Toezichthouder: NAM moet veiligheidscultuur verbeteren

De NAM heeft een „te groot vertrouwen in techniek en procedures”. Daardoor konden tienduizenden liters giftig aardgascondensaat in het Groningse Farmsum lekken.

Installatie voor ondergrondse gasopslag in een leeg gasveld van het Drenthse Norg.
Installatie voor ondergrondse gasopslag in een leeg gasveld van het Drenthse Norg. Foto Koen van Weel/ANP

De NAM moet de veiligheidscultuur verbeteren, stelt het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM). Het aardgas- en oliebedrijf heeft volgens de toezichthouder „een te groot vertrouwen in de techniek en procedures”, waardoor in oktober 29.000 liters giftig aardgascondensaat in het Groningse Farmsum konden lekken. Het bedrijf was onvoldoende „alert, nieuwsgierig en kritisch” en moet voor september met een verbeterplan komen.

In een voorlopige conclusie schreef het SodM al dat de lekkage werd veroorzaakt door „een opeenvolging van menselijk handelen en technisch falen”. Het SodM concludeert nu dat de onderliggende oorzaak van het aardgaslek ligt aan „in een op onderdelen te kort schietende veiligheidscultuur”.

De NAM heeft naar eigen zeggen geleerd van het incident:

“SodM concludeert terecht dat de veiligheidscultuur binnen de NAM verbetering behoeft. Wij leren van deze gebeurtenissen dat juist een reeks van relatief kleine fouten die op zich geen schade geven, samen wel vergaande effecten kan hebben. We moeten alerter worden.”

De afgelopen maanden zijn 350 medewerkers van de NAM „heel diep ingegaan op de oorzaken en de omstandigheden van de lozing” en wat ze daarvan kunnen leren.

29.000 liter in het oppervlaktewater

In het tankenpark ontstonden in oktober problemen door een niet-werkende pomp, waardoor een bak waar aardgasconcentraat in werd opgevangen overstroomde. Omdat de zogenoemde calamiteitenbak ook snel vol liep, stroomde de stof in het riool voor regenwater. In twee uur tijd kwamen er tienduizenden liters aardgasconcentraat in het oppervlaktewater terecht.

Drie dagen na het lek meldde het waterschap Hunze en Aa’s watervervuiling bij het SodM. Het duurde vervolgens nog dagen voordat bekend werd dat er aardgasconcentraat was gelekt. De NAM heeft excuses aangeboden aan de gemeente Delfzijl en het waterschap. Zij uitten kritiek op het gedrag van de NAM in de dagen na het lek.

Omwonenden en hulpverleners hebben geen gezondheidsrisico’s gelopen, concludeert de toezichthouder. Zij hadden last van prikkende ogen, hoofdpijn en misselijkheid.

Bij de winning van gas komt aardgascondensaat, een giftige, licht ontvlambare vloeistof vrij. Het vrijgekomen aardgascondensaat is inmiddels opgeruimd, op één plaats is de bodem nog verontreinigd. Het strafrechtelijk onderzoek loopt nog.