Nieuwe verkiezingen in Israël na mislukte coalitieonderhandelingen

De van fraude en corruptie beschuldigde premier Netanyahu wilde niet ingaan op eisen van een zeer conservatieve partij die nodig was voor een meerderheid.

Benjamin Netanyahu voor binnenkomst in de Knesset woensdagavond
Benjamin Netanyahu voor binnenkomst in de Knesset woensdagavond Foto Ronen Zvulun/Reuters

Israël gaat opnieuw naar de stembus nadat premier Benjamin Netanyahu er niet in is geslaagd een coalitie te smeden die hem in de gelegenheid zou stellen aan een vijfde termijn te beginnen. Nog maar zeven weken geleden hebben de Israëliërs ook al een nieuw parlement gekozen.

Na een dag van grote politieke spanning struikelde Netanyahu woensdagavond laat over de eis van Avigdor Lieberman, leider van een kleine rechtse maar seculiere partij, om ook orthodoxe joden verplicht te stellen hun militaire dienstplicht te vervullen. Dat laatste was weer tegen het zere been van twee kleine orthodoxe partijtjes wier steun Netanyahu eveneens nodig had voor een regering die kon rekenen op een meerderheid in de Knesset, het Israëlische parlement.

Wettelijk had Netanyahu, die al tien jaar onafgebroken aan het bewind is, tot woensdagavond om een nieuw kabinet rond te krijgen. Om te voorkomen dat de Israëlische president Reuven Rivlin een nieuwe formateur zou benoemen, stelde Netanyahu alles in het werk om de Knesset, die pas vorige maand werd gekozen, zover te krijgen dat ze instemde met nieuwe verkiezingen. Dat lukte hem uiteindelijk. Het is voor het eerst dat Israëliërs twee keer in één jaar stemmen voor een nieuwe Knesset. De nieuwe verkiezingen worden op 17 september gehouden.

Netanyahu, die lange tijd onaantastbaar leek, staat afgezien van zijn politieke perikelen ook onder toenemende druk wegens een aantal rechtszaken in verband met beschuldigingen van fraude en corruptie. Na een hoorzitting in oktober kan hij te maken krijgen met formele aanklachten, waardoor hij in ernstige politieke problemen zou kunnen raken.

Protesten tegen Netanyahu

Afgelopen weekend gingen duizenden mensen in Tel Aviv de straat op om te protesteren tegen plannen die Netanyahu en zijn aanhangers zouden hebben om de premier wettelijke immuniteit te verschaffen in verband met de dreigende rechtszaken. Ook zouden Netanyahu en de zijnen er op uit zijn om de bevoegdheden van het hooggerechtshof in te perken.

Netanyahu kon geen nieuwe regering vormen zonder de steun van Liebermans Yisrael Beiteinu, een zeer conservatieve maar seculiere partij met vijf zetels in het parlement. Lieberman, eerder minister van Defensie onder Netanyahu, eiste dat de coalitie akkoord ging met een wetsvoorstel om ook orthodoxe joden de dienstplicht te laten vervullen. Nu zijn die daarvan nog grotendeels vrijgesteld.

De politieke impasse in Israël valt samen met de komst van een Amerikaanse delegatie onder leiding van Jared Kushner, de schoonzoon van president Trump, naar het Midden-Oosten. Zij zoekt steun voor de economische kanten van Kushners vredesplan voor het Midden-Oosten. In verband daarmee wordt eind volgende maand een conferentie in Bahrein gehouden, waar Kushner vooral economische hulp en investeringen voor de bezette Palestijnse gebieden hoopt te mobiliseren. De Palestijnen hebben het plan al bij voorbaat van de hand gewezen omdat dit geen recht zou doen aan hun aspiraties voor een eigen staat. Kushners delegatie is woensdagavond aangekomen in Israël.