Hobokenstraat is andere een hot spot voor drugshandel. Gebruikers stoppen daar om drugs te kopen terwijl hun dealer in een auto even verderop in de Jongkindstraat staat te wachten. Volgens Van Schaik is de tactiek dat de gebruiker bij de dealer instapt, ze gaan rijden en sluiten dan de deal. „Zo zijn ze niet te betrappen.”

Een paar weken geleden ging Van Schaik met agenten, bewoners van de Hobokenstraat en burgemeester Aboutaleb ’s avonds laat een rondje lopen om te tonen wat er gebeurt. „Er stond een man of negen bij die zuilengang. De helft schoot weg toen ze ons aan zagen komen.”

Volgens gebiedscommissielid Kees de Gruiter (VVD) loopt de drugsoverlast op doordat er geen goed plan voor maatschappelijke opvang is. „Rond 2004 kwam Leefbaar-wethouder Marianne van den Anker met een plan voor dakloze verslaafden. Ze kregen een huis, een uitkering, en hoefden niet meer op straat te leven. In 2014 liep dat af en verdwenen die regelingen.” Die moeten volgens hem terug komen. „Niemand wil over die mensen struikelen.”

Straatarts Marcel Slockers zegt dat hij sinds 2014 bang is voor terugkeer van dakloze verslaafden en verwarde mensen in de straten van Rotterdam. „Het is sindsdien moeilijk om mensen te plaatsen in een instelling.” Het gaat lang niet altijd om verslaafden. „Er is een probleem in de bejaardenzorg. Soms komen verwarde ouderen op een wachtlijst voor wonen onder begeleiding. Dan gaat het nog al eens mis.”

Doorverwezen

De pijnlijke gevolgen daarvan zijn te zien op straat, zegt gebiedscommissielid Jim Pedd (D66). In februari zag hij een oude mevrouw zonder schoenen in de Witte de Withstraat staan, die daar een beetje stond te prevelen. „Ze had plastic zakjes om haar voeten. Het was koud. Ik belde de meldlijn van de gemeente maar die verwees me naar de politie. De politie verwees me weer terug naar die meldlijn. Het lukte niet zorg voor haar te regelen.” De woordvoerder van wethouder Sven de Langen (Zorg, CDA) zegt dat deze voor de zomer met een plan komt voor uitbreiding van de nachtopvang en steunmaatregelen ter voorkoming van dakloosheid. Dat is afgesproken in het coalitie akkoord, zegt raadslid Tjalling Vonk (CU/SGP). „Daar is 7,2 miljoen euro verspreid over vier jaar voor gereserveerd.” Vraag is of dat genoeg is. „Je hebt hulpverleners nodig die náást de verslaafden en daklozen gaan staan om te kijken wat er aan de hand is en om hun problemen op te lossen”, aldus Segers van de Pauluskerk.