Protestacties

Teruglezen: de staking in het openbaar vervoer

Teruglezen: de rustig verlopen staking in het openbaar vervoer

Na een dag van stakingsacties in het openbaar vervoer, sluiten we dit blog af. Een aantal dingen die vandaag in Nederland gebeurde:

  • Circa 27.000 mensen legden het werk neer tijdens de landelijke pensioenstaking in het openbaar vervoer, meldde vakbond FNV na een inventarisatie. De vakbonden staakten voor een beter pensioen.
  • De chaos op de Nederlandse wegen viel ondanks de massale stakingen mee, concludeerde Rijkswaterstaat. Sterker nog, de filepiek om 08.00 uur vanochtend was met 328 kilometer rustiger dan een dag eerder. Ook de avondspits zorgde nauwelijks voor problemen.
  • Zo'n tachtig vluchten op Schiphol werden vandaag geannuleerd, zo liet de luchthaven weten. Reizigers konden hun vlucht gratis laten omboeken.
  • Studenten van de Erasmus Universiteit Rotterdam mochten vandaag maar liefst drie kwartier te laat komen bij hun tentamen, in plaats van een kwartier, in verband met de stakingen.

 

Luister hier nog eens NRC Haagse Zaken terug over de pensioenkwestie:

Woensdag mogelijk ook nog vertragingen bij NS

Ook woensdag kunnen treinreizigers nog hinder ondervinden van de staking. Dat meldt de NS. De treinen zullen „wellicht op andere plekken staan dan gepland”. De vervoerder raadt reizigers aan de meest actuele stand van zaken na te gaan voor vertrek. Omdat onder meer schoonmakers de stakingen woensdag voortzetten, kunnen de treinen minder schoon zijn dan normaal, waarschuwt NS.

Avondspits zorgt nauwelijks voor problemen

De avondspits heeft dinsdag nauwelijks voor problemen gezorgd. Net als in de ochtend gingen automobilisten net wat eerder de weg op, waardoor de spits al rond 16.00 uur begon en ook net wat eerder weer afnam. Volgens Rijkswaterstaat hebben automobilisten de vooraf gegeven waarschuwingen „netjes opgevolgd”.

Waar de piek in drukte normaal valt tussen half zes en kwart voor zes, was die er nu al om tien voor vijf. „Op het hoogtepunt stond er zo’n 235 kilometer file. Dat is voor ons een normale dinsdag. Met name rond Amsterdam was het tussen 4 en 5 even druk vanwege enkele ongevallen op de A10. Nu staat er nog zo’n 80 kilometer en dat is vrij normaal.”

Voor de ochtendspits van woensdag heeft de ov-staking van dinsdag volgens Rijkswaterstaat geen gevolgen meer. „Wel verwachten we woensdagmiddag drukte op de wegen vanwege de vakantie-uittocht rond Hemelvaart.”

Twitter avatar ANWBverkeer ANWBverkeer Door ongelukken op de Ring is het druk rond Amsterdam: https://t.co/XomBEvBN97

'27.000 stakers tijdens landelijke ov-staking'

In totaal hebben deze dinsdag zo'n 27.000 stakers het werk neergelegd tijdens de landelijke pensioenstaking in het openbaar vervoer. Dat zegt een woordvoerder van FNV na een inventarisatie van de vakbond.

Het gaat om leden van de drie vakbonden FNC, CNV en VCP, maar ook om niet-leden die wel deelnemen aan de staking. De stakers werken bij verschillende vervoersbedrijven in het hele land. Van stadsvervoerders en regiovervoerders tot bij de spoorwegen. Vrijwel het hele openbaar vervoer in het land ligt vandaag plat. De stakers willen druk zetten op het pensioenoverleg.

Lees ook over de vier knelpunten in het pensioenoverleg

Rijkswaterstaat: extreme drukte op weg blijft nog uit

Als gevolg van de ov-stakingen en het wisselvallige weer verwachtte Rijkswaterstaat een drukke middag- en avondspits. Maar vooralsnog is het niet extreem druk op de weg. Wel is het door ongelukken op de ring, druk rond Amsterdam.

Twitter avatar RWSverkeersinfo Rijkswaterstaat Verkeersinformatie 👨‍💼 | Het is drukker op de wegen dan op het spoor, maar ook op de weg blijft extreme drukte nog uit. Houd het in de gaten ➡https://t.co/T8hdnqbCjC https://t.co/hn4D74B3E8
Twitter avatar ANWBverkeer ANWBverkeer De spits is vanmiddag eerder en drukker begonnen, maar op dit moment zijn de files niet langer dan gebruikelijk op dinsdag. De meeste staan rond Amsterdam en in de regio Den Haag/Rotterdam.

Hoe gaat een staking eigenlijk in haar werk?

Als vakbonden er met de werkgevers niet uit komen, organiseren zij een ledenvergadering. Als driekwart van de leden instemt met een staking stellen de vakbonden nog een ultimatum aan de werkgevers. Als de werkgevers daar niet op ingaan, volgt een staking.

Stakers moeten zich inschrijven op een stakingslocatie. Deze dinsdag waren er honderden stakingslocaties door het hele land: stations, remises en vakbondsgebouwen. Bij deze locaties waren sinds 03.00 uur honderden vrijwilligers en werknemers van de vakbonden. Alleen al van FNV zijn 450 vrijwilligers en medewerkers betrokken bij de staking. Een woordvoerder van de FNV noemt het een „gigantische logistieke operatie”. „Maar er is heel veel saamhorigheid en verbroedering.”

Werkgevers betalen niet uit als er gestaakt wordt. Stakers die lid zijn van een vakbond, kunnen wel een stakingsuitkering krijgen. Bij de FNV is dat 68 euro. „Voor iedereen is dat bedrag hetzelfde, ook voor de andere bonden. Het is een vergoeding, het is nooit meer dan als je wel gaat werken.” Wie geen lid is, krijgt geen vergoeding. Daardoor krijgen vakbonden vlak voor een staking vaak meer aanmeldingen. Bij de meeste vakbonden moeten de nieuwe leden dan wel verklaren minstens een jaar lid te blijven.

Staking breken verboden

Er zijn ook ‘werkwilligen’: de werknemers die wél willen werken en dus niet gaan staken. Zij hebben het recht om werkzaamheden te weigeren die een staker laat liggen. Een werkgever mag hem of haar niet vragen om een dienst op te vullen van een staker. Dat is wettelijk geregeld via het zogenoemde onderkruipersverbod. „Ruilen mag wel, maar alleen met een andere werkwillige.”

Ook is het bij wet verboden dat werkgevers nieuw personeel aantrekken om het werk van de stakers over te nemen. „Je mag geen blik met uitzendkrachten opentrekken”, zegt de woordvoerder van FNV. Dat heet stakingsbreken en is dus verboden.

Wel mag een werkgever mensen inzetten om de gevolgen van de staking tot een minimum te beperken. Bijvoorbeeld in het geval van de huidige ov-staking heeft de NS met de bonden afgesproken om wel enkele treinen te laten rijden met alleen een machinist en zonder passagiers om zo verroesting van het spoor tegen te gaan.

Ondanks staking druk in Tweede Kamer bij afscheid Buma

Je zal maar afscheid nemen op de dag dat het landelijke openbaar vervoer staakt. Het overkwam CDA-leider Sybrand Buma. Zou de rest van de Tweede Kamer wel komen opdagen op zijn laatste dag? Gelukkig voor hem bleken vrijwel alle Kamerleden hun weg naar Den Haag te hebben gevonden, soms met creatieve oplossingen.

„Veel van onze medewerkers werken thuis vandaag”, zegt fractievoorzitter Henk Krol (50PLUS). Hij wijst op zijn iPad. „Dus ik zit de hele dag met ze te appen. En het gekke is, ze antwoorden allemaal veel sneller.”

Krol is zelf maandagavond van Eindhoven naar Den Haag gereisd om in een hotel te overnachten („normaal ga ik altijd met de trein”) en ook de rest van zijn fractie is vandaag aanwezig. „Iedereen die ik het vraag zegt dat het heel rustig is op de weg, er zullen wel veel mensen thuis aan het werk zijn.”

Carpoolen

Zo niet woordvoerder van ChristenUnie Gerrit van den Berg. Die heeft met Tweede Kamerlid Joël Voordewind gecarpoold vanuit Amsterdam, via Leiden. „Een van de weinige keren dat ik met de auto ben gegaan”, zegt Voordewind. Pech voor Van den Berg: hij moet in Den Haag blijven tot Voordewind klaar is met werken, om een uur of half tien.

Kathalijne Buitenweg (GroenLinks) heeft een vergadering van haar man afgewacht en heeft daarna samen met hem de elektrische auto naar Den Haag gepakt. Al een week geleden begonnen bij GroenLinks de voorbereidingen voor de stakingen, zegt ze. „We hebben een schema gemaakt met wie waar woont en wie er een auto heeft.”

Attje Kuiken (PvdA) staat helemaal achter de stakingen, zegt ze. „Het is een belangrijke zaak.” Zelf heeft ze een hotel geboekt, ze moet vanuit Breda komen. Alle PvdA-kamerleden zijn vandaag aanwezig. „Onze medewerkers mochten thuis blijven werken, maar de meesten is het gelukt toch te komen.”

NS-topman Van Boxtel biedt reizigers excuses aan

Roger van Boxtel, president-directeur van de NS, heeft zijn excuses aangeboden aan reizigers die de dupe zijn geworden van de stakingen in het openbaar vervoer. Dat meldt persbureau ANP. Door de stakingen reden er nauwelijks treinen, maar dat er geen chaos is ontstaan op het spoor is volgens Van Boxtel positief.

„Vanuit de NS zeg ik altijd sorry naar de reiziger. Ik begrijp dat mensen soms willen staken, maar het is jammer dat het af en toe het openbaar vervoer treft”, zegt Van Boxtel op station Amsterdam Centraal, waar hij de medewerkers die wel werkten bezocht. „Morgen is de politiek aan zet, die moeten het pensioenconflict oplossen.”

Volgens Van Boxtel is de communicatie naar de reizigers toe goed verlopen. „Je ziet dat iedereen die normaal met het ov gaat, thuis is gebleven of een ander alternatief heeft gevonden.”

NS-directeur Roger van Boxtel op Amsterdam Centraal Station tijdens de landelijke ov-staking. Foto Robin van Lonkhuijsen/ANP

Eerste files avondspits dienen zich aan: eerder dan normaal

De eerste files dienen zich nu al aan op de snelwegen en dat is zoals verwacht: eerder dan normaal. Dat meldt Rijkswaterstaat. Als gevolg van de ov-stakingen en het wisselvallige weer verwacht Rijkswaterstaat een drukke middag- en avondspits die langer aanhoudt dan gewoonlijk.

Het KNMI verwacht regenbuien in met name het zuidoosten van het land. Dit kan voor problemen zorgen zoals gladheid. Tussen 17.00 en 18.00 verwacht Rijkswaterstaat het hoogtepunt van de drukte op de wegen. Ook rondom Amsterdam begint de file eerder dan normaal. Nu al is er filevorming op de A10 bij de Amstel en de Coentunnel. Ook is er een file op de A1 richting Apeldoorn en op de A4 tussen Amsterdam en Den Haag rijdt het verkeer langzaam.

Twitter avatar RWSverkeersinfo Rijkswaterstaat Verkeersinformatie Ook de spits rondom #Amsterdam begint vandaag eerder dan normaal. Je komt daar in de file bij Amstel en de Coentunnel. #A10 #ovstaking https://t.co/9KXmyz902p

Wel lege treinen op het spoor voor 'roestrijritten'

Vanaf het middaguur rijden er lege treinen rond over het Nederlandse spoor, schrijft de NS. Ze worden ingezet als zogeheten roestrijritten. Sporen die minder dan één keer per 24 uur worden bereden, kunnen gaan roesten. Daarom is met de vakbonden afgesproken om wel te roestrijden. Dit doen goederenvervoerders, maar ook NS-treinen. Het gaat daarbij om treinen waar alleen een machinist aan boord is.

Een van de risico's van roest is dat de elektrische geleiding van detectiesystemen erdoor wordt verstoord. Om te zorgen dat deze zogenoemde spoorstroomlopen goed blijven werken, moet er dagelijks een specifiek soort trein van minimaal twintig assen overheen rijden.

Lege stations, gestrande toeristen en fietsen waar dat normaal niet mag

Bekijk hier de hele fotoserie: over de staking

Erasmus Universiteit Rotterdam: 'Normaal mag je bij tentamens een kwartier te laat komen, nu drie kwartier'

James ’t Hooft moet het even zonder fiets doen. „Ik was dronken en reed tegen een boom”, legt de 20-jarige student econometrie en economie in Rotterdam uit. Deze dinsdag is hij daarom met een elektrische deelscooter naar de Erasmus Universiteit (EUR) gekomen. Hij is niet de enige. Eind van de ochtend staan er zo’n 25 scooters in een rijtje op Campus Woudestein. „Dubbel zoveel als normaal”, schat ‘T Hooft. „Dat komt door de staking met het ov.”

Op de Erasmus Universiteit Rotterdam gaan tentamens vandaag ondanks de landelijke ov-staking gewoon door. Er staan dubbel zoveel elektrische deelscooters als normaal, schat student James ‘t Hooft. pic.twitter.com/8p5SwBlBDW

— Eppo König (@e_konig) May 28, 2019

Meerdere universiteiten en hogescholen in het land hebben dinsdag hun tentamens opgeschort, zoals de Universiteit van Amsterdam, Universiteit Utrecht, de hogescholen InHolland, Fontys en de Hogeschool Rotterdam. Maar aan de Erasmus Universiteit gaan de tentamens ondanks de staking gewoon door. Het gaat om elf tentamens in de middag voor „de relatief kleine groep van” 650 studenten, legt een woordvoerder uit. „En normaal mag je bij tentamens een kwartier te laat komen, maar nu drie kwartier.”

Creativiteit

Faculteiten van de EUR mochten zelf bepalen hoe ze met de ov-staking en tentamens omgingen. „Van studenten mag ook wel enige creativiteit verwacht worden om toch op hun bestemming te komen”, antwoordde minister Ingrid van Engelshoven van Onderwijs (D66) deze week op Kamervragen over de staking.

Erasmus-student Tabo Weitzel heeft geen fiets. Hij nam vanochtend een Uber-taxi vanuit Rdam-West naar de campus in Oost voor zijn tentamen. Kosten: 38,88 euro. ‘Het tarief was bijna drie keer zo hoog als normaal. Dat had ik nog nooit gezien.’ pic.twitter.com/1BlvSVFzxg

— Eppo König (@e_konig) May 28, 2019

Kim Versteegt (19) studeert Liberal Arts and Sciences aan de EUR. Vanuit het Gelderse Beesd doet ze er met de auto normaal drie kwartier over om bij de Erasmus Universiteit te komen. Voor haar tentamen statistiek en econometrie om half tien is ze maar bij haar vriend in de Rotterdamse wijk Ommoord blijven slapen. Vanaf daar is het normaal tien minuten met de auto naar de universiteit, maar vanochtend deed ze er bijna even lang over als uit Beesd. „Er waren heel veel files in de stad”, zegt ze.

Haar Duitse studiegenoot Tabo Weitzel (22) kwam er maandag pas achter dat ook metro’s, trams en bussen niet rijden, zegt hij. De EUR heeft goed gecommuniceerd over de staking, maar vooral buitenlandse studenten waren toch niet op de hoogte omdat ze het Nederlandse nieuws niet volgen, zeggen studenten.

Weitzel heeft ook geen fiets, omdat zijn fiets steeds wordt gestolen en hij binnenkort toch gaat backpacken in Azië. Om voor zijn tentamen op tijd te zijn, nam hij ’s ochtends vanuit Rotterdam-West een Uber-taxi naar de universiteit in Oost. „Een mooie Mercedes”, zegt hij „Het duurde wel een half uur en koste 38,88 euro. Het tarief was bijna drie keer zo hoog als normaal, omdat er zoveel vraag was. Dat had ik nog nooit gezien.”

Minder dan 700 kilometer file op hoogtepunt

Op het hoogtepunt van de spits stond er vanochtend minder dan 700 kilometer file. „Dat is veel minder dan verwacht”, zegt verkeerspsycholoog Gerard Tertoolen. „Vooral omdat het ook nog regende, en dan is er altijd meer verkeer.” Op een normale dinsdag zonder regen staat er zo’n 350 kilometer.

De ANWB registreerde vanochtend ongeveer evenveel ongelukken als normaal. De langste file van dit jaar was in januari, toen het sneeuwde. Op het hoogtepunt van de spits stond er die dag maar liefst 2.300 kilometer file op de Nederlandse wegen.

Tertoolen en andere verkeersdeskundigen zien thuiswerken en flexibele werktijden als de belangrijkste oplossing voor het fileprobleem. „Vandaag zijn er veel mensen thuis gebleven. Waarom doen we dit niet vaker, vraag ik me af.” Tertoolen doet veel projecten om mensen er permanent toe te „verleiden” om thuis te werken. „Kennelijk is er een duidelijke verstoring van het dagelijkse ritme nodig. Als er niks in de weg wordt gelegd behalve file dan ga je blijkbaar toch doen wat je altijd doet.”

Een paar maanden geleden was er in België een ov-staking. „Ook toen bleef chaos uit. Het werkt blijkbaar als je mensen voorbereidt, als je aangeeft dat er echt problemen komen als ze de auto ingaan.” Maar, zegt Tertoolen, juich niet te vroeg. „We moeten de middag nog even afwachten, en de middagspits is altijd erger.”

Verkeerscentrum in Utrecht: ‘De echte hel op de wegen bleef uit’

Dinsdag is op de weg altijd al de drukste dag van de week. Vergaderdag. Dan gaan ook veel parttimers naar hun werk. In het Verkeerscentrum Rijkswaterstaat in Utrecht houden de verkeersleiders de situatie op alle rijkswegen nauwlettend in de gaten. Maar de ochtendspits verliep tijdens de ov-staking rustiger dan maandag.

Lees hier de hele reportage: ‘De echte hel op de wegen bleef uit’

Even geen 'klingklingkling' in Naarden en Bussum

De ov-staking kent voor de meeste Nederlanders weinig voordelen, maar in Naarden en Bussum zit er toch een positief randje aan. Vijf van de drukste spoorwegovergangen van Nederland verdelen de vergroeide Gooise stadjes normaal gesproken luidruchtig in tweeën, maar die staan vandaag bijna de hele dag open.

Twintig passerende sprinters en intercity’s per uur – Amsterdam-Amersfoort, Utrecht-Almere, Amsterdam-Berlijn - zorgen ervoor dat de spoorbomen soms wel de helft van de tijd dicht zijn. Zijn ze open, gaan ze meteen weer – klingklingklingkling – dicht. Dagelijks kun je de Bussumers en Naardenaren zien sprinten, soms bukkend onder sluitende bomen door. Een enkele keer gaat het ook echt mis: een jaar geleden viel hier nog een dode toen een lesauto op de rails vast kwam te staan.

Dinsdag krijgen de twee plaatsen een inkijkje in een rustiger bestaan. Maar vraag je de bewoners en winkeliers direct naast de overweg naar hun ochtend, dan merk je vooral hoezeer de spoorlijn bij de stadjes hoort. “Ja, het is wel stil ja”, zegt fietsenmaker Rob van der Meer enigszins verbaasd. “Nu je het zegt.” Hij werkt al jaren naast het spoor en was alweer vergeten dat er een staking was. “Op een gegeven moment hoor je de geluiden allemaal niet meer.” De eigenaar van een woondecoratiewinkel die zelf een paar jaar boven zijn zaak heeft gewoond zegt dat de eerste paar nachten vreselijk waren – maar dat daarna de gewenning al snel intrad. Ook hem was nog niks opgevallen.

Ondertussen zijn op het uitgestorven station Naarden-Bussum de gevolgen van de staking goed te merken. De Albert Heijn To Go verwerkt in een uur zo’n negen klanten. Twee Chinese toeristen die naar Schiphol moeten hebben een taxi gebeld uit Hilversum – tot ergernis van de lokale taxichauffeurs, die bezweren de Hilversumse chauffeur in elkaar te slaan wanneer hij verschijnt. Wanneer dat zover is ontstaat echter slechts een felle woordenwisseling over het stelen van klanten. Uiteindelijk vertrekt de Hilversummer met de Chinezen.

Om 13:31 komt een goederentrein langs en ontstaat er toch een kleine file bij de spoorwegbomen. Nadat hij is gepasseerd wachten de fietsers braaf tot het rode licht gedoofd is. Een volgende trein komt niet.

Leiden: Ondanks ov-staking gaat tentamen staatsrecht gewoon door

Voor het Universitair Sportcentrum in Leiden zitten rechtenstudenten nog snel enkele casussen door te nemen. Anderen roken een laatste sigaret tegen de zenuwen. Straks begint het tentamen staatsrecht. Ondanks de landelijke ov-staking heeft de rechtenfaculteit besloten de tentamens door te laten gaan. Vanwege „organisatorische reden” lukt het niet om het tentamen te verplaatsen.

Dat is vooral vervelend voor studenten die buiten Leiden wonen. Annemiek van der Doef (22) woont nog bij haar ouders in Zoetermeer, maar heeft het geluk dat haar vader momenteel aan het huis klust. „Ik ben dus met de auto gebracht, en word straks ook weer opgehaald. Anders had ik een taxi gepakt, maar die 60 euro kan ik gelukkig besparen.” Gisteren eiste Tom van den Brink, voorzitter van het Interstedelijk Studentenoverleg, nog dat studenten die kosten maken om naar het tentamen te reizen de rekening bij de universiteit moeten kunnen declareren.

Voor Jesper van der Hoorn (23) is dat niet nodig, want hij is met de fiets gekomen vanuit zijn woonplaats Alphen aan den Rijn. „Mijn vrienden hebben mij wel voor gek verklaard”, lacht hij. „Maar ik had weinig andere keus. Toen ik vanochtend de regen zag schrok ik wel, maar gelukkig was het alweer droog toen ik op de fiets stapte.”

Leidse studenten voor aanvang van hun tentamen staatsrecht in het Universitair Sportcentrum Leiden tijdens de ov-staking op 28 mei. Foto Rob van Dullemen

Rotterdam-Zuid: 'Tot mijn zeventigste doorwerken? Dan ben ik al bijna dood!'

Bij de busremise van de RET aan de Sluisjesdijk in Rotterdam-Zuid loopt het dinsdagochtend nog niet echt storm. Medewerkers van de stadsvervoerder kunnen zich, ongeacht de aanvangstijd van hun dienst, de hele dag als staker inschrijven bij een van de drie vakbondsloketten. CNV, FNV en ook VOR, de vakbond voor RET-personeel, hebben ieder een tafel in de kantine. Achttien stakers noteerde FNV tot een uur of tien ‘s ochtends, VOR al 46. „Maar geloof mij, die doen eerst een bakkie koffie en komen dan alsnog”, zegt een FNV-medewerker.

Winod Gokoel (42), tramcontroleur, is al wel gekomen om zich in te schrijven. Staken vindt hij belangrijk, Gokoel is het echt niet eens met het verhogen van de AOW-leeftijd. „Tot mijn zeventigste moet ik straks doorwerken, dan ben ik al bijna dood!” Zesenzestig vindt hij eigenlijk al te veel, want „in mijn beroep ben je dan al oud”. Hij loopt en staat veel, is de hele dag onderweg. „Op een gegeven moment moet je gewoon van je pensioen kunnen gaan genieten, toch?”

Ook Theo Droog (61) is jarenlang vooral „buiten” geweest. Eerst als buschauffeur, daarna was hij vijftien jaar controleur. Nu doet hij fysiek minder zwaar coördinatiewerk, „maar dat kan mentaal weer zwaarder zijn”. Op een gegeven moment is het gewoon op, vindt Droog, dan heb je bijna vijftig jaar gewerkt. Ook hij komt zich vandaag daarom inschrijven als staker. „Ik ben weer even terug op het oude honk, hier zat ik altijd als chauffeur in de pauze.”

Emanuel Faraoni (53), die bij de RET op het ingenieursbureau werkt, vindt dat stoppen met werken om aan je oude dag te beginnen vooral een „vrije keuze” moet zijn. Dat chauffeurs die hun hele leven op de bus hebben gezeten ervoor moeten kunnen kiezen te stoppen, zónder met een pensioengat te zitten. „Maar ook in mijn eigen werk is dat belangrijk. Het is fysiek misschien niet zo zwaar, ik heb wel een hoge werkdruk. Vandaag twijfelde ik nog: zal ik toch een dagje thuiswerken? Er is nog genoeg te doen. Maar ik ben solidair met de actie, dus ik ben me wel komen inschrijven.”

Amsterdam: Vasile móest naar de overkant, pijnlijke meniscus of niet

„Anderhalf uur omlopen? No way!” De 52-jarige Vasile Pascanu wijst naar zijn knie. „Pijnlijke meniscus.” Hij zit op een betonblok pal voor de ingang van de IJtunnel in Amsterdam, naast hem een trolleytas waar een paar stokken uitsteken. Met een sigaret en een blikje espresso in de hand bekijkt hij de onafgebroken sliert fietsers die in straf tempo vanuit Amsterdam-Noord richting het centrum rijden.

De pont vaart niet en bij hoge uitzondering is de tunnel dinsdag verboden voor auto’s en opengesteld voor fietsers en scooters. Maar niet voor wandelaars, zoals Vasile Pascanu.

Maar hoe kon hij nou weten van die staking? Pascanu komt uit Roemenië en is hier net twee dagen. Bovendien móét hij naar de overkant, voor zijn act „met bubbels”. Dus is hij zojuist vanaf de camping in Amsterdam-Noord naar de tunnel gelopen en over twee afscheidingen geklommen en toen langs een muurtje naar beneden geklauterd richting tunnelbuis en daarna tussen de stroom fietsers door opnieuw twee hekken langs om tot hier te komen.

„Nood breekt wet.”

Met zijn actie heeft hij de chaos bij het kruispunt, iets eerder op de route, mooi ontlopen. Een tiental verkeersregelaars in gele pakken poogde daar het verkeer vanuit zes richtingen in goede banen te leiden. Stilstaand autoverkeer tot zover je kon kijken, wachtend op het fluitje. En drommen opgewonden fietsers die zich klaarmaakten voor de afslag richting tunnel, telefoon voor een selfie in de hand. En soms alles door elkaar, terwijl, midden op het kruispunt de verkeersregelaar, druk gebarend, poogde er nog iets van te maken. Op de vraag ‘hoe het ging’ wees een andere verkeersregelaar naar achteren, waar een stel motorrijders druk stond te toeteren. „Je hoort het”, zei hij.

Vasile Pascanu demonstreert zijn bellenact. Foto Freek Schravesande

Vasile Pascanu neemt een trekje van zijn sigaret. Al die haast, hij begrijpt het wel. Hij heeft in Duitsland gewoond. „Daar geldt: twee keer te laat op je werk en je bent ontslagen. Waarom heeft Duitsland denk je zo’n sterke economie?”

Zelf moet hij er niet aan denken om te werken voor een baas. Hij heeft een reizend bestaan en doet op openbare plekken zijn act met de bubbels. „Wil je een demonstratie?” Pascanu gaat staan, haalt de stokken uit zijn tas en doet wat zeepsop in een emmertje. De stokken, met een touw eraan, doopt hij in de zeepsop en dan begint hij te zwaaien. Levensgrote bellen waaien over de stroom fietsers richting tunnel. „Het is moeilijker dan je denkt”, zegt Pascanu. „Het draait om zwaaitechniek, kennis van de wind.”

Dan pakt Pascanu zijn spullen in, hij moet nu echt aan het werk. Alhoewel, Pascanu werpt een blik in zijn tas. „Mijn papieren!” Hij voelt met zijn handen op zijn borst, dan op zijn heup. „Mijn paspoort! Ik denk dat ik het vergeten ben!” Even twijfelt hij, maar al gauw hakt hij de knoop door. Hij moet terug. Terug naar de camping. Terug langs de twee hekken tussen de stroom fietsers door, langs het muurtje naar boven, terug over de twee afscheidingen. „Het is niet anders.”

Pascanu loopt richting hek en draait zich nog éénmaal om. „Je kunt me vinden bij het Rijks, en het Van Gogh!”

Rotterdam - 'Veel mensen zijn bereid te staken'

In de uitgestorven stationshal van Rotterdam Centraal had FNV-bestuurder Zakaria Boufangacha een groepje actievoerders van de vakbond verwacht. Maar die blijken allemaal binnen te zitten, samen met de stakende conducteurs, machinisten en ander NS-personeel dat vandaag eigenlijk een dienst had.

„Rotterdammers houden niet zo van aandacht”, zegt Mohammed Terrahi, nu twintig jaar conducteur bij de Nederlandse Spoorwegen en stakingsleider van de regio’s Rotterdam en Dordrecht. Al de hele week deelt hij folders uit en probeert hij zijn collega’s ervan te overtuigen zich vandaag als staker in te schrijven bij het FNV-loket op Rotterdam Centraal. Tot nu toe gaat het goed, zegt Terrahi. „De opkomst is hoog, veel mensen zijn bereid te staken.”

'Geen stakingsland'

Voor Boufangacha was dat wel even spannend, want „Nederland is toch niet echt een stakingsland”. Stakers worden gekort op hun loon, en de vergoeding die de vakbond daarvoor geeft dekt de kosten niet helemaal. „Dus mensen moeten ook wel echt achter de actie staan.”

In de NS-kantine is er ook wat ongemak vertelt Terrahi. Stakend personeel en medewerkers die wél willen werken zitten er door elkaar. „Het gaat er gemoedelijker aan toe dan vroeger hoor, toen was er meer vijandigheid tussen de stakers en de werkenden.” Boufangacha knikt. Hij kent die cultuur wel een beetje, “het zijn toch altijd de jongens met de grootste bek die doorwerken.”

Vooral toeristen zijn de dupe op Amsterdam Centraal

Op Amsterdam Centraal hebben vooral toeristen last van de staking. Ze dwalen over het stationsplein, met een rolkoffer achter zich aan, of zitten gebogen over hun telefoons, op zoek naar alternatieven. Lavi Vipul (30) en haar vriend uit India maken een rondreis door Europa. „Dit is echt een teleurstelling.”

Het stel is al een paar dagen in Griekenland geweest en zou via Amsterdam doorreizen naar Parijs. „Bij de informatiedesk zeiden ze een paar dagen geleden dat internationale treinen wél zouden rijden.” Dat is niet zo. Ze hebben dure business class-tickets gekocht, zegt Vipul. Nu proberen ze, zoals zoveel andere mensen, een ticket voor een Flixbus te regelen. „Maar deze dag zijn we kwijt.”

Informatiepaal

Aan de andere kant van het IJ, bij de pont naar Amsterdam-Noord, is het redelijk rustig. Fietsers die nog niet op de hoogte waren worden naar de IJtunnel gestuurd, die bij hoge uitzondering open is voor langzaam verkeer. Voetgangers, in de praktijk met name toeristen, hebben een groter probleem. Voor hen is er niks geregeld.

Jan Cramer, die een sloepenverhuurdienst beheert, biedt uitkomst voor verloren voetgangers. Sinds half acht staat hij Amerikanen, Chinezen en Engelsen naar zijn geïmproviseerde veerdienst te dirigeren. Vanaf de A’dam-toren vaart er voor vier euro per persoon een bootje naar de overkant. Zo’n vijftig mensen maakten er al gebruik van. „Een schipper had er wel zin in, dus we dachten: waarom niet. Maar de meeste tijd ben ik als informatiepaal mensen uitleg aan het geven over de staking.”

De geïmproviseerde veerdienst van Jan Cramer. Foto Liza van Lonkhuyzen

LUMC Leiden - 'Ik denk dat wel 50 procent van de afspraken zijn afgezegd'

Ook het LUMC in Leiden ondervindt de gevolgen van de staking. Patiënten van buiten de stad hebben de afgelopen dagen afspraken afgezegd, zegt diëtist Wesley van Geels. Ook vandaag wordt er nog gebeld. „Ik denk dat wel 50 procent van de afspraken zijn afgezegd. Dat geeft wel problemen, want die moeten allemaal opnieuw worden ingepland. Daardoor worden de wachtlijsten weer langer.”

Dat het LUMC een specialistisch ziekenhuis is, helpt ook niet mee. „De patiënten hier komen vanuit het hele land. Omdat het station om de hoek ligt, reizen ze vaak met de trein”, zegt Van Geels. Zelf patiënten met een auto hebben afspraken afgezegd. „Vooral afspraken in de namiddag worden afgezegd. Mensen zijn bang om eindeloos in de avondspits te staan.”

Het ziekenhuis verwacht door de staking meer auto’s, en heeft daarom alle parkeerlagen geopend. Woordvoerster Sharon Verbeek zegt dat werkzaamheden die normaal parkeerplaatsen in beslag nemen, vandaag niet plaatsvinden. Verkeersregelaars zijn ingeschakeld om rondom de parkeerdekken iedereen de juiste richting in te sturen.

Beveiligers begeleiden de verkeersdrukte bij het LUMC. Foto Rob van Dullemen

Het is stil bij het cafetaria naast de pont in Velsen

Bij de pont in Velsen is het rustig. Gisteren besliste de rechter in een kort geding dat de pont aan wal mag blijven. Aan de slagboom hangt vandaag een paars spandoek met de tekst 'CNV Vakmensen'.

Door de staking is het ook bij het cafetaria naast het veer stil. „Normaal gesproken komen er allemaal schoolklassen voorbij”, zegt eigenaresse Inge van Hoven (49). „Nu komt er geen fietser langs.” Bij de meeste gebruikers van de pont was de staking volgens haar bekend. „Vanochtend stond er wel een groep buitenlandse wielrenners, en een tankwagen maakte rechtsomkeert.”

In het cafetaria zijn Robin Hoyle (50) en zijn dochter Nuala Hoyle (16) gestrand. Ze zijn op vakantie vanuit Schotland en wilden met de pont naar de overkant om op de fiets Alkmaar te bezoeken. Van de staking weten ze niets. „Gaat er wel een bus?”, vraagt Robin.

Geen pont vandaag in Velsen. Foto Noor de Kort

In beeld: rust en kalmte op Den Haag CS

Niet alle bussen staan in de remise

Ondanks de landelijke staking rijden op veel plekken in Nederland toch bussen. Verschillende vervoerders geven op hun websites een overzicht van lijnen die wel gereden worden. Bij Connexxion gaat het bijvoorbeeld om busdiensten rond Schiphol en in Zeeland. De Utrechtse stadsvervoerder U-OV probeert ook de normale dienstregeling op zoveel mogelijk lijnen te handhaven.

Bij Keolix, dat onder de naam Syntus opereert rond Utrecht en in het oosten van het land, lijken reizigers de grootste kans te maken toch hun gebruikelijke ov-verbinding te kunnen nemen. De helft van de busritten op de Veluwe gaat door, terwijl in Utrecht 40 procent rijdt. Ook rijden er tientallen KeolisBlauwnet-treinen van en naar Zwolle.

Bij andere grote vervoerders - Arriva, RET, GVB, HTM - is de impact van de staking groter. Daar rijden (vrijwel) geen bussen, trams, metro's en treinen.

Bussen rijden in Utrecht: 'Jij wilt toch ook gewoon op je werk komen'

De vertrekborden zijn leeg en met de tijden van de dienstregeling moet je het niet al te nauw nemen, maar de gele bussen van vervoerder U-OV denderen vandaag gewoon door de Utrechtse binnenstad. Een aantal cruciale lijnen is in stand gehouden, zegt de chauffeur van lijn 53, Zeist-Utrecht Centraal. „Ziekenhuis, buitengebieden. En jij wilt toch ook gewoon op je werk komen.”

„Ik moet eerlijk zeggen: toen ik vanochtend op kantoor kwam wist ik niet eens waarvoor gestaakt zou worden. Ik ben loyaal aan mijn collega’s maar die staking hoeft van mij niet zo. Zaken als pensioenleeftijd veranderen nu eenmaal door de jaren heen. Je kunt niet altijd maar blijven klagen dat het vroeger beter was.”

Op Utrecht Centraal is het wel uitgestorven en ook bij de kantoren rondom het station is het rustig. Bedrijven hebben personeel opgeroepen te carpoolen en hebben het parkeerbeleid versoepeld voor wie het er toch op waagt.

„Normaal is het hier met 6.800 medewerkers en 500 bezoekers een klein dorp op zich,” zegt Ed Vedder, hoofd beveiliging van de Rabobank-toren. Hij wijst met een weids gebaar om zich heen, naar de lege flexwerkplekken. „Maar op zo’n dag als vandaag kiezen veel mensen er toch voor om thuis te werken.”

Foto Sara Bouter

Staking raakt ook treinen van en naar buitenland

De ov-staking raakt ook het internationale treinverkeer. De treinen naar Parijs, Londen en Duitsland rijden de hele dag niet. De Thalys uit Parijs stopt in Brussel, net als de Eurostar uit Londen. Reizigers kunnen hun kaartjes meestal gratis omboeken of annuleren.

Thalys verwachtte maandag aanvankelijk dat de treinen van Amsterdam naar Parijs met een uur vertraging zouden kunnen vertrekken, maar maandagavond laat werd duidelijk dat er helemaal geen treinen zouden rijden tussen Nederland en Brussel. Volgens een NS-woordvoerder op Amsterdam Centraal zijn er rond 10.00 uur wel wat buitenlandse reizigers gestrand die geen Nederlandse media volgen, maar leidt het uitvallen van de internationale treinen niet tot „grote problemen”.

Reizigers op station Schiphol Foto Robin van Lonkhuijsen/ANP

Rijkswaterstaat maakt de balans op van de ochtendspits

Chaos op de Nederlandse wegen is vanochtend uitgebleven, concludeert Rijkswaterstaat. Waar de filepiek normaal rond 8.30 uur ligt, was die er nu om 8.00 uur al. Er stond toen 328 kilometer file. Het is daarmee zelfs rustiger dan een dag eerder, toen er veel ongelukken waren.

„De echte hel is uitgebleven”, concludeert een verkeersleider in het verkeerscentrum in Utrecht. Misschien wordt het in de avondspits nog chaotisch, speculeert hij. „Mensen vertrokken vanochtend eerder van huis maar we willen toch allemaal weer bij het eten thuis zijn hè.”

Drachten - 'Staken in examentijd is belachelijk'

In het Friese Drachten, de grootste plaats in Noord-Nederland zonder treinstation, staat Desmer Wijnsma (15) te wachten op de bus. Hij moet op school in Groningen zijn. „Van school moest ik het toch proberen”, zegt hij over de staking. Twee uur college heeft hij vandaag, waarvan hij nu al een halfuur heeft gemist. Toch wacht hij niet voor niets.

Lijn 314 van Drachten naar Groningen rijdt dinsdagochtend om half negen. Maandag kondigden regionale vervoerders Qbuzz en Arriva aan dat sommige bussen wel zouden rijden - het hing ervan af of de chauffeurs zouden staken.

„Ik ben het niet eens met de staking”, zegt de buschauffeur, die niet met zijn naam in de krant wil. „De vakbond bepaalt dat wij staken”, zegt de buschauffeur. „Maar betalen zij mijn pensioen?”

Hij vindt dat hij het aan de passagiers verplicht is toch te gaan rijden. „Ik werk voor een uitzendbureau en ik kreeg de opdracht van mijn baas te gaan rijden. Daarom rijd ik”, zegt de buschauffeur. „Het is belachelijk om te gaan staken in examentijd.”

Inmiddels is Desmer Wijnsma al ingestapt en zit hij achterin. Alleen. De bus vertrekt naar Groningen, voor de tweede keer vandaag. En zal vanmiddag nog twee keer vanuit Groningen terugrijden. Toch baalt Desmer Wijnsma: „Ik was liever thuis gebleven.”

Desmer Wijnsma (15) wacht in Drachten op de bus. Foto Reyer Boxem

Assendelft - 'In België gebeurt dit heel vaak'

Ook de Buitenhuizerpont naar Assendelft vaart vandaag niet. Bij de pont stopt een auto met een Belgisch kenteken van een bedrijf in zonnepanelen. „Ik moet naar Zaandam”, zegt chauffeur Pieter de Rop (24). Hij was niet van de staking op de hoogte, maar vindt het geen probleem een stukje om te rijden. „Ik ben het gewend, in België gebeurt dit heel vaak.”

Op de pont zijn ondanks de staking twee medewerkers aanwezig. Een van de twee rookt een sigaret bij de slagboom en vertelt dat hij hier vandaag tot 16.00 uur moet blijven. „Om mensen te vertellen dat de pont niet vaart.”

Tientallen vluchten geannuleerd op Schiphol vanwege staking

Circa tachtig vluchten zijn op Schiphol geannuleerd, bevestigt de luchthaven. Veel reizigers hebben hun vlucht gratis laten omboeken. „Dit is zeker geen normale dinsdag”, laat een woordvoerder van Schiphol weten. „Op de wegen naar Schiphol toe is veel drukte. Maar eenmaal op de luchthaven gaat alles zoals gebruikelijk.”

Terwijl de meeste files op de snelwegen inmiddels weer zijn verdwenen, staat het verkeer op de snelwegen A4 en A9 bij Schiphol vast. Uit de auto stappen en te voet verder gaan, zoals reizigers vaker hebben gedaan bij eerdere verkeershinder rond de luchthaven, is geen goed idee. Matrixborden waarschuwen dat wie toch uitstapt, een boete van 240 euro kan krijgen. Schiphol raadt mensen nog steeds aan weg te blijven, tenzij ze écht op het vliegveld moeten zijn.

Verkeersregelaars leiden de drukte rond Schiphol in goede banen. Foto Robin van Lonkhuijsen/ANP

Schiphol - 'Kijk nou, er is niemand op de weg'

Barry Weymes (34) en Guoda Merkyte (31) zitten even na acht uur in de sprinter naar Schiphol. Ze verbazen zich over de rust . Merkyte wijst uit het raam: „Kijk nou, er is niemand op de weg.” Ze wonen in Den Haag en Delft maar hebben vannacht in een hotel geslapen in de buurt van Amsterdam Sloterdijk om met deze trein te kunnen. Vrijdag gaat de zus van Merkyte trouwen in Malaga. „Daar wil ik ruim op tijd aankomen.”

Het stel hoorde vrijdag van de staking, en kon toen nog tegen een normaal tarief, 90 euro, een hotel vinden. Ze boekten ook een Flixbus naar de luchthaven, want tot zondag was nog niet bekend dat er wel treinen naar Schiphol zouden rijden. Weymes: „Dat ticket blijft ongebruikt, gelukkig was het maar 5 euro.” Merkyte: „We waren gisteren in paniek over vandaag, maar dat was onterecht.”

Op Schiphol is de verwarring vooral merkbaar bij mensen die de afgelopen weken niet in Nederland waren en daarom het nieuws over de staking hebben gemist. Emine (65) en Ali (72) komen net uit Cuba gevlogen, waar ze een rondreis van tien dagen hebben gemaakt. Ze wonen in een Duits dorpje vlakbij Enschede, en zijn op Schiphol op zoek naar gratis wifi om de actuele stand van zaken te bekijken.

Emine wijst met haar telefoon naar het bord met vertrektijden in de centrale hal. Om 8:40 zou er normaal gesproken een trein naar Enschede gaan. „Anders hadden we nu kunnen vertrekken.” Ze overwegen hun kinderen te vragen of zij hen willen ophalen, maar dat is wel twee keer twee uur rijden. Als ze straks wifi hebben gevonden, gaan ze opzoeken of ze een Flixbus kunnen nemen naar Münster.

Uitdaging voor Amsterdamse fietsers: de IJtunnel

Amsterdammers hebben vandaag weinig opties om het IJ over te steken. De pont vaart niet, en ook de Noord/Zuidlijn ligt stil. De gemeente heeft daarom de IJtunnel afgesloten voor auto's en opengesteld voor fietsers. Dat levert een behoorlijk steile klim op, zo was te zien op AT5:

De IJtunnel blijkt voor sommige fietsers dieper dan verwachthttps://t.co/LlZD5NN1Jt pic.twitter.com/4JUYdTwq40

— AT5 (@AT5) 28 mei 2019

In beeld: stakingochtend op Schiphol

ANWB: drukste moment spits achter de rug

Volgens de ANWB is het drukste moment van de ochtendspits op de weg voorbij. Er staat rond 8.40 uur nog iets meer dan 400 kilometer aan file. Op het hoogtepunt was dat bijna 700 kilometer.

Rijkswaterstaat maakt nog altijd melding van een drukke spits. Volgens de dienst is er echter „geen sprake van extremen”. In tegenstelling tot de ANWB meet Rijkswaterstaat alleen de files op snelwegen. De totale lengte daarvan is inmiddels onder de 200 kilometer gedaald.

🚗🚙🚚 | Geen sprake van extremen, maar echt wel druk op de weg. Waar precies? > https://t.co/T8hdnqbCjC. pic.twitter.com/EbOdprnU2i

— Rijkswaterstaat Verkeersinformatie (@RWSverkeersinfo) 28 mei 2019

Den Haag CS is ook stil

Haagse reizigers hebben duidelijk ook meegekregen dat er vandaag gestaakt wordt in het ov, ziet NRC-redacteur Titia Ketelaar:

Den Haag Centraal: handvol mensen, winkeltjes zijn wel open, geen treinen, bussen of trams #OVstaking pic.twitter.com/wWOyOSRSuW

— Titia Ketelaar (@titia_k) 28 mei 2019

Normaal hier rond deze tijd vol ambtenaren tussen station en ministeries. #OVstaking pic.twitter.com/hWC8bVCsfp

— Titia Ketelaar (@titia_k) 28 mei 2019

In de halfvolle sprinter naar Schiphol

In de trein van 8.00 uur doet een vrouw (28) in een rode jas mascara op. Daar is ruimte voor, want de sprinter is nog niet half vol. Ze is één van de mensen die wel met het openbaar vervoer naar kantoor kan omdat de treinen die zijn ingezet om Schiphol bereikbaar te houden ook doorrijden naar Hoofddorp, haar werkplaats.

Op andere dagen neemt ze de trein vanaf Amsterdam Zuid, vandaag ging ze met de Uber naar Centraal. „Bij Uber was het drukker dan normaal, ik werd steeds uit de wachtrij gegooid.” De prijs was met 30 procent verhoogd, een maatregel die Uber kan nemen als het druk is. „Maar misschien kwam dat door de regen.”

Rustiger dan verwacht op A'dam Centraal

Op Amsterdam Centraal is het tot nu toe een stuk rustiger dan verwacht, zegt een handhaver van het openbaar vervoer. Er zijn enkele tientallen mensen op het station, waar op een normale dag zo'n 200.000 reizigers komen.

Er rijden op dit moment vier treinen per uur naar Schiphol vanaf Amsterdam Centraal, terwijl er normaal vanuit heel Nederland 25 treinen per uur naar de luchthaven rijden. Op een gebruikelijke dinsdag vervoeren zij 100.000 passagiers, de helft van het totaal aantal mensen met bestemming Schiphol.

De handhaver had „verdwaalde toeristen” en „te optimistische reizigers” verwacht, maar dat lijkt even voor 8.00 uur, normaliter bijna het hoogtepunt van de spits, mee te vallen. De mensen hebben gehoor gegeven aan de oproep van Schiphol om vooral niet te komen, zegt de handhaver. Sommige luchtvaartmaatschappijen laten mensen gratis hun vlucht annuleren.

Vanuit het verkeerscentrum van Rijkswaterstaat

Op de wegen is het „net wat drukker dan normaal”, stelt Henk Voerman vanuit het verkeerscentrum van Rijkswaterstaat in Utrecht. Op zo’n 25 schermen houden ze daar de situatie op de Nederlandse wegen in de gaten. „Files zijn wat langer dan normaal en het is iets vroeger druk. Mensen zitten wat eerder in de auto”

Rond 7.30 uur stond er zo’n 232 kilometer aan files. Vooral in de regio Rotterdam staat het vast. Op de A20 en A9 richting Gouda. „Nat weer, dan houden de mensen wat meer afstand”, weet Voerman.

Vanochtend aanwezig in het landelijke verkeerscentrum van Rijkswaterstaat in Utrecht. Het is op de wegen iets drukker dan normaal, vooral rond Rotterdam "want het regent ook nog eens flink". pic.twitter.com/VtlrkPZ4e7

— Jorg Leijten (@jorgleijten) 28 mei 2019

Via lussen in de weg – denk aan de sensoren in het fietspad bij verkeerslichten - kunnen ze in Utrecht precies zien waar het vertraagt. Met tientallen camera’s langs de snelweg kunnen ze op knooppunten de situatie ook in beeld krijgen. „Vooral op punten waar je van bijvoorbeeld vier naar drie wegen gaat loopt het wat meer vast.”

Echte drukte blijft vooralsnog uit. „Het zwaartepunt ligt zo rond half negen maar echt grote drukte verwachten we niet. Voor mensen die normaal met het openbaar vervoer naar hun werk in het midden van de stad komen, is de auto niet ineens een volwaardig alternatief. Zie je auto maar eens te parkeren in het centrum van Amsterdam.”

Luisteren: NRC Haagse Zaken over de pensioenkwestie

Medewerkers in het ov staken vandaag voor een beter pensioen. Een nieuw pensioenakkoord - niet alleen de vervoerssector, maar in alle beroepsgroepen - is al tien jaar onderwerp van onderhandelingen tussen werkgevers, vakbonden en politiek. Tot nu toe boekten ze nog weinig succes. Waarom is het zo moeilijk een nieuw pensioenstelsel te creëren?

In beeld: Amsterdam Centraal is uitgestorven

Op een enkele verdwaalde toerist na lijkt in Amsterdam vrijwel iedereen op de hoogte te zijn van de ov-staking. Het gevolg: een ongewoon rustig Centraal Station.

Twitteraars bieden ritjes aan

Wie de gebruikelijke rit naar het werk gedwarsboomd ziet door de staking én geen auto heeft, kan zijn of haar toevlucht zoeken tot Twitter. Gebruikers daar bieden onder hashtags als #lievelift mede-Twitteraars ritjes aan in hun auto.

Twitter avatar Daniel02234797 Daniel Iemand die een zwangere vrouw voor haar laatste werkdag van Arnhem naar Apeldoorn kan meenemen?#lievelift #dtv
Twitter avatar klokmans88 Jeroen Morgen is het eerste ritje voor een delegatie Poolse werkers die naar Rotterdam willen. In Rotterdam vanaf een uur of 7.30 weer beschikbaar richting Delft en Den Haag. #lievelift #ovstaking #meerijden
Twitter avatar esther_roland Esther Roland Van Nunspeet langs ‘t Harde, via Zwolle Zuid , richting Hasselt, eindbestemming Zwartsluis. Vertrek circa 7:00 en omstreeks 17:00 retour. #carpoolen #meerijden #LiftNodig #lievelift #ovstaking

Fijne OV-stakingsdag! Mocht iemand straks na 06.00 uur van #Hilversum richting #Apeldoorn, #Deventer of #Zutphen moeten let me know. Dan mag je mee! #meeliften #carpoolen #ovstaking #lift #meerijden pic.twitter.com/Sh7Xb1nDV8

— Jesse Sprikkelman (@ProductieJesse) 28 mei 2019

Drukte verwacht rond Schiphol

Op snelweg A4 bij Schiphol is ook al wat filevorming. Maandagavond waarschuwde de luchthaven mensen al zo veel mogelijk weg te blijven. Omdat er maar heel weinig spoorvervoer naar Schiphol gaat, kunnen er lange files ontstaan op de wegen rondom het vliegveld. Wie toch een vlucht moet halen, kan het beste carpoolen, een taxi pakken of een Uber nemen.

Reis morgen niet naar Schiphol tenzij strikt noodzakelijk. Voor ophalers en wegbrengers: kom je vanuit Amsterdam over de A4, volg dan de route naar de afrit Schiphol. Kom je vanuit Leiden over de A4, let dan goed op de borden en volg de aanwijzingen. https://t.co/hYYVzEYLNb pic.twitter.com/FrMOHnKbD9

— Schiphol (@Schiphol) 27 mei 2019

Meer files dan gebruikelijk

Er staan nu al meer files op de Nederlandse wegen dan gebruikelijk. Rond 7.00 uur waren het er volgens Rijkswaterstaat ruim veertig, met een totale lengte van zo'n 140 kilometer. Volgens de ANWB is het „twee keer zo druk” als tijdens een normale ochtendspits.

We zien dat het - mede door de OV-staking - vroeger druk is. Ook het weer werkt niet heel erg mee. Ga goed voorbereid op pad en check voor vertrek de actuele verkeerssituatie. https://t.co/T8hdnqbCjC pic.twitter.com/Oc4Qs9LwBG

— Rijkswaterstaat Verkeersinformatie (@RWSverkeersinfo) May 28, 2019

Flixbus verkoopt veel binnenlandse bustickets

Het streekvervoer ligt plat, maar er rijden dinsdag in Nederland toch een aantal bussen rond: die van de private Duitse vervoerder Flixbus. Het busbedrijf rijdt vooral veel naar het buitenland, maar heeft ook een paar Nederlandse routes tussen grote steden. En die zijn populair: volgens een woordvoerder waren er maandagavond bijna vier keer zo veel boekingen gemaakt dan voor de dinsdag een week geleden.

Precieze reizigersaantallen maakt Flixbus nooit bekend, maar het bedrijf zegt duidelijk te merken dat mensen op zoek zijn naar alternatieven voor de trein. Vooral de route Amsterdam-Rotterdam zou populair zijn, evenals Amsterdam-Groningen. Ook op internationale routes naar bijvoorbeeld Brussel en Antwerpen zijn 50 procent meer tickets verkocht vergeleken met een week eerder.

Omdat Flixbus veelal niet werkt met eigen bussen maar andere vervoerders inhuurt, zegt het goed in te kunnen spelen op de vraag. Zo worden er dinsdag meer dubbeldekkers ingezet. Wel blijft het natuurlijk ook voor het busbedrijf de vraag hoe druk het wordt op de weg.

Flixbus werd in 2013 opgericht door drie Duitse ondernemers nadat de busmarkt in Duitsland was geliberaliseerd. In de jaren daarna breidde het flink uit in Europa en de Verenigde Staten. Het bedrijf bedient nu meer dan 2000 bestemmingen. Begin 2019 nam Flixbus voor een onbekend bedrag Eurolines over.

Welkom in ons liveblog

Goedemorgen! In dit blog houden wij u op de hoogte van alle nieuws rond de stakingsacties in het openbaar vervoer. Hoe komt Nederland op zijn werk? Hoe vergaat het leerlingen, studenten, patiënten? Lopen de wegen vol, of valt het allemaal wel mee? U leest het hier, met hulp van NRC-redacteuren door het hele land.

Alvast enkele mededelingen:

-De staking ging middernacht van start en duurt 24 uur. Van veerpontjes tot metrolijnen, van streek tot stad - nagenoeg alle openbaar vervoer wordt erdoor geraakt.

-In hoeverre het land plat ligt, zal in de loop van dinsdag blijken. De ov-werknemers kunnen namelijk zelf kiezen of ze deelnemen aan de staking.

-NS raadt af met de trein te reizen. Treinen die sowieso rijden, zijn die tussen Schiphol en Amsterdam CS. Elk kwartier rijdt er nu een trein naar Schiphol. Normaal zijn dat er 25 per uur.

-ANWB raadt forenzen aan bij elkaar in de auto te stappen (of thuis te werken). Rijkswaterstaat en ANWB verwachten grote drukte op de weg.

-Een aantal universiteiten en hogescholen heeft tentamens voor dinsdag opgeschort, waaronder de Universiteit van Amsterdam, de Universiteit Utrecht, de hogescholen InHolland, Fontys en de Hogeschool Rotterdam.

Lees ook: Waarom bonden voor staken kiezen
[/up]