Shell belooft vergaande belastingtransparantie

Als eerste multinational gaat Shell de betaalde belasting per land publiceren.

„Wij zullen transparant informatie publiceren over de winsten, verliezen en belastingen die we betalen in elk land waar we opereren. Die garantie geef ik u”, aldus hoofd belastingzaken Alan McLean van Shell woensdagmiddag.
„Wij zullen transparant informatie publiceren over de winsten, verliezen en belastingen die we betalen in elk land waar we opereren. Die garantie geef ik u”, aldus hoofd belastingzaken Alan McLean van Shell woensdagmiddag. Foto Jasper Juinen/Bloomberg

Shell gaat dit jaar nog publiceren hoeveel winst het oliebedrijf per land maakt en hoeveel belasting het daarover betaalt. Dat beloofde fiscaal topman Alan McLean woensdagmiddag in een rondetafelgesprek in de Tweede Kamer. „Wij zullen transparant informatie publiceren over de winsten, verliezen en belastingen die we betalen in elk land waar we opereren. Die garantie geef ik u.”

Politieke partijen en belangenorganisaties pleiten al jaren voor dit soort ‘country-by-country-reporting’ door multinationals. Zij stellen dat dergelijke transparantie helpt belastingontwijking tegen te gaan omdat ze onwenselijke fiscale constructies inzichtelijk maakt. Shell is de eerste Nederlandse multinational die een openbare rapportage toezegt, zegt Arnold Merkies van Tax Justice Nederland desgevraagd. Ook internationaal gezien loopt Shell voorop.

Merkies is blij verrast door de aankondiging en noemt de beloofde publicatie „heel erg goed”. Wel is hij benieuwd naar de precieze vorm van de rapportage en het publicatiemoment. Een woordvoerder van Shell stelt dat het publicatiemoment nog niet bekend is, maar bevestigt per mail dat Shell „inderdaad voornemens is meer inzage te geven in de belastingen die we in alle landen betalen”. Het plan daarvoor komt voort uit The B-Team: een internationaal initiatief van meerdere multinationals waar Shell deel van uitmaakt, dat „een betere manier van zakendoen” wil bevorderen.

Moraliteit Shell

De Tweede Kamer organiseerde het rondetafelgesprek woensdag naar aanleiding van het vorig jaar gepubliceerde nieuws van Trouw dat Shell geen winstbelasting in Nederland betaalt, ondanks een hoofdkantoor in Den Haag. De energiereus bevestigde dat vorige week in Elsevier Weekblad. Shell maakt gebruik van drie fiscale aftrekposten die de winst volledig drukken. Het betreft onder meer de aftrek van hoofdkantoorkosten en de aftrek van verliezen in buitenlandse dochterondernemingen.

Verschillende Kamerleden spraken er woensdag schande van dat Shell gebruik maakte van deze wettelijke aftrekmogelijkheden. Zo verweet Lilian Marijnissen (SP) de multinational een gebrek aan fatsoen en trok Henk Nijboer (PvdA) de moraliteit van Shell in twijfel. President-directeur Hans de Jong van Philips Nederland erkende woensdag in de Kamer dat Philips de afgelopen jaren dezelfde aftrekposten gebruikte en óók geen winstbelasting betaalde. Philips werd echter niet bekritiseerd.

Naar aanleiding van het winstbelastingnieuws over Shell hebben GroenLinks, PvdA en SP een initiatiefwet aangekondigd om de aftrek van verliezen in buitenlandse dochterondernemingen drastisch te beperken.

Lees ook ‘Shell opnieuw naar de Kamer, ditmaal zonder topvrouw