Rutte: niets vreemds bij uitstel klimaatcijfers

Onafhankelijkheid planbureaus Premier Rutte ligt onder vuur omdat hij de publicatie van de doorrekening van de klimaatplannen wilde uitstellen tot ná Prinsjesdag. Dat uitstel kwam er, maar niet door het verzoek van de premier.

Minister-president Mark Rutte staat de pers te woord na afloop van de ministerraad. ANP REMKO DE WAAL
Minister-president Mark Rutte staat de pers te woord na afloop van de ministerraad. ANP REMKO DE WAAL Remko de Waal / ANP

Er is niets vreemds gebeurd en niets toegedekt. Premier Rutte verzette zich woensdag tijdens de persconferentie na de ministerraad opvallend fel tegen „het beeld dat is ontstaan” door berichtgeving van Nieuwsuur. Daaruit bleek dinsdagavond dat Rutte vorig jaar aandrong op uitstel van de publicatie van de doorrekening van het voorlopige klimaatakkoord, tot na Prinsjesdag. „Dit blijf ik doen. Dit is een normale manier van werken”, zegt Rutte nu.

De planbureaus wilden al op 13 september hun analyse publiceren van de klimaatplannen die waren gemaakt door bedrijven, milieu-organisaties en vertegenwoordigers van de overheid in het Klimaatberaad. Rutte vond dat onwenselijk, vlak voor de Algemene Politieke Beschouwingen, het Tweede Kamerdebat over de Miljoenennota. Rutte: „Ik sta van A tot Z achter mijn verzoek. Het kabinet had dan twee dagen met meel in de mond moeten praten. Moet je eens kijken hoe geïrriteerd de oppositie dan zou zijn geweest.” Volgens Rutte kon het kabinet zo snel geen positie bepalen over de rapporten van het Planbureau voor de Leefomgeving en het Centraal Planbureau.

Oppositieleiders Asscher (PvdA), Klaver (GroenLinks), Wilders (PVV) en Baudet (FVD) vinden dat Rutte wel degelijk informatie achterhield. Een meerderheid in de Tweede Kamer wil zo snel mogelijk een debat met Rutte, bij voorkeur volgende week.

WOB-verzoek

Ed Nijpels, voorzitter van het Klimaatberaad en destijds opdrachtgever van de planbureaus, was vorig jaar ontstemd over het uitstelverzoek van Rutte, blijkt uit e-mails die Nieuwsuur kreeg na een Wob-verzoek. Hij weigerde uitstel te vragen aan het PBL, en waarschuwde voor het lekken van de rapporten. „We zijn dan de regie helemaal kwijt en bovendien worden we om de oren geslagen met verwijten over gebrek aan transparantie en gelijk hebben ze”, schrijft hij op 5 september aan een ambtenaar van het ministerie van Economische Zaken.

Lees ook: Energierekening burger liep te hard op

De publicatie werd uiteindelijk toch uitgesteld tot 28 september, ver na Prinsjesdag. Opvallend genoeg niet vanwege Rutte maar op verzoek van Nijpels zelf. De onderhandelaars aan de tafels van het Klimaatakkoord hadden zoveel vragen over de concept-samenvatting van het PBL dat ze meer tijd wilden om het hele rapport te lezen. „Kort daarna is in overleg met het Klimaatberaad de nieuwe publicatiedatum bepaald op 28 september”, meldde het PBL woensdag.

Rutte benadrukte dat overleg over de publicatiedatum gebruikelijk is. Het PBL bevestigt dat het doorgaans 20 dagen de tijd geeft aan opdrachtgevers om het rapport te lezen en een reactie voor te bereiden. „Het is goed gebruik dat het PBL, zodra de afronding van een rapport in beeld komt, in overleg treedt met zijn verzoeker over een geschikt moment van publicatie.”

Maar Rutte maakte woensdag wel een vergissing volgens het PBL. Hij zei dat het kabinet afspraken had gemaakt met de planbureaus over de publicatiedatum. „Het PBL heeft bij de besluitvorming over de publicatiedatum alleen afspraken gemaakt met zijn verzoeker, het Klimaatberaad,” aldus PBL in een reactie. Want niet het kabinet was opdrachtgever van deze doorrekening, maar het Klimaatberaad van Ed Nijpels.