Een recept voor ouderwetse vanillevla, met échte vanille

Janneke kookt Serveer de vla met aardbeien. Of rabarbercompote.

Foto Merlijn Doomernik

Hopjes, vanille en chocola. Om andere smaken vla hoefde je Daan niet te vragen. Aardbeien en blanke vla? Die bestonden geloof ik nog niet eens. In die makkelijke pakken, weet u nog? Boe boe bla bla, we maken Domovla.

Daan was onze melkboer. Drie keer per week zette hij een stuk of wat flessen op de stoep van onze jaren-70-doorzonwoning. Glazen flessen, elk zuivelproduct had z’n eigen kleur dop. Blauw voor melk, rood voor karnemelk, groen voor yoghurt, geel voor vanillevla, enzovoort. Ik dacht aan die ouderwetse, dikke flessenvla van Daan toen het College van Beroep van de Reclame Code Commissie onlangs uitspraak deed in een zaak die consumentenorganisatie Foodwatch had aangespannen tegen FrieslandCampina. In Optimel vanillevla zit geen echte vanille en daarmee maakt het bedrijf zich schuldig aan misleiding.

Hoewel deze uitspraak van het College van Beroep niet bindend is, is misleiding van de consument weldegelijk verboden op grond van de Europese Etiketteringsverordening. FrieslandCampina zal dus óf echte vanille in z’n vla moeten gaan stoppen óf de naam moeten veranderen. En niet alleen FrieslandCampina; ook in de vanillevla’s van de meeste concurrenten zit geen spoortje van de peulen van de vanilleorchidee. Als ik zo vrij mag zijn om hier alvast te speculeren over de uitkomst van dit dilemma: dat wordt natuurlijk aanpassing van het etiket. Vanille is een veel te duur ingrediënt om in een simpel pak vla te stoppen – de prijs ligt nu hoger dan die van zilver. Zo is ook het grootste deel van het vanille-ijs in de supermarkt gebaseerd op een leugen. Vanillesuiker? Suiker met synthetische vanilline en dus je reinste bedrog. De uitspraak kan overigens nog verdergaande consequenties hebben. Er zijn onnoemelijk veel producten waarin kunstmatige aroma’s de smaak van natuurlijke ingrediënten nabootsen. Frambozenyoghurt zonder frambozen. Gembersiroop zonder gember. Moeten die nu ook allemaal hun naam aanpassen? We gaan het zien.

Lees ook: Wat kun je met vanille, en waarom is het zo duur?

In de tussentijd koken we lekker zelf vanillevla. Ik vond een voorbeeld in een oud kookboekje van mijn moeder. Etenswaardigheden heet het, in 1965 uitgegeven door het Nederlands Zuivelbureau. Maarrr, om meteen af te rekenen met het idee dat vroeger alles beter was: in het recept staat dat je een kwart vanillestokje óf een zakje vanillesuiker kunt gebruiken.

Wij doen het uiteraard met échte vanille, en ook wat minder Calvinistisch, met een heel stokje. Ik voegde ook een paar korrels zout toe, als smaakversterker. Serveer de vla met aardbeien. Of rabarbercompote. Of maak een old-skool vlaflip.

Echte vanillevla

Voor 1 liter:

1 liter melk; 1 vanillestokje, in de lengte opengesneden; een paar korrels zout; 2 eieren; 60 g suiker; 30 g maïzena.

Breng 800 ml melk met het vanillestokje en een paar korreltjes zout tegen de kook aan. Laat 20 minuten trekken. Klop in een kom de eieren los met de suiker en maïzena. Voeg de laatste 200 ml (koude) melk toe en meng.

Vis het vanillestokje uit de hete melk, schraap het merg eruit en doe het terug in de pan. Schenk nu de hete melk al kloppend bij het eiermengsel.

Schenk alles terug in de pan en verwarm al roerend tot de vla begint te binden. Schenk hem in een schaal en laat afgedekt afkoelen.