Voetballen met als inzet een hoge of lage begroting

Nacompetitie Vier clubs strijden dinsdagavond om twee plaatsen in de eredivisie. Er staat veel op het spel, zowel sportief als financieel.

De Graafschap verdedigt een 2-1 voorsprong tegen Sparta. Youssef El Jebli maakte zaterdag in blessuretijd het winnende doelpunt.
De Graafschap verdedigt een 2-1 voorsprong tegen Sparta. Youssef El Jebli maakte zaterdag in blessuretijd het winnende doelpunt. Foto Tom Bode / VI Images

Een paar uur voor de halve finale tegen SC Cambuur dringt het tot Hans Martijn Ostendorp door. Normaal gesproken is de algemeen directeur van De Graafschap ontspannen, nu behoorlijk nerveus. Het zal toch niet zo zijn dat het na vanavond ineens voorbij is?

Diezelfde avond wordt de spanning ook Jan Willem van Dop teveel. De algemeen directeur van Go Ahead Eagles loopt in de 85ste minuut de tribune bij FC Den Bosch af. Hij kijkt de laatste minuten achter de tribune op zijn telefoon. Kwestie van bijgeloof.

Zowel Ostendorp als Van Dop kan juichen. Maar ze weten ook dat hun clubs nog een ronde moeten overleven. Dinsdag valt de beslissing: wordt het eredivisie of eerste divisie? Anders gezegd, welke begroting kan uit de kast gehaald worden?

Terwijl de meeste voetballers allang van hun vakantie genieten, spelen sommigen hun belangrijkste wedstrijden van het seizoen: de play-offs om promotie/degradatie. Er staat veel op het spel, zowel sportief als financieel: een plaats in de eredivisie levert clubs tot meer dan twee miljoen euro op. Terwijl de voetballiefhebber aan de buis gekluisterd zit, leven de clubbestuurders tussen hoop en vrees.

Twee begrotingen

De financiële verschillen tussen de eredivisie en eerste divisie zijn groot. Dat komt vooral door televisiegelden – in de eredivisie is bijna tachtig miljoen euro te verdelen, zo’n tien keer meer dan in de eerste divisie.

Bovendien zijn in de eerste divisie seizoenkaarten goedkoper, komen er minder toeschouwers, betalen sponsors minder geld en neemt de verkoop van merchandise af. „Je kan van de ene op de andere dag de helft van je inkomsten verliezen”, aldus Manfred Laros, algemeen directeur van Sparta. Toen zijn club vorig jaar via de nacompetitie degradeerde, ging de begroting terug van elf naar zes miljoen euro. Ook de geplande uitbreiding van het stadion liep vertraging op. „Dat maakt clubs als Sparta het moeilijkst te managen van allemaal.”

Door die onzekerheid ligt bij Sparta, net als bij veel andere clubs, altijd een schaduwbegroting klaar. In contracten staan twee bedragen: één voor de eredivisie en één voor de eerste divisie. Laros raakt vooralsnog niet in paniek als Sparta eerstedivisionist blijft. „We kunnen twee seizoenen in de eerste divisie bivakkeren. Maar niet langer dan dat.”

Lees ook: Degraderen uit de eredivisie en direct moeten promoveren om te overleven

Aanpoten in de eerste divisie

Ook bij De Graafschap, dat een 2-1 voorsprong verdedigt in de thuiswedstrijd tegen Sparta, ligt een tweede plan klaar. Degradatie zou een streep door de verhoging van het spelersbudget zetten. In plaats daarvan wordt het komend seizoen „heel erg ingewikkeld”, aldus algemeen directeur Ostendorp. „Het is behoorlijk aanpoten in de eerste divisie.”

Desondanks zou degradatie niet tot grote bezuinigingen leiden, zoals bij FC Twente, dat vorig seizoen zeventien werknemers moest ontslaan. Ostendorp: „We doen hier alles stapje voor stapje. Bij degradatie is het niet zo dat we flink moeten saneren.” De hoofdsponsor van De Graafschap betaalt zelfs „divisie-onafhankelijk”.

Voor Go Ahead Eagles en RKC, die in hun eerste wedstrijd in Waalwijk gelijkspeelden (0-0), is promotie geen financiële noodzaak. Ook zonder eredivisievoetbal zijn beide clubs financieel gezond. Natuurlijk zijn de extra miljoenen welkom, maar bij promotie wordt voorzichtig begroot. Want bij degradatie zijn de clubs weer terug bij af.

„Dat geld zorgt niet per definitie voor extra vet op het bot”, zegt Go Ahead Eagles-directeur Van Dop. „Als je promoveert, moet je ook investeren.” In de spelersgroep bijvoorbeeld, maar ook in de organisatie.

RKC gaf vroeger vaak meer uit dan het te besteden had en moest dat na de degradatie in 2014 bijna bekopen met een faillissement. Wat als de club in Deventer promotie bewerkstelligt? „We zullen dit keer geen risico’s nemen”, zegt algemeen directeur Frank van Mosselveld, die de begroting met 2,5 miljoen euro ziet stijgen als RKC eredivisie gaat spelen. „Als we dan onverhoopt weer degraderen mag dat geen problemen opleveren.”