Opinie

Zo houd je verpleegkundige wél binnenboord

Nieuwe medewerkers in de zorg zijn welkom, maar beloon liever werkgevers die ervaren personeel behouden, schrijft
Foto Koen Suyk

Het ministerie van VWS kwam afgelopen week met blij nieuws. De personeelstekorten in de zorg lijken te dalen. Het aantal zij-instromers neemt toe. Helaas blijkt uit de cijfers van het ministerie ook dat voor het behoud van zowel bestaande als nieuwe collega’s nog steeds veel te weinig aandacht is: de toch al hoge uitstroom uit de zorg stijgt nog steeds sterk. Hoog tijd voor maatregelen om goed werkgeverschap te belonen en de positie van verpleegkundigen en verzorgenden in zorginstellingen te verbeteren.

Het is op basis van de VWS-cijfers moeilijk te zeggen uit wie de extra instroom precies bestaat. We krijgen signalen dat het in de praktijk vaak om ondersteunend personeel gaat. Mooi natuurlijk, want zo komen verpleegkundigen en verzorgenden weer aan hun eigen werk toe. Maar onze leden vertellen ons ook over lang openstaande en moeilijk vervulbare vacatures op hun niveau. Terwijl daar de grootste tekorten zijn.

We horen verhalen over stagiairs die eigenlijk nog niet goed genoeg zijn, maar die je ook heel hard nodig hebt. Onverantwoord om ze zelfstandig in te zetten aan de ene kant, maar hoe krijg je je rooster in juni en juli dan gevuld? Dit soort morele dilemma’s doen zich dagelijks voor. We horen over werkgevers die maximaal contracten van 24 uur per week bieden, en dus verpleegkundigen die full time willen werken niet aannemen. We horen over nieuwkomers die wegens gebrek aan begeleiding snel weer afhaken.

Als je mensen behoudt, volgt nieuwe instroom vanzelf

Alle ballen moeten nu echt op behoud. Dát is de sleutel voor een echte oplossing. Als je mensen behoudt, komt de instroom vanzelf. Tevreden medewerkers trekken nieuwe medewerkers aan. Dan pas nemen de tekorten duurzaam – en sneller – af. Het alternatief is voortploeteren. Het risico blijven lopen dat medewerkers afhaken. Dat we al die nieuwkomers, en huidige zorgprofessionals, zo weer kwijt zijn. Mooie woorden genoeg over goed werkgeverschap - van werkgevers tot minister De Jonge – maar de daden blijven achter. Hoogste tijd dat de overheid, die in de zorg aan zo veel touwtjes trekt, die daadkracht wél toont: beloon zorginstellingen die er in slagen hun mensen te behouden. Stimuleer zo de rest hun voorbeeld te volgen.

Lees ook: Werkdruk verpleegkundigen is fors gestegen

Ze zijn er namelijk wel degelijk, organisaties die het aantoonbaar wél lukt om nieuwe verpleegkundigen en verzorgenden aan te trekken én te behouden. Waar het ziekteverzuim laag is, de kwaliteit van zorg goed en de patiënten én medewerkers tevreden. Hun geheim? Vertrouwen in de professional en ruimte voor vakmanschap. Inspraak, zeggenschap en ruimte voor een autonome beroepsuitoefening. Voldoende opleidingsmogelijkheden en waardering die past bij de zwaarte en verantwoordelijkheden van de functie. De resultaten zijn soms spectaculair. Zoals bij GGZ Delfland waar niet 40 procent van de leerling-verpleegkundigen uitvalt maar slechts 5 procent.

Steeds meer organisaties hebben het door: zorgprofessionals zijn je grootste kapitaal en die moet je koesteren. Zij komen erachter wat verpleegkundigen en verzorgenden al wisten. De plekken waar zij willen werken, zijn de plekken waar je als patiënt of als cliënt wil komen.

De medewerkers zijn het grootste kapitaal

Dat is ook de basisgedachte achter ons programma Excellente Zorg, waarmee we zorgorganisaties helpen de juiste voorwaarden te scheppen voor een goede beroepsuitoefening. Het kan: medewerkers behouden. Ook in een krappe arbeidsmarkt.

Helaas gaat die beweging te langzaam. Als werkgevers niet uit zichzelf de goede dingen doen, moet de politiek ze daartoe bewegen.

Laat zorgverzekeraars bij de inkoopgesprekken met zorgaanbieders hun prestaties op het vlak van personeelsbeleid meenemen. Geef goed presterende zorgorganisaties, die hun zorgprofessionals een stevige positie geven en in de geest van Excellente Zorg werken, een opslag. Verschuif een deel van de riante budgetten voor het aantrekken van nieuwe medewerkers naar de karig gevulde potjes voor behoud en waardering van de huidige medewerkers.

Zorg er tot slot voor dat werkgevers verpleegkundigen en verzorgenden veel meer betrekken bij de aanpak. Dat heeft de minister al beloofd, maar het gebeurt nog steeds veel te weinig. Onvoorstelbaar. Zij horen aan alle regionale tafels waar de arbeidsmarktplannen worden gesmeed!

Er is maar één prioriteit: behoud, behoud en nog eens behoud. Den Haag, van actieplan naar actie graag!

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.