Iedereen wil in Parijs een glimp van Roger Federer

Reportage | Roger Federer in Parijs Lange tijd meed hij het veeleisende gravel, maar nu speelt Roger Federer voor het eerst sinds 2015 weer op Roland Garros. De adoratie is tastbaar in Parijs.

Kort voor elf uur dinsdagochtend stopt een zwart Peugeot Traveller-busje halverwege de Avenue de la Porte Molitor in Parijs. De schuifdeur gaat open, Roger Federer stapt uit. Hij trekt zijn witte trainingsbroek en sportjack recht, zijn rode Wilson-tennistas wordt hem aangereikt. Hij oogt fris, uitgeslapen. Klaar voor zijn ochtendtraining.

Zijn ontvangst heeft wat weg van een militaire operatie. De toegang tot tenniscomplex Jean Bouin, nabij de banen van Roland Garros, is verscherpt. Beveiligers lopen nerveus rond. De sfeer is gespannen. Journalisten worden weggestuurd als Federer nadert. Toeschouwers zijn niet welkom. Bij de ingang staat een groepje fans, ‘Roger!’ ‘Roger!’, klinkt het.

Vol stadion bij training

Voor het eerst sinds 2015 speelt Federer weer op Roland Garros en de adoratie is voelbaar bij zijn terugkeer in Parijs. Iedereen wil een glimp van Federer. Bij zijn entree op het Court Philippe-Chatrier kreeg hij zondag een staande ovatie voor zijn partij in de eerste ronde. „Ik voel dat het publiek mij gemist heeft”, zei hij.

Het tweede stadion, Court Suzanne-Lenglen, zat bij een van zijn trainingen voor het toernooi volledig vol. Woensdag speelt hij in de tweede ronde tegen de Duitser Oscar Otte.

De betovering is tastbaar een dag eerder, op het afgesloten trainingscomplex. De stilte wordt doorbroken door de zuivere slagen van Federer in een training met de Japanner Kei Nishikori. Mensen hangen over het hoge hek dat het park scheidt van de straat. Alles voor een flard Federer.

Langs het baantje staan jeugdtennissers en toernooimedewerkers gebiologeerd te kijken. Een ventje houdt achter de afrastering een papier omhoog, met de tekst ‘We love you RF’. Na een uur loopt Rafael Nadal voorbij. Vriendelijke lach, een korte blik richting Federer.

Nadal traint twee banen verderop, in relatieve rust. Wat zou hij denken, Nadal, de elfvoudig Roland Garros-kampioen? Zou hij Federer hier als een serieuze bedreiging zien? Vijf keer won hij van Federer op Roland Garros, waaronder in vier finales. Nadal en Federer kunnen elkaar nu mogelijk in de halve finale treffen.

Federer gromt en grapt tussen de punten door. Er zijn korte onderonsjes met zijn coaches Severin Lüthi en Ivan Ljubicic. Tijdens de wissels zit hij onder de zon op het bankje, wat voor zich uit te kijken, de rechtervoet rustend op zijn linkerknie. Hij maakt een praatje met een journalist van de Basler Zeitung, de krant uit zijn geboortestad. Hoe ontspannen kan een mens zijn?

Weinig te verliezen

Hij heeft hier ook weinig te verliezen. Zijn rentree op gravel is het voornaamste gespreksonderwerp dit gravelseizoen. In 2016 speelde Federer voor het laatst op de ondergrond, in Rome. Dat jaar moest hij zich terugtrekken voor Roland Garros vanwege knie- en rugproblemen.

In de twee jaar die volgden meed hij het trage, veeleisende gravel en richtte hij zich volledig op het grasseizoen: op Wimbledon, zijn toernooi.

Dit jaar was het tijd voor een „verandering” in zijn schema, zei hij zondag. Hij sprak over zijn „verlangen” om het gravel weer op te zoeken. „De vraag was: wil ik op gravel spelen en wil ik door het proces gaan, en wat betekent dat voor de rest van het seizoen?” Het antwoord: „Ik zag meer positieve dan negatieve kanten.”

Achterliggend idee is dat hij door de wedstrijden op gravel, meer uithoudingsvermogen en ritme creëert voor het gras- en hardcourtseizoen, dat volgt na Roland Garros. Federer speelt vanwege zijn leeftijd (37) nog maar weinig toernooien: vorig seizoen slechts dertien. Dat gebrek aan wedstrijdritme brak hem de afgelopen jaren soms op. Nu heeft hij geen lange onderbreking.

En wat ook meespeelt, zei Federer: op gravel moet hij „erg hard slaan”, die taaiheid kan hem later ook helpen op gras en hardcourt.

Hij ging in april in training op gravel bij een dorpsclub in de Zwitserse Alpen, TC Felsberg. Koeien loeiden verderop en Federer veegde zelf de lijnen, schreef The New York Times, dat ter plaatse was.

Hij speelde vervolgens goed in Madrid, kreeg matchpoints tegen gravelspecialist Dominic Thiem. Op het toernooi in Rome puilden de tribunes uit, waren er wilde taferelen, uitzinnige Italianen die met Federer meerenden toen hij met een golfkarretje over het park werd gereden. Na twee duels op één dag trok hij zich terug, uit voorzorg voor Roland Garros.

Afscheidstournee?

En nu is hij hier in Parijs, waar hij twintig jaar geleden zijn debuut maakte op een grand slam. Hij was zeventien en verloor in de eerste ronde van de Australische serve en volley-specialist Patrick Rafter. Van alle 128 spelers die destijds in het hoofdtoernooi stonden, is Federer de enige die nog speelt op de tour.

De verlossende Roland Garros-zege in 2009 ziet hij als een van zijn mooiste overwinningen. Hij geldt nu niet als titelkandidaat. „Het is fijn om outsider te zijn”, zegt hij. Het is juist die rol die hem gevaarlijk maakt: bij de Australian Open van 2017 rekende ook niemand op hem na een blessureperiode, maar won hij.

Lees ook: Waar blijven de sponsors voor Kiki Bertens?

Het heeft alle kenmerken van een afscheidstournee. Madrid, Rome, Parijs, straks Londen. Maar Federer spreekt dat nadrukkelijk tegen. Er zijn geruchten dat hij toewerkt naar de Olympische Spelen van volgend jaar in Tokio, als laatste toernooi. „Ik weet het echt niet”, zei Federer in The New York Times. Hij wil er niet mee bezig zijn. „Ik heb altijd gezegd: ‘Hoe meer ik over mijn afscheid nadenk, hoe meer ik al gestopt ben.’”

Dinsdag even na het middaguur beëindigt hij de training. Oud-winnaar Michael Chang, de coach van Nishikori, vraagt of hij wat handtekeningen zet op tennisballen, waarschijnlijk voor kennissen. Federer loopt het tennispark af – een hand hier, een selfie daar. Verderop staat het Peugeot-busje al klaar. Roger Federer – hij is terug, terug in Parijs.