Amerikaanse ambassadeur vindt Nederlandse defensie-investering te weinig

De verruiming van het defensiebudget is volgens het kabinet een teken dat Nederland een betrouwbare NAVO-bondgenoot is, maar de VS zien dat anders.

Pete Hoekstra op een ceremonie op de vliegbasis Gilze-Rijen, afgelopen september.
Pete Hoekstra op een ceremonie op de vliegbasis Gilze-Rijen, afgelopen september. Foto Bas Czerwinski/ANP

De extra investeringen in Defensie die het kabinet maandag heeft aangekondigd, zijn wat de Verenigde Staten betreft onvoldoende. Dat zegt Pete Hoekstra, de Amerikaanse ambassadeur in Nederland woensdag in de Volkskrant. De NAVO-doelstelling van 2 procent van het bruto binnenlands product (bbp) komt op lange termijn niet dichterbij, aldus de diplomaat.

Ondanks de extra investeringen in de krijgsmacht, komt het budget de komende jaren amper verder dan 1,3 procent van het bbp, is af te leiden uit de Defensienota. Volgens Hoekstra heeft Defensie aan hem laten weten dat dat percentage ook geldt voor 2024, het jaar waarin de 2 procent gehaald moet worden. De investeringen zijn „echt geld”, aldus Hoekstra, maar geen belangrijke stap richting de doelstelling voor dat jaar. „De echte vraag blijft: waarom is Nederland niet bereid om zijn eerlijke aandeel bij te dragen aan de NAVO?”

‘Topprioriteit’

Minister Bijleveld zei maandag dat het extra budget toont dat de krijgsmacht voor Nederland „tot de topprioriteiten van dit kabinet hoort”. De investering laat zien „dat we onze afspraken nakomen en een betrouwbare bondgenoot binnen de NAVO zijn”, aldus de minister. Wel moest ze erkennen dat er om de NAVO-doelen te halen meer geld nodig is.

Hoewel ook andere NAVO-lidstaten de doelstellingen niet lijken te halen, behoort Nederland volgens Hoekstra straks tot „het rijtje van vijf tot zeven landen in de NAVO die het minst uitgeven”. Niet alleen de Verenigde Staten vinden dat ontoereikend, stelt hij. Ook andere NAVO-bondgenoten die hun budgetten wél dichterbij de 2 procent brengen zullen daar volgens hem „heel teleurgesteld” over zijn.

‘VS betalen de rekening’

De Amerikaanse regering uit al lange tijd kritiek op de Europese defensieuitgaven. In 2018 bleven die volgens het bondgenootschap (pdf) steken op gemiddeld 1,5 procent van het bbp. Alleen het Verenigd Koninkrijk, Griekenland, Polen, de Baltische staten en Roemenië kwamen boven of net onder de 2 procent uit. Nederland zat met 1,38 procent onder het gemiddelde.

De Amerikaanse president Donald Trump vindt dat zijn land daarmee te veel betaalt voor de veiligheid van het Europese continent. De VS zijn de laatste jaren minder gaan spenderen, maar geven nog altijd veel meer uit dan andere NAVO-landen. Tussen 2011 en 2018 daalde het budget voor de Amerikaanse krijgsmacht van 4,78 procent naar 3,5 procent.

„De VS hebben decennia de rekening betaald, maar we zullen dat niet blijven doen”, aldus Hoekstra in de Volkskrant. „En als de Europeanen er niet in investeren zoals ze beloofd hebben, kan dat het debat stimuleren over de vraag wat we eigenlijk met de NAVO willen.”