De VRT op z’n best. Na elke getelde stem werd de sfeer grimmiger

Zap De Vlamingen stemden Europees, federaal en regionaal. VRT-verslaggevers waren uitgezwermd en lieten zien hoe de kiezers met ferme stap naar het stembureau beenden.

Tom Van Grieken (Vlaams belang) in de Vlaamse marathonuitzuiding Kies19.
Tom Van Grieken (Vlaams belang) in de Vlaamse marathonuitzuiding Kies19. Beeld VRT

Om verslag te doen van het Feest van de Democratie keek de Vlaamse omroep VRT zondag niet op een uurtje meer of minder. Al om 12 uur begon de marathonuitzending Kies 19, die een half etmaal zou duren. Het werd urenlang heerlijke middagtelevisie. De Vlamingen stemden Europees, federaal en regionaal.

Zo stonden her en der in het land houten hokjes opgesteld (Achterwerk in de Kast meets biechtstoel), waarin de kiezer mocht antwoorden op vragen als: hoe lang denkt u dat de formatie gaat duren? Die vraag leverde veel gegiechel en langdurig zwijgen op.

VRT-verslaggevers waren uitgezwermd over het Vlaamse land waar zij lieten zien hoe de kiezers met ferme stap naar het stembureau beenden. Ze meldden dat er ‘stroompanne’ was op een stembureau in Brugge. Lijsttrekkers werden de hele dag gevolgd, bij de visite bij hun oma, de lunch in de tuin – tot aan een slotdebat na tien uur ’s avonds.

Hoogtepunt was de verslaggever die in een auto achter Bart De Wever reed op de snelweg Antwerpen-Brussel. Hij besloot De Wever in te halen en deed dit met de woorden: „We rijden even langs de N-VA-voorzitter en dat is spannend en niet spannend tegelijk, want de ramen zijn geblindeerd.” Dat klopte; er was niets te zien.

Tussendoor waren er korte uitlegfilmpjes, bijvoorbeeld over het rode potlood, dat „de lans van de democratie” werd gedoopt – zulke taalkundige creativiteit hoor je nou nooit bij de NOS. Overigens stond er op het voorbeeldpotlood Bruynzeel Holland – Nederland sprak een woordje mee in het feest van de Belgische democratie.

In het centrum van Brussel was het minder gemoedelijk: daar raakte een groep ‘gele hesjes’ slaags met de politie. Verslaggeefster Dominique De Graaf stond er middenin, tussen de politiepaarden. Naast haar werd een demonstrant in de boeien geslagen. Bij een volgende schakeling deed De Graaf rennend op volle snelheid verslag van een politiecharge. „Nu weer rustig ademhalen”, adviseerde de 12 uur lang superieure ankervrouw Martine Tanghe haar jonge collega na afloop.

Zeer sporadisch schakelde de VRT over naar Wallonië, vooral om te herhalen dat de Walen zo langzaam telden

Om 15.16 kwam Kanton Tongeren met de eerste uitslag en nadat Heist-op-den-Berg en Diksmuide zich daarbij hadden gevoegd werd duidelijk dat het Vlaams Belang een grote overwinning zou boeken. Oud-partijleider Filip Dewinter zwaaide met een groot geel potlood, waardoor de Lans van de Democratie plots toch een minder prettig wapen leek. Bij twee gelegenheden zei Dewinter dat hij geen aandacht voor zichzelf wilde.

Zeer sporadisch werd er overgeschakeld naar Wallonië, vooral om te herhalen dat de Walen zo langzaam telden. „De Waalse kaart kleurt maar heel traag in”, klonk het in de studio. „Ik heb het idee dat ze hier meer over Vlaanderen praten dan dat ze stemmen tellen.”

Lees ook dit verhaal over de nationale verkiezingen: ‘Zwarte zondag’ splijt België

Na elke getelde stem werd de sfeer grimmiger. Bij de N-VA (flink verloren, nog wel grootste partij van Vlaanderen) was het chagrijn kolossaal. Af en toe was er een partijprominent in de buurt van een camera, maar dat was voor de verslaggevers een beetje als het interviewen van een geblindeerde auto. De Wever beet een interviewer toe: „Misschien geef ik wel helemaal geen antwoord meer op uw vragen.” Zijn partijgenoot Francken klaagde over ‘linkse VRT-journalisten’.

Aan het eind van de scherp nationalistische toespraak van De Wever zond de omroep twee minuten lang uit hoe de partijtop met de zaal het volkslied ‘De Vlaamse Leeuw’ zong – wat mij de indruk gaf dat de er over de ‘linksheid’ van de publieke omroep in Vlaanderen evenveel genuanceerds valt te zeggen als over die in Nederland.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.