Macron noemt Timmermans, Barnier en Vestager als kandidaten voor een EU-topbaan

Commissievoorzitter Het spel om de poppetjes is begonnen in Brussel. Voorafgaand aan topoverleg dinsdagavond sloeg de Franse president Macron de christendemocraat Manfred Weber over als mogelijke kandidaat voor het voorzitterschap van de Europese Commissie.

De Deense Margrethe Vestager, topkandidaat van de Europese fractie ALDE.
De Deense Margrethe Vestager, topkandidaat van de Europese fractie ALDE. Foto Francisco Seco/AP

Frans Timmermans, Michel Barnier en Margrethe Vestager. Dat zijn de drie namen die de Franse president Emmanuel Macron noemt als geschikte nieuwe Europese leiders. Hij zei dit bij aankomst in Brussel voor het diner dat de regeringsleiders dinsdagavond hebben over de invulling van de topposten.

Volgens Macron voldoen Timmermans, Barnier en Vestager alle drie aan de criteria die hij cruciaal vindt: ze moeten ervaring hebben „in eigen land of al op Europees niveau” en de „ambitie belichamen” om een „nieuw Europees project” te bouwen, rekening houdend met de verschillende politieke richtingen.

Lees meer over de strategie van topkandidaat Weber om meer steun te krijgen van het Europees Parlement

Het is voor het eerst dat de Franse president zijn voorkeuren noemt. Macron voerde eerder op de middag al informeel overleg met premier Rutte, de Belgische premier Charles Michel (beiden liberalen) en de sociaal-democratische premiers Pedro Sánchez (Spanje) en António Costa (Portugal). Sanchez, Rutte en Macron hadden daarna allen nog apart overleg met Angela Merkel.

De Europese regeringsleiders gaan tijdens het diner dinsdagavond achter gesloten deuren nog geen keuze maken wie de volgende Europese Commissie zal leiden. Wel bespreken ze hoe ze in de komende weken eensgezindheid kunnen bereiken. Naar verwachting kiezen ze ervoor de benoeming van vijf topposten zoveel mogelijk als een pakket te bespreken.

Brexit-onderhandelaar namens de EU, de Fransman Michel Barnier, tijdens een Europese top in april.

Foto Stephanie Lecocq/EPA

Buitenlandchef

Behalve een Commissievoorzitter zoeken ze ook een opvolger van Donald Tusk als president van de Europese Raad van regeringsleiders en een nieuwe president van de Europese Centrale Bank. Daarnaast kiest het Europees Parlement een nieuwe voorzitter en komt er in overleg met de nieuwe Commissievoorzitter een nieuwe buitenlandchef voor de EU.

Op de Europese top van 20 en 21 juni willen ze beslissen, rekening houdend met een aantal factoren: de verhouding man-vrouw, de geografische herkomst in Europa en de partijpolitieke kleur.

Een extra complicatie telt bij de benoeming van de nieuwe Commissievoorzitter. Daarmee moet namelijk het Europees Parlement instemmen. Dinsdagochtend brachten de voorzitters van de fracties in het parlement na overleg een verklaring uit dat de nieuwe Commissievoorzitter moet hebben deelgenomen als kandidaat aan de campagne voor de Europese verkiezingen van afgelopen week.

Als de regeringsleiders een harde confrontatie met het parlement willen vermijden, blijven er dan drie kandidaten over: de christendemocratische aanvoerder van de grootste fractie, Manfred Weber, Frans Timmermans namens de sociaal-democraten en Vestager, die names de liberalen enige campagnedebatten voerde.

Opening

Dat Macron nu Timmermans en Vestager noemt, is een opening naar het Europees Parlement. Tot nu toe onderstreepte de Franse president vooral dat hij zich niet gebonden acht aan de lijst met kandidaten uit het parlement. Maar hij slaat wel Weber over. Die wordt gesteund door de Duitse bondskanselier Angela Merkel en de meeste andere christendemocraten onder de regeringsleiders.

Luister ook de podcast: hoe gaat de macht in Brussel verdeeld worden?

Het overleg tussen de liberale en de sociaal-democratische regeringsleiders dinsdagmiddag is een aanwijzing dat zij samen willen optrekken om een alternatief te vinden voor de christendemocraat Weber. Samen vertegenwoordigen zij veertien regeringsleiders, méér dan de acht christendemocraten – die het moeten stellen zonder de net gevallen Oostenrijkse premier Sebastian Kurz. Dit biedt perspectieven voor Vestager en voor Timmermans, die gesteund wordt door „alle sociaal-democraten”, zoals hij dinsdagmiddag onderstreepte. Barnier is een christendemocraat.

Topkandidaat Frans Timmermans gaf een speech tijdens de uitslagenavond van de Europese verkiezingen in Brussel.