Ov-staking? Gratis flexplekken, samen skypen of carpoolen

Staking ov Hoe komen de één miljoen ov-gebruikers op hun werk of school als dinsdag het ov plat gaat? Veel bedrijven en particulieren spelen er handig op in.

De staking komende dinsdag werd afgelopen dagen al aangekondigd op informatieborden van de NS.
De staking komende dinsdag werd afgelopen dagen al aangekondigd op informatieborden van de NS. Foto Rob van Dullemen

Geen bus. Geen trein. Geen veerpont. Vanaf middernacht staakt al het openbaar vervoer in Nederland voor een periode van 24 uur. De aanleiding – betere pensioenen – is genoegzaam bekend. Maar wat zijn de gevolgen van de staking? Hoe komen de ongeveer 1 miljoen dagelijkse ov-reizigers naar hun werk, als al het openbaar vervoer 24 uur plat ligt?

Als de publieke dienstverlening wegvalt, ontstaat ruimte voor de markt. Diverse bedrijven spelen handig in op de staking. Zo biedt kantoorpanduitbater Regus gratis flexwerkplekken aan in Utrecht voor iedereen die een NS-Business Card kan laten zien. Zolang er ruimte is.

Andere bedrijven proberen privaat vervoer te regelen voor hun personeel. Connexxion Tours, de private tak van het ov-bedrijf, moet ‘nee’ verkopen, zegt een medewerker. „We hadden alle tachtig touringcars al verhuurd voordat duidelijk werd dat er een staking zou zijn.”

Lees ook: rond Schiphol moet het ov wel blijven rijden, oordeelde de rechter zondag.

Joost Schilthuis is accountmanager bij Dutch Drivers Service, een bedrijf dat zowel chauffeurs als busjes levert. „Aan de ene kant is de staking positief voor ons. We hebben voor komende dinsdag fors meer ritten ingeboekt staan vergeleken met normaal”, zegt hij. Als voorbeeld noemt hij een Amsterdams bedrijf dat 17 personeelsleden die rondom de hoofdstad wonen met een busje ’s ochtends laat ophalen en aan het eind van de dag weer thuisbrengt.

Ook het aantal boekingen van chauffeurs ligt hoger dan normaal. En dat is nou net geen goed nieuws, legt Schilthuis uit. „Voor onze chauffeurs die klanten in de auto van de klant naar hun werk rijden is het wel een probleem. Zij brengen normaal gesproken de klant en zijn auto weg en pakken dan het openbaar vervoer terug. Dat gaat nu natuurlijk niet. We moeten al die klanten bellen om te vragen of de chauffeur ofwel de auto van de klant meekrijgt ofwel met een door de klant betaalde taxi weer verder kan.”

Niet overal tentamens geschrapt

Niet iedereen kan zomaar bussen of vervangend vervoer regelen. Voor studenten is het per onderwijsinstelling verschillend of het onderwijs en de tentamens doorgaan. Aan de Universiteit van Amsterdam zijn alle tentamens geschrapt. „Bijna negenduizend studenten hadden die dag een tentamen”, zegt woordvoerder Yasha Lange. „Wanneer we de tentamens zouden laten doorgaan, zou dus een vrij grote groep studenten worden gedupeerd.” Bovendien was het volgens Lange de vraag of er voldoende surveillanten zouden kunnen komen. Het onderwijs gaat wel door, maar er geldt geen aanwezigheidsplicht.

Lees ook: de vier knelpunten in het pensioenoverleg.

Bij de Radboud Universiteit (RU) in Nijmegen gaan alle tentamens en colleges door. „Er zijn veel mensen die wel kunnen komen”, zegt woordvoerder Martijn Gerritsen. „Dan is het fijn als er onderwijs is. En een deel van de studenten werkt toe naar een tentamen op een bepaald moment.” Voor studenten die wel in de problemen dreigen te komen, heeft de RU de hashtag #radboudride in het leven geroepen. Hiermee kunnen studenten en medewerkers een lift vragen of aanbieden. Studenten die hun tentamen door de staking missen, kunnen een verzoek indienen bij de examencommissie voor een herkansing. Over de aanwezigheid bij onderwijs moeten ze volgens Gerritsen overleggen met hun docent.

Jochem van Vroonhoven (20) studeert European Law School aan de RU, woont bij zijn ouders in Eindhoven en heeft dinsdag een tentamen Fundamental Law. Zijn vader zal hem hier met de auto naartoe brengen. „Hij moest daarvoor een afspraak verzetten, maar vindt dat mijn studie voorrang heeft”, zegt Van Vroonhoven. De student snapt enerzijds dat de RU stelt dat er genoeg tijd is om alternatief vervoer te regelen, maar „het levert voor veel studenten problemen op en daar wordt niet adequaat op gereageerd.” Volgens de Landelijke Studenten Vakbond gaan ook op de Hogeschool Arnhem Nijmegen, de Vrije Universiteit, Tilburg University, Universiteit Leiden en Fontys Hogeschool tentamens door. Oneerlijk, vindt voorzitter Carline van Breugel. „Studenten draaien nu op voor de stakingen, terwijl die niet op hen gericht zijn; ze gaan over pensioenen.”

Thuiswerk Rabo, bussen bij Tata

Het hoofdkantoor van de Rabobank in Utrecht ligt pal naast het Centraal Station. Veel medewerkers komen dagelijks met de trein naar hun werk. Toch verwacht een woordvoerder van de Rabobank in Utrecht geen grote problemen: „We doen niets extra’s of anders. Collega’s kunnen carpoolen met andere collega’s, een dagje (extra) bij een lokale bank in de buurt werken of thuis. Skypemeetings zijn dagelijkse kost voor ons.”

Bij staalbedrijf Tata Steel in Velsen hebben ze mogelijk een groot probleem. Maandag pas dient een kort geding van de gemeente Velsen tegen vakcentrale FNV over het al dan niet stilleggen van de pont over het Noordzeekanaal. Dat is de enige verbinding voor fietsers tussen Tata en Velsen-Zuid, waar veel werknemers wonen.

Bij Tata werken 9.000 mensen, waarvan dagelijks zo’n 5.000 in vijf ploegendiensten, omdat de staalfabrieken volcontinu draaien. Woordvoerder Robert Moens: „We hebben iedereen ingelicht over de staking en aangeraden voor een oplossing te zorgen. Meerijden met collega’s bijvoorbeeld. Ook hebben we al sinds 1948 een eigen busdienst die werknemers ophaalt en thuisbrengt. Dat gaat van Den Helder tot Zuid-Holland en Utrecht. Daar maken dagelijks duizenden mensen gebruik van. In die bussen zijn altijd wel wat plekjes vrij. Als werknemers dat vooraf opgeven, kunnen ze een plekje in de bus reserveren.”

En als het toch helemaal fout loopt, bijvoorbeeld door een verkeersinfarct? „Dan vragen we de ploeg die er wel is om langer door te werken, daar hebben we noodscenario’s voor ontwikkeld, aldus Moens.”

Correctie (27 mei 2019): In eerdere versie stond dat het bedrijf Regus gratis flexwerkplekken rondom Utrecht aanbiedt. Het gaat alleen om de stad Utrecht. Dit is aangepast.