Bij de KNVB hoopte Pieter de Waard vergeefs op een revolutie

KNVB-voorzitterschap De opvolging van Michael van Praag leidde tot een onverwachte verkiezing. Met dank aan de directeur van Telstar.

Telstar-directeur Pieter de Waard in afwachting van de verkiezing, die hij ruimschoots zal verliezen.
Telstar-directeur Pieter de Waard in afwachting van de verkiezing, die hij ruimschoots zal verliezen. Foto Jeroen Jumelet/ANP

Op zijn bureau in het stadion van Telstar ligt een papiertje met een spreuk die zijn levensmotto had kunnen zijn. „Iedereen zei dat het onmogelijk was, totdat er iemand was die dat niet wist en het gewoon deed.”

Ook tegen hem hebben ze gezegd dat zijn missie kansloos was. Iemand als hij kon de functie wel vergeten. Hij is een directeur op glimmende schoenen in een velours blazer, met een gestipte stropdas en weinig voetbaltechnische kennis, die bij thuiswedstrijden van zijn club zo gespannen is dat hij zich regelmatig terugtrekt in zijn kantoor. Een directeur die twee keer per week de 10,5 kilometer naar zijn club te voet aflegt en die bij zijn werk inspiratie put uit de verhalen van de zwarte activist Malcolm X en de Amerikaanse generaal George Patton.

„Buitenbeentjes vinden doorgaans slecht hun weg in het voetbal”, erkent Pieter de Waard. „Maar hoe harder ze zeggen dat iets niet kan, hoe meer ik ervoor ga.”

Daarom stapt hij ook nu achter het spreekgestoelte in het hoofdkwartier van de KNVB. Het is maandagavond en tijdens de jaarlijkse bondsvergadering in Zeist nadert de ontknoping van een onverwachte tweestrijd om een voorname positie in het Nederlandse voetbal: het voorzitterschap van de KNVB.

Tegen de verwachtingen in is de opvolging van Michael van Praag op een verkiezing uitgedraaid. De opzet van de procedure was een benoeming van een kandidaat die, in opdracht van de KNVB, door een recruitmentbureau naar voren is geschoven en waar betaaldvoetbalclubs en vertegenwoordigers van het amateurvoetbal bij de bondsvergadering hun goedkeuring aan zouden geven.

Zeventig sollicitanten

Uit zeventig sollicitanten destilleerde de commissie tien gegadigden voor een gesprek, waar de 54-jarige Haarlemmer Just Spee als beste uitkwam. In de woorden van de commissie: ‘Hij heeft iets met voetbal, ruimschoots bestuurservaring, internationale ervaring en kan een boegbeeld zijn in de krant, op tv en voor clubs.’

Er was alleen één maar: er meldde zich nog iemand, via de statutaire weg. Telstar-directeur Pieter de Waard verzamelde ten minste tien schriftelijke steunbetuigingen van andere clubs en dwong af dat het beoogde benoemingsproces een democratische verkiezing werd. Althans, op het oog. Want met name de amateurvertegenwoordigers zouden helemaal geen stemming wensen. De KNVB draagt een kandidaat voor en dat is voor hen het protocol. Punt.

De Waard proefde het ongenoegen toen sommige amateurvertegenwoordigers hem terugmailden dat ze niet met hem wilden praten. Ze vonden het vreemd, een kandidaat die als een politicus op stemmen aasde. Zoals hij zelf zegt: „De machtsblokken binnen het voetbal staan niet om mij te popelen.”

De Waard heeft zich getraineerd gevoeld. Toen allang duidelijk was dat ook hij kandidaat was, vermeldde de KNVB in een persbericht louter dat het bondsbestuur Just Spee voordroeg als voorzitter. Geen woord over De Waard. Gevolg: overal in de pers verscheen de naam van Spee.

Strijd tegen ongelijkheid

Het moet gezegd dat ook De Waard over media-aandacht niet te klagen had. In meerdere talkshows kon hij zijn stokpaardje kwijt: de verdeling van tv-gelden. „Waarom krijgt Ajax tien miljoen euro en Fortuna nog geen twee? We verdelen de kosten eerlijk in het voetbal, maar de baten niet. Waarom betalen wij als Telstar een even hoge maatschappelijke bijdrage aan de KNVB als Ajax.”

Jaarlijks moet zijn club schrapen om rond te komen. Van een „lelijk eendje” werd Telstar onder zijn leiding een „knappe zwaan die nochtans niet kan voetballen”, maar qua liquiditeit is het altijd kritiek. De Waard: „Het is dat we acht supporters met vermogen hebben die vrijdagavond niks te doen hebben en de club steunen, anders zouden we het misschien niet redden.”

Lees ook dit portret van Telstar: Met cult alleen kom je er niet

Alsof hij uit de bossen van Nottingham tevoorschijn is gekomen, roept hij ook deze avond in Zeist op tot meer solidariteit in het voetbal. „Dag in, dag uit, ervaar ik een verschrikkelijke ongelijkheid in het voetbal”, zegt hij. „Ik weet wat het is een club overeind te houden. De pijn moet je in de kern voelen om verandering teweeg te brengen. Ik spui al 12,5 jaar kritiek op ons en KNVB en nu pak ik de handdoek op.”

Sommige bestuurders luisteren geamuseerd. Anderen zoals Feyenoord-directeur Jan de Jong spelen met hun telefoon terwijl De Waard roept dat clubs zoals die van hem verstikken. „De top hongert de basis uit. Vind je het dan raar dat ze dan onvoldoende weerstand in Nederland krijgen? Ik wil een totale herverdeling van mediagelden. Dit gaat pijn doen - dat denkt u misschien. Maar we plukken hier allemaal de vruchten van. Net zoals de Marshallhulp aan Europa de Amerikanen eerst pijn deed, maar hen later een veelvoud van de investeringen opleverde.”

‘Leuk dat je meedeed’

Tijd om te stemmen. Een voor een worden de aanwezigen naar voren geroepen. Om 21.15 volgt de uitslag: slechts twaalf clubs zijn gevallen voor het betoog van De Waard. 46 kozen voor Spee, een man met bestuurservaring bij Procter & Gamble, Stage Entertainment, Brunel, Philips en Endemol. Een man met misschien wel het beste cv van alle aanwezigen in de zaal.

„Ja”, roept Spee als Van Praag hem vraagt of hij het voorzitterschap (0.2 fte) zal aanvaarden. De Waard feliciteert hem en zegt even later dat dit de eerste stap is naar democratischere benoemingsprocedures bij de KNVB, wat voor hem ook als overwinning voelt. „Ik weet zeker dat Spee zijn opvolging beter gaat regelen dan Van Praag.”

Achterin de zaal komt Feyenoord-directeur De Jong hem nog de hand schudden. „Leuk dat je meedeed Pieter.”