Opinie

Nu is alles een nachtmerrie

Marjoleine de Vos voelde haar huis trillen en heen en weer zwiepen. Aardbeving. En dan denk je aan de VVD.

Marjoleine de Vos

Tien voor zes ’s ochtends. Ik ben wakker en denk aan de VVD. Het moet nu niet gekker worden. Zojuist begon het huis te trillen en vervolgens zwiepte het even heen en weer. Er is geen ander woord voor: zwiepen. Dat deed het. Aardbeving. Het epicentrum lag 2 kilometer verderop, in Westerwijtwerd, meldt het KNMI een uurtje later. Kracht 3,4.

„Ik ben niet bang hoor, maar als het gebeurt, dan voel je toch je hart , zegt een mededorpsbewoonster die ik tegenkom op de ochtendwandeling. Ik begrijp haar. In Groningen zeggen ze: „Het gaat mij net zo.” Je gaat liggen wachten op nog meer. En daarna ga je aan de VVD denken. Aan geld. Aan politiek.

Premier Rutte dacht ook aan de VVD toen hij hoorde van deze laatste klap. „Verschrikkelijk” vond hij het en de gaswinning was veranderd in „een nachtmerrie”. Jaha. En hoe ziet die nachtmerrie eruit? Die lijkt sprekend op een troepje VVD’ers dat opgewekt zegt dat „we er alles aan doen” of dat hatelijk sist (zoals de gelukkig verdwenen afschuwelijke minister van Economische Zaken Kamp) dat we ons niet aan moeten stellen, ‘fact of life’. Nu weet de minister-president weer dat er „met man en macht” gewerkt wordt. Ja. Aan het gek maken van de mensen die hier wonen.

Sorry. Beetje geëmotioneerd.

Ik ben heus nog niet gek. Maar iedereen die even kijkt naar de manier waarop de zaak wordt aangepakt zakt de moed in de schoenen. Het getraineer, ik zal er niet weer over beginnen, over al die deskundigen en al die beoordelaars en al die afwijzingen en al die argwaan – mensen die – Nee! Niet weer!

Er is een volstrekt idiote bureaucratie op poten gezet, waarin veel mensen echt wel hun best doen, dat wil ik niet ontkennen, maar die halen weinig uit tegen de zuinigheid die door moet gaan voor ‘ruimhartig’ vergoeden. Bij de partijen die de zaken proberen te bespoedigen en te vereenvoudigen, hoort bepaald niet de VVD.

En nu hebben we ook nog een partij, geleid door de jonge Narcissus, die schijnt te denken dat de aardbevingen ook weer een verhaaltje van milieufanaten en klimaatgriezels zijn. Lekker doorpompen!

De bevingen houden heus niet meteen op als er gestopt wordt met de gaswinning, dat zeggen alle deskundigen, de bodem moet zich weer zetten. Maar toch: hoe meer gas je uit de bodem haalt, hoe meer de bodem daalt.

In mijn tuin stond vroeger een grote kastanjeboom die gekapt is vanwege die bloederziekte. Eerst was dat een lege plek in het gras, maar geleidelijk aan bedekte het gras de wond, niets aan de hand. Maar nu, nu steeds meer wortels daarbeneden wegrotten, is de bolling in het gras veranderd in enkele kuilen.

Met gas is het ook ongeveer zo, zij het ingewikkelder en onoverzichtelijker. De daling gaat zowel geleidelijk als met schokken. Dat wist de Groningse ingenieur Meiborg al in 1963, maar niemand wilde naar hem luisteren. Hij zei destijds al dat er geld opzij moest worden gezet voor de schade, een enorm bedrag, waarschuwde hij. Ook toen was er een minister van Economische Zaken, toen van de CHU, die vrolijk beweerde dat het geen kwaad kon. Ook toen zei de Nederlandse Aardolie Maatschappij dat het flauwekul was.

Dat was in de tijd dat we volgens Rutte allemaal alleen maar dolblij waren met het gas. En dat waren de meesten ook natuurlijk, niet zeuren, het was heerlijk.

Maar nu is alles, – zó onverwacht! – in een nachtmerrie veranderd.

Marjoleine de Vos is redacteur van NRC.